II SA/Rz 768/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi H. K. i L. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala- II SA/Rz 768/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz. 2603) po rozpatrzeniu odwołania H. K. i L. K. utrzymał W mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2005r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w R. oznaczonej w chwili przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako działka nr 469/4 o pow. &820 ha (wg decyzji) położonej w dzielnicy Z. miasta R., która w wyniku modernizacji ewidencji gruntów zmieniła oznaczenie na działki nr 12 o pow. 0.4167 ha i nr 13 o pow. 0.4282 ha obr. [...], stanowiące własność gminy [...], w wieczystym użytkowaniu Polskiego Związku Działkowców. Organ I instancji stwierdził, że zrealizowana na przedmiotowej nieruchomości inwestycja jest zgodna z celem nabycia na rzecz Skarbu Państwa i wykonana w odpowiednim terminie. W odwołaniu skarżący zarzucili naruszenie art. 104 k.p.a., art. 1 ust. 4 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych oraz art. 136 ust.3, art. 137 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami przez odmowę zwrotu nieruchomości i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wnioskowana do zwrotu nieruchomości na podstawie umowy kupna - sprzedaży akt notarialny Rep A nr [...] z dnia 22 kwietnia 1968r. została sprzedana na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach w trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r. nr 10, poz. 64 ze zm.). Przedmiotowa nieruchomość przed zbyciem objęta była postępowaniem wywłaszczeniowym celem przeznaczenia na urządzenie ogrodów działkowych dla pracowników W. Skarżący zarzucili, że w chwili sporządzania aktu notarialnego nie istniała decyzja lokalizacyjna Prezydium Powiatowej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965r., gdyż została uchylona decyzją Kierownika Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] października 1965r. nr [...]. Utrata ważności decyzji lokalizacyjnej spowodowała wygaśniecie celu, na który dokonano wywłaszczenia wskazali na wyrok NSA z 23.05.1991 r. sygn. akt IV SA/374/91 ONSA 1991/2/47. Zwrot nieruchomości uzasadniają też przepisy ustawy z 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, bo nie wolno było wywłaszczać gruntów indywidualnych gospodarstw rolnych pod ogródki działkowe. fNa przeszkodzie takiemu wywłaszczaniu stał art. 10 ust. 1 ówczesnej Konstytucji. Wjudykaturze przyjęto, że grunty zajęte pod pracownicze ogrody działkowe winny być zwrócone. Wprawdzie art. 1 ust. 1 obowiązującej w 1968r. ustawy z 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych uznawał te ogrody za urządzenia użyteczności publicznej, ale nie musi to prowadzić do wniosku, że dopuszczalne jest wywłaszczenie na ten cel każdej nieruchomości. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy ż 1958r. wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeśli nieruchomość jest niezbędna na cele użyteczności publicznej, a nie tylko z tego względu, że nieruchomość jest przydatna na ten cel. Wojewoda [...] nie uwzględnił zarzutów odwołania a w uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji przytoczył przepis art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz.2603), w którym zawarto normatywną przesłankę zbędności nieruchomości oraz wynikający z art. 136 ust. 3 tej ustawy obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy, jeżeli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przeprowadzone przez organ i instancji postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskowane do zwrotu działki zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia, co potwierdziły oględziny w terenie i spisany na tę okoliczność protokół z 7.09.2004r. Polski Związek Działkowców poinformował pismem z 7.12.2004r., że Pracowniczy Ogród Działkowy "[...]" istnieje od 1968r. Data urządzenia ogrodu działkowego została potwierdzona zeznaniami świadków. Organ I instancji prawidłowo przyjął, że zrealizowana na nieruchomościach wnioskowanych do zwrotu inwestycja jest zgodna z celem nabycia, a ten wykonano w odpowiednim terminie. Zarzuty skarżących nie mogły zostać uwzględnione, bo zbycie nieruchomości nastąpiło na podstawie umowy notarialnej. Skarżący H. i L. K. w skardze do Sądu zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 104 k.p.a., art. 1 ust. 4 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych oraz art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 216 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce neiruchomosciami przez odmowę zwrotu nieruchomości; art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w związku z art. 10 ust. 1 Konstytucji z 1952r. przez uznanie, że zgodne z prawem foyło zawarcie w 1968r. umowy sprzedaży nieruchomości rolnej w trybie wywłaszczeniowym z przeznaczeniem na ogródki działkowe w sytuacji istnienia {konstytucyjnej gwarancji ochrony indywidualnych gospodarstw rolnych; naruszenie art. 58 k.c. w zw. z art. 136 ust. 3, art. 137 oraz art. 216 ustawy o gospodarce neiruchomosciami poprzez całkowity brak rozważenia zarzutów strony, iż w sprawie jhie można mówić o istnieniu jakiegokolwiek celu wywłaszczenia nieruchomości bo w dacie zawarcia umowy nie było decyzji lokalizacyjnej, bowiem została uchylona decyzja z [...].10.1965r. Kierownika Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium WRN [...]. Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik |sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśii miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji [przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości stanowi przepis art. 136 ust. 3 i art. 137 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. nr 216, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.g.n., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. u. z 2004r. nr 141, poz. 1492 ze zm ), która weszła wżycie 22 września 2004r. Nowela ta nie zawiera żadnych przepisów intertemporalnych odnośnie postępowań, będących w toku, co oznacza konieczność stosowania nowych uregulowań prawnych do takich spraw. Nieruchomość, której zwrotu domagają się L. K. i H. K. oznaczona iobecnie jako działki nr 12 i nr 13 obr. [...] została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia 2 kwietnia 1968r. Rep. A nr [...] z 1968r. W umowie tej zawarto zapis "Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej [...] decyzją Nr [...] z dnia kwietnia 1963r. [...] ustalił lokalizację szczegółową ogródków działkowych dla załogi W. między innymi na opisanej nieruchomości". Umowa ta została zawarta na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r. Nr 10, poz. 64 ze zm.). Stosownie do art. 216 ust. 1 przepisy rozdziału 6 działu III cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. Przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. określa warunki uznania nieruchomości za zbędną na cel dla realizacji którego została wywłaszczona, co stanowi podstawę do zwrotu nieruchomości uprawnionym podmiotom. Stosownie do art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1). Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a cel ten nie został zrealizowany (pkt 2 ust. 1 art. 137 u.g.n.). Innymi słowy ocena, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu takiej nieruchomości sprowadza się do porównania celu wywłaszczenia z faktycznym jej wykorzystaniem w określonym terminie. Z przytoczonego zapisu zawartego w umowie wywłaszczeniowej wynika, i że nieruchomość została wywłaszczona na realizację pracowniczych ogródków działkowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2003r. zawarł tezę, że do nieruchomości nabytych w drodze art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974r. nr 10, poz. 64 ze zm.) mają zastosowanie przepisy działu VI ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce neiruchomosciami (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz. 2603) dotyczące zwrotu. Sąd (organ) ocenia, czy dana wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wskazanym w umowie ( System Informacji Prawnej LEX nr 148971). Dodać wypada, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do oceny treści aktu notarialnego. Mogą tylko na jego podstawie stwierdzić wystąpienie określonych okoliczności, albowiem akt notarialny jest dowodem w sprawie. W prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organy ustaliły, że Pracowniczy Ogród Działkowy "[...]" istnieje od 1968r. Zostało to ustalone na podstawie pisma Polskiego Związku Działkowców z 7 grudnia 2004r. zeznań świadków - użytkowników działek, a także oględzin przeprowadzonych 7 września 2004r., potwierdzających istnienie ogródków działkowych. Organy zatem zasadnie uznały, że zrealizowana na przedmiotowej nieruchomości inwestycja jest zgodna z celem nabycia i została wykonana w odpowiednim terminie. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się też odpis z księgi wieczystej sporządzony na dzień 23 lipca 2004r., z którego wynika, że między innymi na działkach wnioskowanych do zwrotu ujawnione zostało prawo użytkowania wieczystego Polskiego Związku Działkowców z siedzibą w Warszawie na podstawie umowy wieczystego użytkowania z dnia 10 października 2000r. Mając na względzie powyższe za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi, że wywłaszczenie nie mogło nastąpić pod ogródki działkowe, czemu na przeszkodzie stały przepisy ustawy z 1958r. oraz art. 10 Konstytucji obowiązującej w czasie wywłaszczenia. Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. wywłaszczenie nie mogło nastąpić na cele produkcji rolnej. Za produkcję rolną nie można uznać urządzenia pracowniczych ogrodów działkowych. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że cel wywłaszczenia określała umowa, a ten sprowadzał się do realizacji pracowniczych ogródków działkowych. Bez wpływu na ocenę celu należy uznać nawet fakt późniejszego uchylenia decyzji lokalizacyjnej, jeżeli cel wynikający z umowy wywłaszczeniowej został zrealizowany w określonym terminie. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.