I SA/Wa 1736/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni "[...]" w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr[...], po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni "[...]" w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2002 r. nr [...] orzekającej o zwrocie na rzecz S. B. nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] (dawniej nr [...]) i nr [...], położonej w W. przy ul. [...], uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją Kierownika Wydziału Geodezji Gospodarki Gruntami i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] marca 1987 r. wywłaszczono na rzecz Państwa pod budowę osiedla [...] nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obecnie nr [...]) i działka nr [...], obręb [...]. Po rozpoznaniu wniosku S. B. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2002 r. orzekł o zwrocie na rzecz S. B. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonej przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Gminy Miasta W.. Spółdzielnia "[...]" w dniu [...] września 2003 r. w W. zawarła ze S. B. umowę dzierżawy ciągu pieszego (chodnika) od ul. [...], położonego na działce [...], a pismem z dnia [...] września 2003 r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2002 r., podnosząc, iż została pominięta jako strona decyzji z dnia [...] października 2002 r, oraz, że na przedmiotowym terenie członkowie spółdzielni mieszkaniowej urządzili tereny zielone i plac zabaw. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2002 r., a Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni "[...]" w W., uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2002 r. Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródłem interesu prawnego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną danego podmiotu w zakresie stosunku prawnego regulowanego tym przepisem, ponieważ z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym - bycia stroną postępowania, zgodnie z art. 28 kpa. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że Spółdzielnia "[...]" w W. nigdy nie legitymowała się prawem do nieruchomości opisanej w zaskarżonej decyzji, a zawarta w dniu [...] września 2003 r. umowa najmu chodnika zawarta z osobą fizyczną nie dawała Spółdzielni [...] tytułu prawnego do nieruchomości, a w związku z tym nie daje przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, uprawniającego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2002 r. Zdaniem organu, Spółdzielnia "[...]" ma w niniejszej sprawie interes faktyczny, a nie interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, a zatem nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2002 r. z wniosku Spółdzielni "[...]", która nie jest stroną w sprawie. Organ stwierdził również, że kwestia przesłanek do prowadzenia takiego postępowania z urzędu jest zagadnieniem odrębnym, nie mającym wpływu na rozstrzygnięcie sprawy z wniosku Spółdzielni "[...]". Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia "[...]" w W., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, polegające na braku zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym i na uchyleniu się od oceny przesłanek rażącego naruszenia prawa z urzędu, i domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Strona skarżąca podniosła, że umowa użyczenia w sposób oczywisty powoduje, iż Spółdzielnia jest stroną zarówno w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jak i w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, co wynika wprost z art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o zwrocie nieruchomości, szczegółowo opisanej w zaskarżonej decyzji. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku Spółdzielni "[...]" o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2002 r., orzekającej o zwrocie nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 546 z późn. zm.) Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2002 r. a Minister Infrastruktury uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Prawidłowo organ uznał, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródłem interesu prawnego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną danego podmiotu w zakresie stosunku prawnego regulowanego tym przepisem, ponieważ z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym - bycia stroną postępowania, zgodnie z art. 28 kpa. Stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stroną postępowania o zwrot nieruchomości, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a zatem podmiotem posiadającymi interes prawny, jest poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobierca, i identyczny krąg osób może skutecznie domagać się w postępowaniu nadzorczym weryfikacji decyzji wydanej na tej podstawie. Sąd podziela stanowisko organu, że umowa najmu nieruchomości - chodnika zawarta przez Spółdzielnię "[...]" z osobą fizyczną będącą właścicielem nieruchomości, nie daje Spółdzielni "[...]" przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, uprawniającego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie nieruchomości. Ponadto, jeśli Spółdzielnia "[...]" nie miała przymiotu strony, to tym samym nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji administracyjnej i organ pierwszej instancji powinien był odmówić wszczęcia i prowadzenia postępowania, co słusznie stwierdza organ drugiej instancji, stosownie do art. 157 § 3 kpa. Nie jest słuszne stanowisko strony skarżącej, że z art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż umowa użyczenia w sposób oczywisty powoduje, iż Spółdzielnia jest stroną zarówno w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jak i w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ przepis ten odnosi się do innej sytuacji, sytuacji, w której nieruchomość podlegająca zwrotowi uprzednio była obciążona określonymi prawami, natomiast w niniejszej sytuacji umowa najmu nieruchomości - chodnika została zawarta przez spółdzielnię z właścicielem nieruchomości, któremu nieruchomość zwrócono. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.