III SA/Wa 1878/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2004 r. nr[...]. w przedmiocie odmowy uwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. III SA/Wa 1878/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako ust. świad. zdr. i art. 104 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej M.T. od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, nie uwzględnił odwołania. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z treścią art. 154 ust. 6 ust. świad. zdr. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w tej sprawie. Odwołanie podlega uwzględnieniu gdy stwierdzony zostanie uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy, będący wynikiem zasad przeprowadzania postępowania. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie uwzględnił odwołania skarżącej uzasadniając swoje stanowisko tym, że na terenie G. nie została wybrana żadna oferta z powodu całkowitego zabezpieczenia świadczeń w ramach umów wieloletnich. Wobec potwierdzenia istnienia powodu niewybrania oferty skarżącej oraz niestwierdzenia naruszeń zasad prowadzenia postępowania konkursowego organ uznał, że odwołanie skarżącej zasługuje na oddalenie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wykonująca prywatną praktykę stomatologiczną w G., przystąpiła do ogłoszonego przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia konkursu ofert na wykonywanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca złożyła do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w W. ofertę cenową wykonywanych przez nią świadczeń z zakresu stomatologii. Z treści znajdującego się w aktach sprawy ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania konkursowego z dnia 8 grudnia 2004 r. wynika, że oferta skarżącej nie została wybrana. Od ogłoszenia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej skarżąca złożyła odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W odwołaniu skarżąca podnosiła, że: - jest lekarzem, który jako pierwszy w roku 1998 rozpoczęła współpracę z [...] Kasą Chorych i współpraca ta trwała do roku 2003 - według jej oceny w G. istnieje zapotrzebowanie na świadczone przez nią usługi, gdyż dotychczasowy system zamawiania przez fundusz usług stomatologicznych nie zaspokaja potrzeb pacjentów w tym zakresie - w swojej ofercie przedstawiła bardzo korzystne warunki wykonywania świadczeń zdrowotnych - jest osoba samotnie wychowującą troje dzieci i prowadzenie gabinetu stomatologicznego stanowi jej jedyne źródło utrzymania - dotychczasowa współpraca skarżącej z [...] Kasą chorych a później z Narodowym Funduszem Zdrowia układała się bardzo dobrze Prezes Narodowego Funduszu zdrowia po rozpoznaniu odwołania skarżącej wydał opisaną na wstępie decyzję, którą oddalił odwołanie. Na tę decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżąca podniosła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w ogóle nie odnosi się do argumentów podniesionych w odwołaniu oraz, że jest ono "szablonowe". W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej zawarte uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Skarżąca zasadnie wskazała w skardze na to, że organ w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do argumentów przez nią podniesionych w odwołaniu. Z treści art. 152 ust. świad. zdr. wynika, że celem postępowania odwoławczego jest wyjaśnienie czy w postępowaniu konkursowym nie zostały naruszone interesy świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana i który korzystając z określonego w art. 154 ust. 1 ust. świad. zdr. wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert. Postępowanie odwoławcze ma na celu wyjaśnienie wszelkich zastrzeżeń odwołującego się, które zgłasza do postępowania konkursowego. Z tego względu należało uznać, że decyzja kończąca to postępowanie musi w swej treści zawierać ocenę organu w zakresie zarzutów zgłoszonych w odwołaniu. Niezależnie od tego obowiązek ten wynika również z art. 8 i 11 k.p.a., wyrażających ogólne zasady postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 1999 r., sygn. akt. III SA 673/99 Lex 47319 i z dnia 11 lipca 2001 r., sygn. akt. IV SA 703/99 Lex 51234). W myśl tych przepisów organy administracji obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.), jak również wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Trudno zaś mówić o wykonaniu tych obowiązków, gdy organ w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń, które strona uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. U strony bowiem może się pojawić przeświadczenie o tym, że organ lekceważy jej twierdzenia, załatwia sprawy bez uwzględnienia całokształtu ich okoliczności, jest stronniczy i niesprawiedliwy. W ocenie Sądu organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania. Ponadto w decyzji dotkniętych taką wadą brak jest oceny twierdzeń strony skarżącej i z tego względu strona nie wie czy organ w ogóle rozważył podnoszone przez nią argumenty i czy argumenty te zostały uwzględnione przy rozstrzyganiu sprawy, czy też organ rozstrzygnięcie sprawy oparł jedynie na rozważeniu własnych argumentów świadczących za trafnością podjętego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja narusza również art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ w zaskarżonej decyzji podniósł, że w mieście G. nie występuje zapotrzebowanie na świadczenia medyczne zaoferowane przez skarżącą, gdyż zawarte wcześniej umowy wieloletnie w pełni zabezpieczają realizację potrzeb w tym zakresie, jednakże organ w uzasadnieniu decyzji nie wskazał konkretnych umów potwierdzających to stwierdzenie. W ocenie Sądu organ w decyzji powołał okoliczność faktyczną którą uznał za udowodnioną – zabezpieczenie potrzeb ludności w zakresie świadczeń zdrowotnych w zakresie stomatologii, bez wskazania dowodów potwierdzających tę okoliczność. To działanie organu stanowiło istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji, gdyż w oparciu o uzasadnienie decyzji nie można było stwierdzić czy okoliczności faktyczne powołane w uzasadnieniu decyzji świadczące o zasadności odmowy uwzględnienia odwołania skarżącej były zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Zgodnie z treścią art. 7 i 77 k.p.a. podstawę rozstrzygnięcia zawartego w decyzji administracyjnej mogą stanowić wyłącznie okoliczności faktyczne, które wystąpiły w rzeczywistym stanie faktycznym sprawy. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mógł we własnym zakresie stwierdzić, czy przytoczone stwierdzenie organu było zgodne z rzeczywistością, gdyż w nadesłanych do Sądu aktach administracyjnych sprawy brak jest umów na które powołał się organ. Z uwagi na fakt, że zaistniałe w rozpoznanej sprawie naruszenia prawa miały charakter proceduralny Sąd reasumując tę część rozważań chciałby wskazać na wyrok NSA z dnia 19 października 1993 r., sygn. akt V SA 250/93 opubl. ONSA 1994/2/84, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, że "prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści konstytucyjnej zasady państwa prawnego. Ścisłe stosowanie prawidłowej procedury bowiem jest z reguły jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat konkretnego postępowania. W państwie prawnym wymagane jest w związku z tym nie tylko zrozumiałe, precyzyjne i zgodne z innymi regułami wynikającymi z istoty takiego państwa unormowanie procedury, lecz również prawidłowe i ścisłe jej stosowanie w praktyce, w szczególności zaś tych jej przepisów, które określają uprawnienia procesowe uczestników postępowania. Wszelkie uchybienia w tym względzie powodują z reguły istotną wadliwość postępowania i pociągającą za sobą konieczność zastosowania procedur umożliwiających ich usunięcie." Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi, należy stwierdzić, że jest ona nietrafna. Należy zauważyć, że przepisy ust. świad. zdr. dotyczące sposobu postępowania w sprawach zawierania umów o świadczenia zdrowotne mają na celu zapewnienie równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji – art. 134 ust. 1 ust. świad. zdr. Ponadto z całokształtu tych przepisów wynika, że celem postępowania jest wybranie najkorzystniejszej z punktu widzenia interesu publicznego oferty zapewniającej świadczenia zdrowotne dla ubezpieczonych. Analiza tych celów ust. świad. zdr. prowadzi do wniosku, że argumenty skarżącej zawarte w uzasadnieniu skargi dotyczące jej stanu rodzinnego i źródeł utrzymania, historii jej współpracy z [...] Kasą Chorych i Narodowym Funduszem Zdrowia nie mają związku z naruszeniami prawa i wynikającym z nich naruszeniem interesu świadczeniodawcy, które mogą wystąpić w postępowaniu sprawie zawierania umów o świadczenia zdrowotne. W ocenie Sądu w sytuacji, w której fundusz zapewnia realizację świadczeń zdrowotnych na podstawie zawartych umów długoletnich i w danej miejscowości w okresie obowiązywania tych umów nie wybiera żadnej ze zgłoszonych ofert nie narusza przepisów ust. świad. zdr. Z treści art. 156 ust. 1 ust. świad. zdr. wynika, że umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może być zawarta na okres dłuższy niż jeden rok. Z tego względu argumenty skarżącej dotyczące jakości świadczonych przez nią usług nie mogły być uznane za argumenty uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. Pomimo niezasadności części zarzutów podniesionych w skardze należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 8,11 i 107 § 3 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.