II GZ 145/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym : , Sędzia NSA - Halina Wojtachnio, , po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2311/05 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia : oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2311/05, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2005 r. nr [...], wydanej w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy – odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć zaskarżonych aktów lub czynności i tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Powołując się na treść art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) WSA podkreślił, że może orzekać wyłącznie o wstrzymaniu wykonania decyzji, która nadaje się do dobrowolnego lub przymusowego wykonania w drodze egzekucji. Decyzja odmawiająca umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, wskazana we wniosku strony, jest decyzją uznaniową i jako taka nie podlega wykonaniu. W zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego Józef Perlak domagał się uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podnosił, że wykonanie krzywdzącej go decyzji ZUS w Rzeszowie o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy spowoduje ogromną szkodę, którą w jego przekonaniu będzie konieczność zapłacenia nieosiągalnej przez niego kwoty 16.241,92 zł. Jak wyjaśnił, zaległości powstały na skutek zmiany przepisów w 1999 r., o której dowiedział się dopiero w grudniu 2004 r. w związku z otrzymaną decyzją ZUS o naliczeniu opłat wraz z odsetkami. Na skutek uzyskanej informacji w ZUS wystąpił o umorzenie zaległości, jednakże otrzymał decyzję odmowną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić przede wszystkim należy, że zakres kontroli zaskarżonego postanowienia ograniczony jest do oceny pod względem jego zgodności z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając niniejsze zażalenie, mógł jedynie zbadać, czy postanowienie to odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 184 i art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienie NSA nie stwierdził, by postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 0znacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Zauważyć należy, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. obejmuje wszystkie akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, czyli decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Wprowadzona tym przepisem ochrona tymczasowa stanowi wyjątek od zasady wynikającej z jego § 1, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Powyższe rozważania dają podstawę do przyjęcia, że decyzje odmowne nie nadają się do wykonania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, str. 122). Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony przez ten Sąd, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Skoro decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2005 r. w przedmiocie odmowy umorzenia omawianych wyżej zaległości nie daje skarżącemu prawnomaterialnych uprawnień, ani też nie nakłada tego rodzaju obowiązków, to uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że decyzja ta jest pozbawiona cech wykonalności. Za trafne należy więc uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Brak jest więc podstaw do wstrzymania jej wykonania w trybie określonym w art. 61 § 3 p.p.s.a., a zatem WSA, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie naruszył prawa. Z podanych wyżej powodów – powoływanie się przez skarżącego na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje ogromną szkodę wiążącą się z koniecznością zapłacenia nieosiągalnej przez niego kwoty 16.241,92 zł– należy uznać za bezzasadne. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.