I SA/Wa 572/05

WyrokWSA w Warszawie2006-05-24

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Joanna Banasiewicz, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania, narusza przepisy postępowania administracyjnego, nie doręczając decyzji stronie, która posiadała interes prawny w pierwotnym postępowaniu zakończonym stwierdzeniem nieważności decyzji wywłaszczeniowej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania, narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa) oraz zasadę udzielania informacji o okolicznościach prawnych i faktycznych (art. 9 kpa), jeśli nie doręczy decyzji stronie, która posiadała interes prawny w pierwotnym postępowaniu. Takie naruszenie stanowi przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, skutkującą uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji odmawiającej wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
H. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 25 lipca 2002 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji wywłaszczeniowej z 1982 r. Minister Infrastruktury odmówił wznowienia postępowania, uznając, że H. S. nie posiada interesu prawnego jako użytkownik działki. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister utrzymał w mocy swoją decyzję. H. S. zaskarżył decyzję Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów kpa i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Ministra Budownictwa na rzecz H. S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka /spr./ Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz H. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 572/05 Uzasadnienie Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku H. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Infrastruktury wskazał, że Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] marca 1982 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działki o numerach ewidencyjnych : [...], [...], [...], [...], stanowiącej własność M. D. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. D., spadkobierczyni M. D., stwierdził nieważność decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] marca 1982 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, rozpoznający odwołanie Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu w L., decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. stała się ostateczna. W dniu [...] czerwca 2004 r. H. S. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonych dotychczasowych decyzji z braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] marca 1982 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych ( Dz.U. z 1996 r., Nr 85, poz.390 ze zm.) wprowadziła w art.13 odrębną od gruntu własność obiektów Polskiego Związku Działkowców i użytkowników działek w pracowniczych ogrodach działkowych a zatem postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. toczyło się bez udziału użytkowników działek, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, określoną w art.145 § 1 pkt 4 kpa. Ponadto wnioskujący podkreślił, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast błędnie ocenił działania organu orzekającego o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej a przede wszystkim chybiony jest zarzut braku uzasadnienia wywłaszczenia w decyzji wywłaszczeniowej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Minister Infrastruktury odmówił wznowienia postępowania, wskazując że H. S., jako użytkownik działki nr [...] w Pracowniczych Ogrodzie Działkowym [...], nie legitymuje się prawem własności, ani żadnym innym prawem do przedmiotowej działki a zatem nie może być uznany za stronę postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. S. zarzucił organowi błędne przyjęcie, że nie ma on interesu prawnego oraz powołał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1998 r. , K 14/98 ( publ. OTK ZU 1996/6 , poz.15), w którym podkreślono, że Polski Związek Działkowców wypełniając swoje uprawnienia statutowe przekazuje uprawnienie do wykonywania użytkowania określonej i fizycznie wydzielonej części nieruchomości w postaci działki pracowniczej. Do wniosku załączył decyzję przydziału działki. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2004 r., podzielając stanowisko, iż H. S. nie ma interesu prawnego, a zatem nie może być stroną postępowania o wznowienie postępowania. Organ podkreślił, że prawo użytkowania przysługuje Polskiemu Związkowi Działkowców i prawo to jest niezbywalne. Od niezbywalności tego prawa należy odróżnić samo jego wykonywanie, gdyż użytkownik może je wykonywać osobiście lub za pośrednictwem innych osób. Wykonywanie prawa użytkowania oznacza określony zespół uprawnień do używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. Uprawnienia te nie oznaczają jednak interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. S., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art.28 kpa oraz przepisów prawa materialnego - art.234 kodeksu cywilnego i art.12, 13 i 31 ust.1 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych z dnia 6 maja 1981 r. Skarżący uważa, że jako użytkownik działki nr [...] w Pracowniczym Ogrodzie Działkowym [...], posiada interes prawny do bycia stroną w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Wskazał na poczynione przez niego nakłady na przedmiotową działkę oraz na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2002 r. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zwrócić uwagę, że stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia oraz inne akty lub czynności organów administracji publicznej. W ramach sprawowanej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Przedmiotem oceny Sądu jest ostateczna decyzja administracyjna odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzającą nieważność decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy [...]. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej była E. D., spadkobierczyni właściciela nieruchomości M. D. Ona też wnioskowała o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Aktualnie w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej a także stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości przysługuje E. D. Organ wydający decyzję w postępowaniu nadzorczym z wniosku o wznowienie postępowania nie doręczył tej decyzji stronie postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, czyli właścicielce spornej nieruchomości. Tym samym organ naruszył zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 kpa) oraz zasadę obowiązku udzielania stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art.9 kpa). Od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania służy odwołanie. Jest to konsekwencją przyjęcia stanowiska, że sprawa wznowienia postępowania jest odrębną sprawą administracyjną, załatwianą zgodnie z regułami prawa procesowego i zasadą dwuinstancyjności. Rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy następuje zgodnie przepisami kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącymi odwołań ( art.127-140). Sprawa wznowienia postępowania jest sprawą administracyjną i podlega rozpoznaniu według ogólnych reguł, a zgodnie z art.140 kpa w sprawach nie uregulowanych w art.136 -139 kpa w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Po rozpoznaniu odwołania w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania służy stronie skarga do sądu administracyjnego. Nie budzi zatem wątpliwości, że nie uczestniczenie właściciela nieruchomości w postępowaniu wywołanym wniesieniem podania o wznowienie postępowania oraz nie doręczenie mu decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia stanowi przesłankę z art.145 §1 pkt.4 kpa ., a jest to naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.145 §1 lit. b i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm. ) orzekł, jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje uzasadnienie w art.200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło