IV SA/Wa 410/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska,, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 czerwca 2006 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach weterynarii i ochrony zwierząt 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii na podstawie art. 149 § 3 i 150 § 2 kpa po rozpatrzeniu wniosku J. S. o uchylenie decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] Nr [...] z [...] listopada 2003 r., Nr [...] z [...] grudnia 2003 r., Nr [...] z [...] lutego 2004 r., Nr [...] z [...] lutego 2004 r., a także decyzji z dnia [...] października 2004 r. Nr [...],[...],[...],[...], Nr [...] postanowił odmówić wznowienia postępowania administracyjnego w wyżej wymienionych sprawach. W uzasadnieniu wskazano, iż postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. na zasadzie art. 65 § 1 kpa Główny Lekarz Weterynarii przekazał [...] Wojewódzkiemu Lekarzowi Weterynarii pismo J. S. z dnia 18 kwietnia 2005 r. do rozpatrzenia. J. S. domagał się uchylenia decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] dotyczących rejestracji ferm zwierząt futerkowych (prowadzonych przez B. K., K. K., C. S. i K. M.). Wniósł także o uchylenie decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] października 2004 r. zezwalających wymienionym wyżej osobom na stosowanie w żywieniu zwierząt produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 - ciej nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi. J. S. zarzucił, iż w postępowaniu przed Powiatowym Lekarzem Weterynarii w [...] został pozbawiony możliwości występowania w charakterze strony. Organ wskazał, iż Powiatowy Lekarz Weterynarii nie wydał decyzji administracyjnych dotyczących wpisania do rejestru ferm zwierząt futerkowych B. K., K. K., C. S. i K. M. Nie istnieją też w tej sprawie inne decyzje. Wobec tego postępowanie o wznowienie jest bezprzedmiotowe. Odnośnie zaś decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w sprawie zezwolenia na stosowanie w żywieniu zwierząt produktów pochodzenia zwierzęcego organ podniósł, iż wniosek o wznowienie postępowania może złożyć wyłącznie osoba będąca stroną postępowania administracyjnego. Skarżący natomiast nie wykazał z jakich przepisów prawa materialnego wywodzi przymiot strony. Wskutek odwołania wniesionego przez J. S. Główny Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż wywodzenie przez skarżącego iż posiada przymiot strony z tego powodu, iż jego nieruchomość znajduje się w strefie ochronnej ferm jest nieuprawnione. Postępowanie administracyjne prowadzone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii dotyczyło zezwolenia na zastosowanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w żywieniu zwierząt futerkowych. W tym zakresie skarżący nie wykazał jakich to opartych na przepisach prawa materialnego, jego interesów lub obowiązków dotyczyłoby to postępowanie. Podnoszone natomiast przez stronę zarzuty w zakresie naruszeń przepisów prawa budowlanego oraz ochrony środowiska nie mogą być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Kompetencje organów Inspekcji Weterynaryjnej zostały określone w art. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 33, poz. 287 ze zm.). Kompetencje te ograniczają się do oceny funkcjonowania podmiotów pod względem spełniania warunków sanitarno - weterynaryjnych określonych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych (Dz. U. Nr 69, poz. 628 ze zm.) oraz rozporządzeniach wykonawczych do tego aktu. Prowadzone pod tym kątem kontrole ferm nie wykazały uchybień w zakresie spełnienia przez nie wymagań weterynaryjnych. Odnośnie zaś naruszenia ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) to organy Inspekcji Weterynaryjnej nie są właściwe w sprawach nadzoru nad przestrzeganiem tej ustawy. W skardze do sądu administracyjnego J. S. skarżonej decyzji Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2005 r. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a w szczególności: art. 6 kpa, 7 kpa, 11 kpa, art. 28 kpa poprzez naruszenie prawa skarżącego do ochrony jego własności, art. 5 ust. 1 pkt 3, ust. 3a, 3c, 3d, ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych oraz o Inspekcji Weterynaryjnej poprzez niewskazanie dokładnego miejsca prowadzenia działalności i wyjaśnienie kwestii własnościowych terenu, na którym prowadzona jest ta działalność. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż interpretacja prawa wskazana w zaskarżonej decyzji powoduje sprzeczność z innymi przepisami. Właściciel bowiem fermy nie posiadając zezwolenia na odzysk, transport i magazynowanie odpadów wydanego na podstawie ustawy o odpadach nie ma prawa zakupu odpadowej tkanki zwierzęcej. Wobec tego nie ma prawa jej posiadać i przetwarzać na karmę. Właściciele fermy nie posiadają żadnej dokumentacji w postaci decyzji dopuszczających obiekty budowlane do użytkowania, spełnienia wymogów sanitarnych itp. Nie została wyjaśniona także kwestia magazynowania odpadów. Naruszono art. 28 kpa, gdyż nie uznano skarżącego za stronę postępowania administracyjnego. Ustalono strefę ochronną dla fermy K. K. na 150m, co oznacza, iż ingeruje ona w prawo własności skarżącego jako bezpośredniego sąsiada. Skarżący kwestionuje wykładnie przepisów zaprezentowaną przez organy, iż rejestracja fermy nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Główny Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, jednakże zarzuty w niej podniesione nie miały znaczenia przy badaniu przez Sąd legalności zaskarżonej decyzji. Stosownie jednak do art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jeżeli Sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja narusza normę art. 156 kpa, nawet w wypadku stwierdzenia jej zgodności z innymi przepisami prawa, zarówno materialnego, jak i procesowego, ma obowiązek stwierdzenia jej nie ważności. Jednocześnie z mocy art. 135 powołanej ustawy jest uprawniony do stosowania środków przewidzianych przez ustawę w stosunku do aktów podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie Sąd mając na uwadze powoływane wyżej regulacje uznał, iż zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca je decyzja organu I instancji dotknięte są wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Otóż decyzje te zostały wydane przez organy, które nie były właściwe do orzekania w przedmiocie wznowienia. Należy zauważyć, iż Główny Lekarz Weterynarii przekazując na podstawie art. 65 § 1 kpa pismo J. S. do rozpatrzenia [...] Wojewódzkiemu Lekarzowi Weterynarii wskazał na możliwość poprowadzenia bądź postępowania wznowieniowego bądź postępowania nieważnościowego. Te dwa tryby postępowań nadzorczych opierają się na różnych podstawach. Przepisy kpa przewidują również odrębną regulację co do właściwości uprawnionych organów do prowadzenia każdego z nich. Zgodnie z art. 157 § 1 kpa właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, ten organ. W wypadku zakwalifikowania przez [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii żądania J. S. jako wniosku o stwierdzenie nieważności zarówno wydanych, jak i domniemanych decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii, organ ten byłby właściwy do prowadzenia postępowania nieważnościowego. Wojewódzki Lekarz Weterynarii jednakże uznał okoliczności podnoszone przez J. S. jako podstawy wznowieniowe i w konsekwencji odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 kpa organem właściwym w sprawach wznowienia lub odmowy wznowienia jest organ, który wydał w sprawie decyzje w ostatniej instancji. Bezspornym jest, iż w sprawie istnieją wydane decyzje administracyjne wydane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Decyzje te nie zostały zaskarżone w administracyjnym toku instancji do organu II instancji. Tym samym co do zasady postępowanie wznowieniowe winno by prowadzone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Jedynie gdy przyczyną wznowienia jest działalność organu, który wydał decyzję objętą wznowieniem, o wznowieniu rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty (art. 150 § 2 kpa). A zatem dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia następuje tylko w razie, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną, np. świadome niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania lub czynnościach tego postępowania. Jeżeli strona żądała wznowienia z tej przyczyny, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu w myśl art. 150 § 2 kpa jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu uniemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu. Orzekanie zatem przez organ wyższej instancji dopuszczalne jest tylko w razie, gdy wykaże się związek pomiędzy działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji (Powiatowego Lekarza Weterynarii) z podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania (vide Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Barbara Adamiak i Janusz Borkowski, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2000, str. 607-608). Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby przyczyną wznowienia była działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji polegającą na celowym pominięciu w nim jako strony postępowania J. S. Z tych też względów w ocenie Sądu postępowanie wznowieniowe winno być prowadzone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Organ ten bowiem stosownie do art. 150 § 1 kpa jest organem właściwym. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. Pkt II wyroku znajduje podstawę w normie art. 152 powołanej ustawy. O kosztach nie orzeczono ze względu na brak stosownego wniosku uprawnionego podmiotu.