II SA/Po 172/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-05-25

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Aleksandra Łaskarzewska, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, obliczona na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, może zostać wymierzona w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podczas kontroli innej niż obowiązkowa kontrola przeprowadzana w celu stwierdzenia zgodności budowy z ustaleniami i warunkami pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Kara z art. 59f Prawa budowlanego może zostać wymierzona wyłącznie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podczas obowiązkowej kontroli, która jest przeprowadzana na skutek złożenia przez inwestora wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Nie można jej wymierzyć, jeśli nieprawidłowości zostaną stwierdzone w wyniku innej kontroli. W niniejszej sprawie, ponieważ inwestor nie składał wniosku o pozwolenie na użytkowanie, a kontrola nie miała charakteru obowiązkowej kontroli związanej z tym wnioskiem, wymierzenie kary było niezasadne.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył R. i L. G. karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego – warsztatu stolarskiego z magazynem surowców i wyrobów zakładu usług pogrzebowych. Ustalono, że obiekt był użytkowany pomimo niezrealizowania wszystkich robót budowlanych i niezawiadomienia o zakończeniu budowy, a także dokonano samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących wymierzenia kary oraz przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi R. i L.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 355 ,- zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E.Brychcy /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59g ust. 1, art. 83 ust. 1, w związku z art. 59f ust. 1, 2 i 3, art.. 59g ust. 2-6 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 z późn.zm.) rozpatrując z urzędu sprawę wprowadzenia zmiany sposobu użytkowania budynku magazynowo-garażowego na warsztat stolarski z magazynem surowców i wyrobów zakładu usług pogrzebowych, na działkach [...] i [...] położonych w P. przy ul. [...], wymierzył R. i L. G. karę w wysokości [...]zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego –warsztatu stolarskiego. W uzasadnieniu wskazano, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...]10.2005r. na nieruchomości należącej do R. i L. G. ustalono, iż inwestorzy prowadzący budowę na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]przystąpili do użytkowania obiektu pomimo, że nie zrealizowali wszystkich robót budowlanych i nie zawiadomili o zakończeniu budowy. Ustalono także, że inwestorzy samowolnie dokonali zmiany sposobu użytkowania przeznaczając budynek na warsztat stolarski z magazynem surowców i wyrobów zakładu usług pogrzebowych. Wskazano dalej, że przystępując do użytkowania inwestorzy naruszyli przepis art. 54 ustawy Prawo budowlane, a także art. 55 pkt 1, bowiem byli oni zobowiązani do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wysokość kary została wymierzona jako dziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu (w), tj. 10 x [...]zł x 15 x [...]=[...]zł. Stawka opłaty legalizacyjnej została przyjęta zgodnie z art. 59f ust. 2 ustawy Prawo budowlane w wysokości [...] zł. Kategorię obiektu ustalono na XVII – warsztaty rzemieślnicze, dla której współczynnik kategorii obiektu wynosi 15. Ponieważ projektowana kubatura wynosi [...]m3 – współczynnik wielkości wynosi 1,0. W zażaleniu na to postanowienie L. G. wnosił o uchylenie postanowienia podając, że w budowanym obiekcie garażowo-magazynowym nie prowadził działalności gospodarczej, a tylko ze w względu na przebudowę warsztatu przechowywał tam maszyny stolarskie. Twierdził także, że jego ustne wyjaśnienia podczas kontroli nie zostały wzięte pod uwagę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] , na podstawie art. 123 § 1 i 2, art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach uzasadnienia wskazano, że obiekt jest użytkowany pomimo, iż nie został dopełniony obowiązek zgłoszenia zakończenia jego budowy. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, właściwy organ obligowany jest do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Wysokość kary został obliczona prawidłowo, wobec czego nie ma przesłanek do uchylenia postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem swojego pełnomocnika, złożyli R. i L. G.. Zarzucili naruszenie przepisów art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowani i przyjęcie, że w sprawie doszło do nielegalnego użytkowania obiektu, przepisu art. 59f ust. 1 i 3 cyt. ustawy i przyjęcie za podstawę ustalenia kary niewłaściwej kategorii obiektu budowlanego oraz naruszenie przepisów proceduralnych art. 7 i 77 kpa. W konsekwencji skarżący wnieśli o uchylenie postanowień obu instancji. W uzasadnieniu skargi podkreślano, że wynik kontroli z dnia [...] nie daje podstaw do ustaleń, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budowanego obiektu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zarzucająca naruszenie przepisu art. 59f ust. 1 prawa budowlanego jest w pełni uzasadniona. Dla wyjaśnienia prawidłowej interpretacji tego przepisu należy wskazać jego treść, która brzmi: "W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie o którym mowa w art. 59a ust. 2 wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).". Przepis ten wyraźnie odwołuje się do art. 59a ust. 2. Z kolei przepis ten w związku z ust. 1 stanowi, że właściwy organ przeprowadza na wezwanie inwestora obowiązkową kontrolkę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Obowiązkową kontrolę organ przeprowadza po złożeniu przez inwestora wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 57 ust. 6 prawa budowlanego). W niniejszym stanie faktycznym inwestor nie składał wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu, bo jak dowodzi , w tym czasie nie użytkował budowanego obiektu. Karę z art. 59f można wymierzyć, jak wynika z dosłownego brzmienia tego artykułu, tylko wtedy gdy nieprawidłowości stwierdzono w trakcie obowiązkowej kontroli, a więc kontroli wykonywanej na skutek złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Nie można jej wymierzyć, jeżeli nieprawidłowości zostaną stwierdzone w wyniku innej kontroli. Pogląd powyższy został wyrażony w Komentarzu do ustawy Prawo budowlane – Zdzisław Kostka, Gdańsk 2005, str. 155, teza 2. Zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszenie prawa materialnego, w szczególności wskazanych przepisów art. 59f ust. 1 w związku z art. 59a ust. 1 i 2 prawa budowlanego , polegające na nieprawidłowej wykładni treści przepisów. Powyższe skutkuje, że Sąd na podstawie art. 145 ¨§ 1 pkt 1 lit. a ustawy z dni a30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone orzeczenie w całości. Orzeczenia zawarte w punkcie II i III wyroku Sąd uzasadnia przepis art. 200 i 151 cyt. ustawy. /-/ E.Brychcy /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska MarK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło