II OSK 1588/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch Protokolant Magdalena Baduchowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt II SAB/Kr 46/05 w sprawie ze skargi J. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. 1) uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, 2) odrzuca skargę, 3) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 maja 2006 r. uwzględnił skargę J. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. zobowiązując ten organ do dokonania czynności związanych z wykonaniem ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia 29 września 1997 r., a utrzymaną w mocy decyzją Wojewody N. z dnia 4 grudnia 1997 r., w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt organowi oraz zasądził na rzecz skarżącego kwotę 100 zł od zobowiązanego organu tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji ustalił, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie w dniu 12 października 2004 r. uznał skargę J. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. za uzasadnioną i wyznaczył dodatkowy termin podjęcia czynności zmierzających do wyegzekwowania nałożonego obowiązku do dnia 12 listopada 2004 r. Bezsporne jest, iż postępowanie egzekucyjne wszczęte w celu wyegzekwowania od zobowiązanych prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia 29 września 1997 r. nakazującej rozbiórkę tartaku wybudowanego na działce nr ewid. 688/122 położonej w B. nie tylko nie zostało zakończone, ale nie są w jego toku podejmowane żadne czynności, nawet mimo wyznaczenia przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie dodatkowego terminu do ich podjęcia. Do dnia rozpoznania skargi przez Sąd, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nadal nie podjął żadnej czynności, usprawiedliwiając swoją bezczynność "względami technicznymi". Przesądza to o istnieniu zarzucanej skargą bezczynności. Powołując się na wyrok NSA z dnia 19 lutego 1999 r. IV SAB 153/99 Sąd podnosi, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnej czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Mając na względzie ten stan faktyczny i prawny na podstawie art. 149 p.p.s.a. Sąd skargę uwzględnił. Skarga kasacyjna od tego wyroku wniesiona przez J. G. z przywołaniem art. 173 § 1 i art. 174 p.p.s.a. zaskarża go w całości powołując się na art. 49 "starego prawa budowlanego", art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. i art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i podnosi, że "decyzja wskutek spalenia się tartaku uczestnika G. J. została samoczynnie wykonana". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżony wyrok jest nieprawidłowy, bowiem narusza przepisy prawa procesowego jak i materialnego. Konkluzja skargi zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego " postanowienia " w całości i zasądzenie na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia, bowiem zarzuty skoncentrowały się na wykazaniu, że decyzja, która nakazała przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego skierowana do wnoszącego skargę kasacyjną wygasła wobec spalenia obiektu, który objęty był nakazem rozbiórki. Przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji była skarga na bezczynność organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne na podstawie decyzji nakazującej nakaz rozbiórki, nie zaś decyzja w sprawie wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. tytułu wykonawczego, stąd podnoszona w skardze kasacyjnej argumentacja w istocie nie dotyczy zaskarżonego orzeczenia. Mimo braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych działając w oparciu o art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny z przyczyn niżej wymienionych uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę wobec jej niedopuszczalności. Zgodnie z art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954) w przypadku bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku służy skarga do organu wyższego stopnia, a na postanowienie oddalające tę skargę zażalenie, w konsekwencji zaś zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego. Podmioty wymienione w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie są stronami postępowania egzekucyjnego i na mocy wymienionego przepisu służy im wyłącznie uprawnienie, w przypadku bezczynności wierzyciela, do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia i tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności nakierowanych na wyegzekwowanie od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Z uregulowania tego nie można wyprowadzić tezy, iż podmioty zainteresowane przeprowadzeniem egzekucji, w tym te, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją nakładającą obowiązek mają przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym. Podmioty te nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są limitowane treścią art. 6 § 1a wymienionej ustawy, co determinuje również możliwości składania skarg do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu egzekucyjnego (wierzyciela) może dotyczyć pozostawania przez organ egzekucyjny w bezczynności w wydawaniu postanowień, na które służą zażalenia, a zatem podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może służyć skarga na bezczynność w przypadku nierozpoznania ich skargi przez organ wyższego stopnia bądź nierozpoznanie zażalenia na wydane postanowienie odmawiające uwzględnienie skargi. Z treści omawianych przepisów nie wypływa uprawnienie dla podmiotów wymienionych w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego w tych przypadkach, gdy organ wyższego stopnia uwzględnił wniesioną skargę na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, a organ egzekucyjny (wierzyciel) tych czynności nie wykonuje. W świetle treści art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a. zachowało swą aktualność dotychczasowe orzecznictwo przyjmujące, iż w świetle art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu egzekucyjnego I instancji polegająca na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2003 r. II SAB/Wa 138/02, ONSA 2004, nr 2, poz. 89) bowiem uregulowanie to dopuszcza wyłącznie skargę na bezczynność organu w przypadku pozostawania w bezczynności w wydawaniu postanowień, na które służy zażalenie, nie zaś przypadków pozostawania przez organ egzekucyjny w zwłoce w dokonywaniu czynności egzekucyjnych, o czym była mowa wyżej. Omawiana regulacja (art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a.) stwarza jedynie podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym możliwość wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu wyższego stopnia w wydawaniu postanowienia o jakim mowa w tym przepisie bądź nierozpoznania zażalenia na postanowienie odmawiające uwzględnienia skargi, natomiast z regulacji tej dla tych podmiotów nie wypływa uprawnienie do wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela w przypadku niepodejmowania przez niego czynności egzekucyjnych nawet wówczas, gdy organ wyższego stopnia wydał postanowienie nakazujące dokonanie takich czynności, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji uwzględnił skargę J. G., który był uczestnikiem postępowania w postępowaniu, w którym wydano decyzję nakazującą rozbiórkę tartaku, która jest tytułem egzekucyjnym w zawisłym postępowaniu. Ze skargi J. G. postanowieniem z dnia 12 października 2004 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie nakazał organowi egzekucyjnemu I instancji podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania nałożonego obowiązku w terminie do dnia 12 listopada 2004 r. Skarżącemu J. G. niewątpliwie przysługiwały środki przewidziane w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z czego skorzystał uzyskując pozytywne postanowienie organu wyższego stopnia, natomiast w ujawnionym stanie faktycznym wobec treści wymienionego wyżej przepisu art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a. niedopuszczalna była jego skarga na bezczynność organu egzekucyjnego. Oznacza to, że rozpoznanie merytoryczne skargi na bezczynność przez Sąd I instancji nastąpiło przy braku drogi postępowania sądowoadministracyjnego, co oznaczało niedopuszczalność skargi. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 183 § 2 pkt 1 i art. 189 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę. Mając na względzie oczywistą bezzasadność treści zarzutów skargi kasacyjnej na podstawie art. 207 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną.