I SA/Wa 459/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie asesor WSA Sławomir Antoniuk asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], przyznającą B. F. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2005 r. - bezterminowo. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., po rozpatrzeniu wniosku B. F. z dnia 7 listopada 2005 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, przyznał wnioskodawcy zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie od dnia 1 listopada 2005 r. - bezterminowo. W odwołaniu od powyższej decyzji B. F. wniósł o przyznanie zasiłku od początku okresu zasiłkowego, tj. od września 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując sprawę podniosło, że zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Powołana ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków od powyższej zasady. Organ podkreślił, że wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz B. F. złożony został w dniu 7 listopada 2005 r., a zatem w świetle powołanego przepisu pomoc we wnioskowanej formie może być przyznana dopiero począwszy od listopada 2005 r. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie znalazło podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. F. podnosząc, że "nie wyraża zgody na potrącenie dodatku pielęgnacyjnego [...] zł za miesiąc [...] 2005 r." W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie sądu skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 kpa organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. W myśl zaś art. 16 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z powołanych regulacji wynika zatem, że warunkiem ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia jest legitymowanie się przez osobę ubiegająca się o ten zasiłek orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2). Stosownie zaś do art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji przyznając B. F. – jako osobie spełniającej przesłanki określone w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych - zasiłek pielęgnacyjny, przyjęły że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego złożony został w dniu 7 listopada 2005 r. Skutkowało to z kolei przyznaniem skarżącemu świadczenia bezterminowo, od dnia 1 listopada 2005 r., stosownie do przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zaznaczyć tu należy, że – w ocenie sądu - wskazany przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek. W szczególności, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że B. F. do dnia 31 sierpnia 2005 r. pobierał już zasiłek pielęgnacyjny. Świadczy o tym zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...] listopada 2005 r., znak [...]. Jednocześnie w aktach administracyjnych sprawy nie ma jakiejkolwiek wzmianki wskazującej od kiedy skarżący pobierał przedmiotowy zasiłek. Nie ma również dokumentów, z których wynikałoby dlaczego wypłata uprzednio przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego została przerwana, jakie okoliczności spowodowały konieczność złożenia wniosku z dnia 7 listopada 2005 r. i czy taka konieczność rzeczywiście istniała. Zwłaszcza, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia [...] września 2003 r. wynika, że po rozpatrzeniu sprawy złożonej w dniu [...] stycznia 2003 r. został orzeczony w stosunku do B. F. znaczny stopień niepełnosprawności, który ma charakter trwały i datuje się od [...] stycznia 2003 r. (niepełnosprawność od 1989 r.). Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane zostało na stałe. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie przeprowadziły należycie postępowania wyjaśniającego dotyczącego ustalenia czy wniosek skarżącego z dnia 7 listopada 2005 r. był wnioskiem wszczynającym odrębne postępowanie w sprawie (co uzasadniałoby przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego dopiero od dnia 1 listopada 2005 r.), czy też był to kolejny wniosek o kontynuację uprzednio przyznanego świadczenia. Zwłaszcza, że tak jak wyżej wskazano ustalony orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia [...] września 2003 r. stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i datuje się od dnia [...] stycznia 2003 r. Wyjaśnienie niniejszej kwestii jest – w ocenie sądu - konieczne, bowiem w sytuacji, gdyby okazało się, że wniosek B. F. z dnia 7 listopada 2005 r. był kolejnym wnioskiem w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, wówczas świadczenie to przysługiwałoby mu na zasadzie kontynuacji począwszy od września 2005 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.