I GZ 170/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grabowski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej [...] S.A. w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Go 2222/05 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej [...] S.A. w Warszawie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia 7 września 2005 r., Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Go 2222/05 oddalił wniosek Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej [...] S.A. w Warszawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia 7 września 2005 r., Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd uznał, że skarżąca nie wskazała okoliczności faktycznych potwierdzających jej ciężką sytuację finansową. Sąd wskazał również, że skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy, mimo tego że twierdziła, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto prowadząc koncesjonowaną działalność w formie agencji celnej jest zobowiązany do złożenia kaucji gwarancyjnej zgodnie z art. 258 § 3 Kodeksu celnego. Skarżąca nie wskazała w jakiej formie i na jaką wysokość zostało złożone zabezpieczenie. Sąd nie podzielił argumentu skarżącej, która podnosiła, że jest podmiotem będącym własnością Skarbu Państwa. Sąd wskazał, że skarżąca prowadzi działalność jako spółka kapitałowa i jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, która zaliczana jest do państwowych osób prawnych, za które jednak zobowiązania Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności zgodnie z art. 40 § 1 Kodeksu cywilnego. Skarżąca złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że mimo, iż wartość przedmiotu sporu w sprawie wynosi 53.700,20 zł, to w innych sprawach, w których występuje niemal identyczny stan faktyczny i prawny, a prowadzonych przed WSA w Poznaniu oraz Gorzowie Wlkp. łączna wartość przedmiotu sporu wynosi 675.518,20 zł i dodatkowo odsetki. Stwierdziła, że obecnie składane są kolejne skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie do WSA w Gorzowie Wlkp., w których wartość przedmiotu sporu wynosi ponad 2,5 miliona zł, a natychmiastowa zapłata tak dużych kwot w obecnej sytuacji finansowej pozbawi Spółkę płynności finansowej i uniemożliwi prowadzenie dalszej działalności, a w konsekwencji spowoduje powstanie zatorów płatniczych i zaprzestania świadczenia usług celno – spedycyjnych, będących podstawowym źródłem dochodu. Sytuacja taka doprowadzi Spółkę do upadłości i likwidacji oraz będzie się wiązała ze zwolnieniem ponad 500 pracowników. Powyższą bardzo trudną sytuację finansową potwierdzają załączone do zażalenia dokumenty, z których wynika, iż w roku 2004 strata netto Spółki wyniosła 8.340.421,00 zł, natomiast na dzień 30 listopada 2005 r. strata netto wyniosła 14.616.194,58 zł. Ponadto skarżąca podniosła, iż w innych sprawach prowadzonych przed WSA w Gorzowie Wlkp., tj. o sygn. akt: I SA/Go 1980/05, I SA/Go 1701/05, I SA/Go 1705/05, I SA/Go 1707/05 i I SA/Go 2024/05, I SA/Go 2022/05, I SA/Go 1978/05, I SA/Go 2226/05, I SA/Go 2127/05 wnioski Spółki o wstrzymanie wykonania decyzji zostały uwzględnione, oraz że we wskazanych sprawach, jak i w sprawie sygn. akt: I SA/Go 2222/05 występuje niemal identyczny stan faktyczny i prawny, w związku z czym odmowa uznania wniosku Spółki narusza jednolitość orzecznictwa WSA w Gorzowie Wlkp. i nie znajduje uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to obowiązany jest on wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem w tym przypadku skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. NSA podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że okoliczności przedstawione przez skarżącą nie wyczerpują przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można bowiem przyjąć, że zapłata wymierzonych należności celnych może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia w przypadku wzruszenia decyzji, na podstawie której należności te zostaną wyegzekwowane. Z uwagi na to, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, sytuacja skarżącej w niniejszej sprawie nie wymaga zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wykonanie decyzji organu celnego dotyczącej wymiaru należności celnych nie łączy się w każdym przypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami, gdyż w wypadku ewentualnego uwzględnienia przez Sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot cła. Zdaniem NSA hipotetyczna możliwość utracenia płynności finansowej nie zawsze musi skutkować powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, a tym bardziej skutkiem utracenia płynności finansowej nie zawsze musi być likwidacja podmiotu. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż w innych sprawach WSA w Gorzowie Wlkp. uwzględnił jej wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, należy również wskazać na odmienne rozstrzygnięcia WSA w Gorzowie Wlkp. o sygn. akt I SA/Go 1055/05 z dnia 27 lipca 2005 r. oraz z dnia 19 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Go 1841/05, odmawiające skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, które to stanowisko podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 lutego 2006 r., sygn. akt I GZ 115/05 oraz w postanowieniu z dnia 27 marca 2006 r., sygn. akt I GZ 50/06 oddalając zażalenia skarżącej Spółki. W ocenie NSA, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia te nie mają jednak wpływu na ocenę stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie z art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.