I OSK 1196/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz (spr.), , Zygmunt Zgierski, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 776/05 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do uposażenia 1.uchyla zaskarżony wyrok, decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz J. S. kwotę 240 zł. / dwieście czterdzieści złotych / tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 lipca 2005 r. oddalił skargę J. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] nr [...], odmawiającą przyznania dodatku do uposażenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył przebieg postępowania w tej sprawie, w którym ustalono, iż st. chor. sztabowemu J. S. przyznano na stałe od 1 kwietnia 2000 r. klasę mistrzowską SW87-03-01. Na podstawie decyzji nr [...] z [...] J. S., pełniący służbę wojskową na stanowisku służbowym: kierownik kancelarii w [...], został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczony na stanowisko służbowe: kierowca – adiutant w [...], które objął 21 listopada 2001 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, decyzją z [...] odmówił przyznania J. S. dodatku kwalifikacyjnego za posiadaną klasę mistrzowską, a Minister Obrony Narodowej utrzymał tę decyzję w mocy. Organy obu instancji odmowę przyznania uzasadniły tym, iż warunkiem wypłaty żołnierzowi zawodowemu dodatku za posiadaną klasę mistrzowską jest, zgodnie z § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, uzyskanie przez żołnierza klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej, zgodnej z zajmowanym stanowiskiem służbowym. St. chor. sztab. J. S., obejmując funkcję w [...] nie spełniał tego warunku, gdyż posiadana przez niego klasa kwalifikacyjna nie odpowiadała pełnionemu stanowisku. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Skargę na powyższe decyzje złożył st. chor. sztab. J. S. Zarzucił on, iż naruszają one § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa (Dz. U. Nr 115, poz. 1198 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię. Zdaniem skarżącego, w jego przypadku zachodzą okoliczności do wypłaty mu dodatku za posiadaną klasę mistrzowską, co wynika z powołanego przepisu, a ponadto pełniąc w [...] funkcję kierowcy-adiutanta, faktycznie wykonywał on obowiązki administracyjne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty powołane w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę powołał się na przepis § 25 rozporządzenia MON z 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, zgodnie z którym chorążemu, podoficerowi zawodowemu albo żołnierzowi służby nadterminowej, który uzyskał klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej, właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji, przysługuje dodatek za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej w określonej w dalszej części przepisu wysokości. Przepis ten wiąże możliwość uzyskiwania dodatku za posiadaną klasę kwalifikacyjną z tym, aby ta klasa była właściwa dla danego stanowiska lub pełnionej funkcji. Jeżeli więc żołnierz posiada klasę kwalifikacyjną, ale nie jest ona właściwa dla danego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji, to wówczas dodatek mu nie przysługuje. Jak wynika z akt sprawy, skarżący decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] został zwolniony ze stanowiska służbowego – kierownik kancelarii w [...] i wyznaczony na stanowisko służbowe kierowca-adiutant w [...]. Pełniąc służbę w [...], skarżący posiadał klasę kwalifikacyjną SW: 87-3-01, dotyczącą korpusu osobowego – administracja, grupa osobowa – administracyjno-biurowa, specjalność – ogólna. Tymczasem dla stanowiska – kierowca-adiutant, które skarżący objął w dniu 21 listopada 2001 r. w [...] nie uzyskał klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej, przewidzianej dla zajmowanego poza granicami państwa stanowiska służbowego, a więc SW: 49-7-01 korpus osobowy – logistyki, grupa osoba – czołgowo-samochodowa, specjalność – ogólna. Nie można więc było przyznać J. S. dodatku za posiadaną mistrzowską klasę kwalifikacyjną. Posiadana przez niego klasa nie odpowiada bowiem zajmowanemu stanowisku służbowemu. Natomiast przywołany przez skarżącego § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa wskazuje jedynie, iż żołnierzom odbywającym służbę wojskową za granicą przysługuje uposażenie i inne należności pieniężne z tytułu pełnienia służby wojskowej. Wobec powyższego Sąd uznał, iż brak było podstaw do przyznania żołnierzowi wnioskowanego dodatku do uposażenia i skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. S., reprezentowany przez radcę prawnego J. J. i zaskarżając wyrok zarzucił naruszenie prawa materialnego - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 grudnia 2000 r. w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy, wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa, bez uwzględnienia treści przepisu obowiązującego w okresie 21 listopad 2001 r. – 31 grudnia 2002 r. przez przyjęcie, iż na mocy powołanego przepisu, skarżącemu nie przysługiwał w trakcie pełnienia służby poza granicami kraju dodatek za posiadaną klasę mistrzowską SW 87-3-01. Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona przytacza § 2 ust. 1 rozporządzenia, który w dniu 21 listopada 2001 r. brzmiał: Żołnierz, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, przez cały czas pełnienia służby poza granicami państwa, otrzymuje połowę uposażenia oraz zachowuje prawo do innych należności pieniężnych, przysługujących mu z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej na ostatnio zajmowanym w kraju stanowisku, z uwzględnieniem w tym czasie zmian mających wpływ na prawo lub wysokość tych świadczeń. Po zmianie cyt. przepisu z dniem 1 stycznia 2003 r. żołnierzom skierowanym do służby podobnego rodzaju jak skarżący, przysługiwało całe uposażenie. Zdaniem skarżącego z powyższego wynika, że w trakcie pełnienia służby poza granicami kraju, przynajmniej w okresie od 21 listopada 2001 r. do 31 grudnia 2002 r. skarżącemu przysługiwał dodatek za posiadaną klasę mistrzowską. Inną kwestią jest sama okoliczność, w jakiej wysokości miał być wypłacany (w połowie). Powyższy przepis nie uzależniał prawa do dodatku za posiadaną klasę kwalifikacyjną od adekwatności tego dodatku na ostatnim zajmowanym w kraju stanowisku. Zaskarżony wyrok został więc wydany przez błędne zastosowanie powołanego przepisu, bez uwzględnienia zmian dokonanych w trakcie jego obowiązywania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych wskazywał jedynie, że żołnierzom pełniącym służbę poza granicami państwa przysługiwało uposażenie i inne należności pieniężne z tytułu pełnienia służby wojskowej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.) uposażenie żołnierzy składało się z uposażenia i dodatków. Inne należności zostały wymienione w art. 2 ust. 2 i obejmowały wymienione tam zasiłki, nagrody, zapomogi, należności za podróże itp. Powyższe oznacza wbrew twierdzeniom skargi, że dodatek do uposażenia zasadniczego (w tym dodatek za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej) nie stanowił "innej należności pieniężnej", do której skarżący na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia mógł zachować prawo w okresie pełnienia służby poza granicami państwa. Uposażenie zasadnicze zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy składało się z uposażenia: 1) wg stopnia wojskowego – stosownie do posiadanego stopnia wojskowego i wysługi lat, 2) wg stanowiska służbowego, w wysokości uzależnionej od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego poza granicami państwa stanowisko służbowe. Ponadto, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy – wymienieni żołnierze mogli otrzymywać dodatki do uposażenia kwalifikacyjny, specjalny oraz dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, albo miejscem pełnienia służby, których wysokość oraz szczególne warunki były określone w rozporządzeniu MON z 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. § 25 tego aktu przewidywał możliwość wypłaty żołnierzowi dodatku za klasę kwalifikacyjną w przypadku uzyskania przez niego klasy kwalifikacyjnej zgodnej z zajmowanym poza granicami państwa stanowiskiem służbowym. W sprawie bezspornym jest, że skarżący nie uzyskał klasy kwalifikacyjnej zgodnej z zajmowanym poza granicami państwa stanowiskiem służbowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, a zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za słuszny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż oddalając skargę Sąd przyjął – za organami administracji – jako materialnoprawną podstawę, przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.), w myśl których dodatek za posiadaną klasę kwalifikacyjną przysługuje tylko wówczas, gdy jest ona właściwa dla danego stanowiska lub pełnionej funkcji. Sąd ocenił, iż § 2 ust. 1 rozporządzenia MON (w istocie chodzi tu o rozporządzenie Rady Ministrów) z 5 grudnia 2000 r. w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa (Dz. U. Nr 115, poz. 1198), na który powoływała się strona, takiej podstawy nie stanowi. Stanowisko to należy ocenić jako błędne. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005) zostało wydane na podstawie art.45 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1991 r. Nr 5, poz. 18) i odnosiło się (poza przypadkiem określonym w § 8 ust. 2) do żołnierzy odbywających służbę w kraju. Sytuację żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa, regulował przepis art. 25 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, zapewniający tym żołnierzom uposażenie i inne należności według zasad określonych przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia. W wykonaniu tej delegacji, Rada Ministrów wydała rozporządzenie w dniu 5 grudnia 2000 r. w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa (Dz. U. Nr 115, poz. 1198). Akt ten określał w § 1 zakres podmiotowy wymieniając kategorie żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa i rodzaje służb, do których mają zastosowanie określone w nim zasady. Przepis § 2 ust. 1, regulujący kwestie uposażenia żołnierzy wyznaczonych na stanowiska służbowe m.in. przy międzynarodowych strukturach wojskowych, zapewniał żołnierzowi przez cały czas pełnienia służby poza granicami państwa, połowę uposażenia oraz prawo do innych należności pieniężnych przysługujących im z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej na ostatnio zajmowanym w kraju stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym czasie zmian mających wpływ na prawo lub wysokość tych świadczeń. Przepis § 2 ust. 3 określa zasady, według których otrzymują uposażenie i inne należności żołnierze wymienieni w § 1 ust. 1 pkt 2-7 rozporządzenia. Użyte w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2000 r. określenie "uposażenie" obejmuje uposażenie zasadnicze i dodatki. Za takim rozumieniem pojęcia "uposażenie" przemawia treść art. 2 ust. 1 ustawy z 27 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693), w myśl którego uposażenie żołnierzy składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków. W sytuacji, gdy st. chor. sztabowy J. S., uprawniony do dodatku stałego za klasę mistrzowską, decyzją MON nr [...] z [...], wyznaczony został na stanowisko służbowe do pełnienia służby poza granicami państwa (Dania), w której powołano m.in. § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 grudnia 2000 r. w sprawie pełnienia służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych poza granicami państwa (Dz. U. Nr 115, poz. 1197), to miały do niego zastosowanie przepis art. 25 ustawy o uposażeniu żołnierzy i wydane w wykonaniu zamieszczonej w nim delegacji przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 5 grudnia 2000 r. w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa, zapewniające uposażenie (a więc także dodatki) na ostatnio zajmowanym w kraju stanowisku służbowym. Dodać przy tym należy, iż zastrzeżenia zamieszczone w końcowej części przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia należy rozumieć w tej sposób, iż w odniesieniu do dodatków przyznanych na określony czas z upływem określonego terminu, żołnierz utraci do nich prawo, zaś w przypadku wprowadzenia zmian w wysokości uposażeń, dodatków i innych świadczeń podczas pełnienia służby poza granicami państwa – zmiany te winny być uwzględnione. Z naruszeniem prawa materialnego, organy rozpoznając wniosek strony zastosowały przepis § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, mimo obowiązywania w tej materii regulacji szczególnej wyżej omówionej, a Sąd z naruszeniem prawa, zaskarżone decyzje uznał za zgodne z prawem. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, uchylił także decyzje organów obu instancji. Rozpoznając wniosek st. chor. sztab. J. S., na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2000r. organ winien uwzględnić zmianę wprowadzoną do tego aktu nowelą z dnia 23 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 239, poz. 2042), dokonując nadto koniecznych ustaleń w zakresie zakwalifikowania strony do odpowiedniej kategorii żołnierzy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia z 5 grudnia 2000 r. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.