II SA/Kr 3427/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Barbara Pasternak AWSA Beata Cieloch (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; Decyzją z dnia [...] października 2002 roku , wydaną na podstawie art. 27 i 43 ustawy z dnia 29 listopada 1990r o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r Nr 64 poz. 414 z późn.zm.) , Ośrodek Pomocy Społecznej Miasta i Gminy [...] odmówił M. Ł. przyznania zasiłku stałego ze względu na brak uprawnień. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy , lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji , polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego w art. 4 ust. l ustawy o pomocy społecznej , a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 ( konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji) i pkt 8 ( konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ponadto ustalono, że rodzina spełnia kryterium dochodowe , jednak orzeczenie wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] .04.2002r. nr [...] zaliczyło syna A. Ł. do osób niepełnosprawnych ,lecz nie uprawnionych do przyznania zasiłku stałego , gdyż dziecko nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji . Zakwalifikowało natomiast dziecko do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego . W odwołaniu od tej decyzji M. Ł. zarzuciła, że jej dziecko od pierwszego roku życia wymaga stałej opieki ( podawania leków wziewnych i stałej kontroli u lekarzy specjalistów ) . Dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność i dlatego należy jej się pomoc w postaci zasiłku stałego. Decyzją z dnia 28 listopada 2002r znak: [...] , wydaną na podstawie art.138 § l pkt l kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powtórzyło argumentację prawną organu I instancji , cytując przepis art.27 ust. l o pomocy społecznej oraz art.6 b ust 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wyjaśniło, że w orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności winny być zawarte wskazania wymienione w pkt 7 i 8 , dotyczące w szczególności: - konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, - konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wydanego w dniu [...] .04.2002r wynika, że A. Ł nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Tym samym nie został spełniony jeden z warunków umożliwiających przyznanie matce dziecka zasiłku stałego. Ponadto organ II instancji stwierdził, iż art.27 ust.l ustawy o pomocy społecznej wymienia kumulatywnie warunki, które muszą być spełnione , by osoba ubiegająca się o zasiłek stały mogła nabyć świadczenie. Brak jakiegokolwiek warunku powoduje to, że osoba nie będzie mogła uzyskać prawa do zasiłku stałego. W tej sytuacji decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję M. Ł. powtórzyła zarzuty przedstawione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271- oznaczana dalej jako p.p.s.a.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 w/w ustawy/ Cytowany przez organ przepis art.27 ust. l ustawy o pomocy społecznej, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji miał następujące brzmienie: " zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej , a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn.za.). Wskazania, o których mowa w art.6 b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej to : konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 ) oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. ( pkt 8). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie szerszej analizy wymaga przepis art.27 ust. l ustawy o pomocy społecznej ,niż to uczyniły organy obu instancji, które stwierdziły ,iż przesłanki wymienione w tym przepisie muszą wystąpić łącznie to jest: konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono również dlaczego organ przyjął, że wskazania, o których mowa w tym przepisie (art.ób ust.3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji), muszą być spełnione kumulatywnie. Przepis art. 6 b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej miał następujące brzmienie: " 1. Powiatowe zespoły orzekają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej. 2. Ośrodki pomocy społecznej mogą uczestniczyć na prawach strony w sprawach, w których orzekają powiatowe zespoły. 3. W orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności: odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości, danej osoby, szkolenia, w tym specjalistycznego, zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej, uczestnictwa w terapii zajęciowej, konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby, korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, póz. 602, Nr 123, z późn. zm). Konstrukcja tego przepisu nie wskazuje, żeby wszystkie jego punkty miały być spełnione łącznie. Wręcz przeciwnie, niektóre punkty - ze względu na ich treść -pozostają w alternatywie rozłącznej. Wobec powyższego, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, niezbędnym jest dokonanie szczegółowej analizy przepisu art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej. Z treści tego przepisu wynika , że dla przyznania zasiłku stałego muszą być spełnione następujące warunki: 1) osoba starająca się o zasiłek stały musi być zdolna do pracy, 2) nie może pozostawać w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, 3)opieka sprawowana przez osobę starającą się o zasiłek stały ma polegać na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, 4) dochód rodziny nie może przekraczać półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 5)dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn.za.). Tak więc istotnym było: czy opieka sprawowana przez skarżącą nad dzieckiem wymaga bezpośredniej, osobistej pielęgnacji ( przy czym bezpośrednia osobista pielęgnacja nie musi być wynikiem znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji dziecka , gdyż warunek taki nie wynika z przepisu art.27 ust. l ustawy) lub czy opieka ta wymaga systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, Spójnik "i" użyty w cytowanym przepisie: opieka ma polegać na "bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym" nie musi oznaczać koniunkcji. Stosownie do treści art. 145 § l pkt a p.p.s.a. , Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.