VII SA/Wa 725/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Anna Sokołowska, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie Odmowa uchylenia decyzji dot. nakazu rozbiórki skargę oddala. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 155 kpa po rozpatrzeniu wniosku S. C. odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996r. – utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1996r. nakazującej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., rozebranie samowolnie wzniesionego budynku letniskowego na działce rolnej nr [...] we wsi [...] gmina [...]. W uzasadnieniu organ podał, iż decyzja Wojewody [...], której uchylenia na podstawie art. 155 kpa domaga się wnioskodawca była już przedmiotem kontroli sądu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 1999r. w sprawie sygn. akt IV SA 843/96 oddalił skargę S. C. Zdaniem organu brak jest podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 155 kpa, a argumentacja wnioskodawcy, iż w Gminie [...] uchwalono zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego który dopuszcza obecnie budownictwo letniskowe na terenie min objętym, nie może wpłynąć na zmianę tego stanowiska. Inwestor przystępując do budowy bez uzyskania wymaganej prawem decyzji czyni to na własne ryzyko. Domek letniskowy wybudowany został na działce, która zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie była przeznaczona pod zabudowę, słusznie, zatem nakazano jego rozbiórkę. W ocenie organu nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji w trybie art. 155 kpa. W odwołaniu wniesionym od tej decyzji skarżący ponownie wskazał, iż usytuowanie domku jest zgodne z obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia [...] marca 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż uchylenie, bądź zmiana decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej nie jest możliwa w trybie art. 155 kpa. Uzasadniając swoje stanowisko powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności wyrok z dnia 13 października 1999r. sygn. akt IV SA 1539/97. Zdaniem organu decyzja orzekająca rozbiórkę nie jest decyzją na mocy, której strona nabyła prawo, lecz decyzją nakładająca na stronę obowiązek i nie można jej zmienić wolą stron. Nie jest to także decyzja, o której mowa w art. 154 kpa – na mocy, której żadna strona nie nabyła praw. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż wybudowany domek letniskowy jest zgodny z obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego organ wskazał, iż prawo nie może działać wstecz, a orzekając rozbiórkę badano czy w dacie realizacji budynku bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę był on zgodny z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ budynek został wybudowany w czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego gminy, który przeznaczał w/w działkę na cele rolne nakazano na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r, jego przymusową rozbiórkę. Nie zgodził się także ze skarżącym, iż za uchyleniem decyzji przemawia słuszny interes strony. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł S. C. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wskazał, iż w sprawie tej zapadły już dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sąd wskazał, iż w dacie budowy, tj. w 1992r. na terenie gminy Szczytno nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazana zaś przez organ niezgodność z założeniami do planu zagospodarowania przestrzennego nie mogła stanowić podstawy decyzji o rozbiórce, gdyż założenia do planu nie stanowią prawa miejscowego. Podał, iż na terenie wsi [...] w tym okresie wybudowano znaczną ilość budynków letniskowych, a tylko jemu nakazano rozbiórkę. Ponownie podał, iż obecnie plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zabudowę letniskową na terenie, na którym znajduje się jego działka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca uchylenia na podstawie art. 155 kpa ostatecznej decyzji nakazującej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. rozebranie samowolnie wzniesionego budynku letniskowego. O tym, że do obiektu zrealizowanego przez skarżącego ma zastosowanie art. 37 § 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) przesądza ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu. Skarga na tą decyzję została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona. Wobec tego w postępowaniu administracyjnym toczącym się na wniosek skarżącego o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę nie mogą być rozważane okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w trybie art. 37 § 1 Prawa budowlanego, takie jak np. obecna zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 155 kpa, na podstawie, którego wydana została zaskarżona decyzja określa prawne przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy, której strona nabyła prawo. Orzekający w niniejszej sprawie skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podziela pogląd doktryny jak i orzecznictwa, że stosowanie przepisu art. 155 kpa w sprawie likwidacji samowoli budowlanej nie jest możliwe, gdyż decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu nie jest decyzją na mocy, której strona nabyła prawo, lecz decyzją nakładającą na stronę obowiązek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2003r. sygn. akt IV SA 1563/02 i z 13 października 1999r. sygn. akt IV SA 1539/97, a także B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego komentarz, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996r., str. 677-682 i W. Dawidowicz "Zarys procesu administracyjnego" PWN 1987, str. 204) Jest to także decyzja związana, co oznacza, że organ ma obowiązek ją wydać w określonych prawem okolicznościach i wola stron czy też ich zgoda na zmianę, bądź uchylenie takiej decyzji w żadnych okolicznościach nie może pociągać za sobą skutku w postaci jej zmiany (uchylenie). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.