VII SA/Wa 223/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. G. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku A. G. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r uchylającej w całości decyzję Starosty T. z dnia [...] lutego 2005r oraz decyzję Burmistrza T. z dnia [...] maja 2002r i z dnia [...] lipca 2002r i umarzającej postępowanie organu I instancji w przedmiocie pozwolenia na remont mieszkania pierwszego piętra i dobudowę klatki schodowej do budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w T. przy ul. K. decyzją z dnia [...] października 2005r znak:[...] na podstawie art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 20 kwietnia 2005r. W uzasadnieniu podał, iż Burmistrz T. decyzją z dnia [...] maja 2002r udzielił A. G. pozwolenia na remont mieszkania pierwszego piętra i dobudowę klatki schodowej do budynku mieszkalnego. Kolejną decyzją z dnia [...] lipca 2002r zatwierdził projekt budowlany - aneks, udzielając A. G. pozwolenia na kontynuowanie budowy określonego wyżej obiektu według załączonego projektu. W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę dowodem potwierdzającym prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane była uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej w T. przy ul. K. z dnia [...] marca 2002r w przedmiocie wyrażenia zgody na dobudowanie osobnej klatki schodowej do budynku celem uzyskania niezależnego wejścia do lokalu A. G. Powyższa uchwała, została uchylona wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sierpnia 2004r, sygn. akt [...]. Starosta T. na wniosek G. K. wznowił postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Organ uznał, iż uchylenie uchwały jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego i stanowi przesłankę wznowieniową. Po wznowieniu postępowania, Starosta T. decyzją z dnia [...] lutego 2005r odmówił uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania G. K. od powyższej decyzji, Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o uchyleniu decyzji Burmistrza T. z dnia [...] maja 2002r i z dnia [...] lipca 2002r o pozwoleniu na budowę oraz umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę z uwagi na zrealizowanie inwestycji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując kontroli decyzji Wojewody [...] uznał, iż wydana została zgodnie z prawem i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Odnosząc się do zarzutu braku podstaw do wznowienia postępowania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż "wystąpiły przesłanki określone art. 145 pkt 4 i 5 kpa". Zdaniem organu, istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną jest brak dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane w związku z uchyleniem wyrokiem sądowym uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w przedmiocie wyrażenia zgody na dobudowanie osobnej klatki schodowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał również, iż G. K. jako współwłaścicielka nieruchomości nie była stroną postępowania i wniosek o wznowienie złożyła w terminie jednego miesiąca od dnia "w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia ( art. 148 § 1 kpa )". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2005r znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2005r. Organ podtrzymał argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] października 2005r. Odnosząc się do zarzutu braku wyjaśnienia zachowania terminu określonego w art. 148 § 2 kpa organ wyjaśnił, iż "o nowej okoliczności faktycznej G. K. dowiedziała się w dniu [...] sierpnia 2004r, kiedy to został ogłoszony wyrok Sądu (...) Natomiast pismo, które zostało uznane za wniosek zostało wniesione w terminie jednego miesiąca tj. w dniu [...] września 2004r". Odnośnie zarzutu wadliwości wznowienia postępowania wobec braku sprecyzowania przez G. K. swojego żądania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż "pismem z dnia [...] października 2004r organ wojewódzki udzielił informacji G. K. do jakiego organu powinna wystąpić z przedmiotowym wnioskiem ze względu na wystąpienie przesłanki określonej art. 145§1 pkt 5 kpa (...) wnioskująca milcząco zaakceptowała wznowienie postępowania w oparciu o w/w przesłankę". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. G. Skarżąca podnosi, iż kwestia posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi okoliczności faktycznej z uwagi na materialnoprawny charakter. W związku z powyższym zdaniem skarżącej, brak jest przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Skarżąca uważa również, iż kwestia wadliwości pozwolenia na budowę ze względu na nieważność uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej ma materialnoprawny charakter i w trybie wznowieniowym nie jest możliwa jego korekta. Odnośnie drugiej przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa skarżąca podnosi, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wskazał na jakiej podstawie przyjął zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem skarżącej, termin ten nie został zachowany co jednoznacznie wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. Ponadto, skarżąca uważa, iż "nie jest możliwe, aby strona dowiedziała się o pozwoleniu na budowę dopiero po dniu [...].08.2004r, skoro strona składając do Sądu wniosek z dnia [...].05.2002r o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej działała z zamiarem podważenia prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę". Skarżąca zarzuca również wadliwość wznowienia postępowania pomimo nie uzupełnienia braków formalnych wniosku i jako naruszające przepisy art. 64 § 2 kpa i art. 63 § 2 kpa traktuje stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące "milczącego zaakceptowania" postanowienia o wznowieniu postępowania. Skarżąca podnosi, iż "nie rozpatrzono jej zarzutu o zasadniczej niewzruszalności uprawnień inwestora w procesie budowlanym, zwłaszcza w sytuacji gdy pozwolenie na budowę zostało już skonsumowane (...), budowa została zrealizowana". W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności, które ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. Kontrolowanymi przez sąd decyzjami jest decyzja Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w dniu [...].12.2005r i utrzymana nią w mocy decyzja tego samego organu z dnia [...].10.2005r odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r została wydana w trybie wznowienia postępowania, wszczętego postanowieniem Starosty T. z dnia [...] stycznia 2005r na skutek wniosku G. K. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r " wydana została zgodnie z prawem i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności". Z takim stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie można się zgodzić. Uzasadniony jest zarzut wadliwości wznowienia postępowania wobec braku sprecyzowania przez G. K. swojego żądania. Pismo G.K. z dnia [...] września 2004r, które zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznane zostało za wniosek dotyczący wznowienia postępowania i złożony w terminie, w ocenie Sądu takim wnioskiem nie jest. Z treści tego pisma wynika jedynie, iż G.K. domaga się " potwierdzenia na piśmie z jaką datą zostały anulowane dokumenty (...), pozwolenie na budowę (..) oraz aneks do tego pozwolenia". Pomimo licznych pouczeń o konieczności złożenia wniosku dotyczącego wznowienia postępowania, G. K. takiego wniosku nie złożyła. W tej sytuacji niedopuszczalnym było wznowienie przez Starostę T. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza T. z dnia [...] maja 2002r udzielającą A. G. pozwolenia na remont mieszkania pierwszego piętra i dobudowę klatki schodowej do budynku mieszkalnego. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 148 kpa wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia może nastąpić na wniosek strony, która w podaniu powinna żądanie wznowienia precyzyjnie określić. Organ administracji publicznej jest wówczas związany żądaniem zawartym w podaniu i nie może zmieniać z urzędu jego kwalifikacji (wyrok NSA z dnia 10.06.1988r, IV S.A. 35/88, wyrok NSA z dnia 08.12.1981r, II S.A. 782/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 127). Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dniu [...].12.2005r, iż "wnioskująca milcząco zaakceptowała wznowienie postępowania w oparciu o w/w przesłankę" czyli przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest pozbawione podstaw prawnych. Z wcześniejszych rozważań wynika wyraźnie, iż organ nie może bez wniosku strony wznowić postępowania, a strona nie może milcząco zaakceptować wznowienia postępowania lecz musi dokładnie określić o wszczęcie którego z trybów nadzwyczajnych wnosi. Strona domagając się wznowienia postępowania ma również obowiązek udowodnić zachowanie miesięcznego terminu określonego w art. 148 kpa. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. W związku z brakiem podania o wznowienie postępowania nie mógł również zostać zbadany termin określony w art. 148 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie zatem przyjął, iż zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Uzasadniony jest zarzut braku wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Żadną miarą fakt uchylenia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w T. przy ul. [...] z dnia [...] marca 2002r w przedmiocie wyrażenia zgody na dobudowanie osobnej klatki schodowej nie może być uznany za przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa uzasadniającą wznowienie postępowania. Uchylenie przedmiotowej uchwały wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sierpnia 2004r, sygn. akt [...] nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani też nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Okolicznościami faktycznymi są okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, a więc zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 20 01.1998r, wyrok NSA z dnia 27.01.1999r, I S.A. 1023/98, LEX nr 47963, wyrok NSA z dnia 07.07.1988, IV S.A. 419/88). Uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej stanowiła dowód dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Brak dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi wadę materialnoprawną decyzji. Zarzuty, odnoszące się do wad materialnoprawnych decyzji, muszą być ocenione jako bezprzedmiotowe w sprawie o wznowienie postępowania (wyrok NSA z dnia 01.02.2001r, IV S.A. 2436/98 LEX nr 55759). W związku z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt I sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy.