III SA/Po 47/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006r r. przy udziale sprawy ze skargi W.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego W. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska /-/ B. Koś Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 oraz art. 210 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 z zm. ) oraz art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997r. - Kodeks celny ( tj.Dz.U. Nr 75 z 2001r. , poz.802 z zm. ), art. 209 § 3, art. 65 § 5, art. 85 § 1 i art. 29 § 1 w zw. z art. 23 § 7 Kodeksu celnego po rozpatrzeniu odwołania W. R. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...]r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód używany marki DODGE, rok prod. [...], poj. silnika 5889 cm3, nr nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD [...] załączono zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego fakturę z dnia [...]r., ocenę techniczną nr [...] z dnia [...]r. oraz deklarację wartości celnej. Z dokumentów wynikało, że samochód został zakupiony za kwotę [...] CAD i wyceniony według opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę W. R. na kwotę [...]. W opinii nie określono stopnia zużycia pojazdu. W toku postępowania przygotowanego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową ustalono okoliczności związane z zaniżeniem wartości celnej importowanego samochodu. Wobec powyższego Dyrektor Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...]r. wszczął z urzędu postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...] uznał zgłoszenie celne z dnia [...]r. SAD [...] za nieprawidłowe. Określił nową wartość pojazdu na kwotę [...] zlotych ([...]CAD) i orzekł niedobór cła w kwocie [...] złotych wraz z odsetkami wyrównawczymi, uznając za dłużników W.B., Z.K., W.R., R.T.. Organ pierwszej instancji zakwestionował wartość transakcyjną jako wartość celną na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego i wartość celną samochodu ustalił na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego odwołanie wniósł W. R., zarzucając iż niesłusznie został uznany za dłużnika, albowiem dowolne i pozbawione podstawy prawnej jest ustalenie, że dokonał nierzetelnej oceny technicznej pojazdu. Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 83 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zasadniczo za wartość celną towaru przyjmuje się na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartość transakcyjną - cenę faktycznie zapłaconą. W przypadku zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji służących do określenia wartości celnej zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość ta jest ustalona stosując kolejno sposoby wskazane art. 25 - 28 Kodeksu celnego, a gdyby to było nie możliwe na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego - "metoda ostatniej szansy". Organ odwoławczy wyjaśnił powody zastosowania do ustalenia wartości celnej samochodu DODGE metody tzw. "ostatniej szansy" z wykorzystaniem opinii Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. Jednocześnie podzielił pogląd Dyrektora Urzędu Celnego, że na podstawie art. 209 § 3 Kodeksu celnego odwołującego należało uznać za dłużnika, albowiem W. R. w toku postępowania przygotowawczego postawiono zarzut, iż "będąc uprawnionym rzeczoznawcą do wystawienia dokumentów mających znaczenie prawne, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez inne osoby, wystawił co najmniej 6 ocen technicznych poświadczając w nich nieprawdę co do wartości badanych pojazdów" Jedna z wycen objętych zarzutem jest opinia techniczna z dnia [...]r. nr [...]. Zdaniem organu celnego nierzetelność wyceny pojazdu potwierdza fakt, iż w tym samym dniu, w którym dokonano odprawy celnej przedmiotowego pojazdu i z którego pochodzi orzeczenie techniczne samochód został wstawiony do Komisu "A" w P. i wyceniony na kwotę [...] zlotych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od strony przeciwnej na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił, iż w toku postępowania tj. w dniu [...]r. odmówiono mu wglądu do akt sprawy, przez co uniemożliwiono mu merytoryczne podniesienie zarzutów. Na rozprawie decyzji Dyrektora Izby Celnej zarzucił naruszenie art. 146 § 1, 161 § 1 pkt. 2, 145 § 1 pkt. 4 i 75 § 1 kpa . W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) wojewódzki sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia legalności. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt. 1 - 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdził wady, będące podstawą wznowienia postępowania bądź też stwierdził inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazywał skarżący. Zgodnie z art. 209 § 1 pkt. 2 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Dłużnikiem jest zgłaszający. Jeżeli zgłoszenie celne o objęciu towaru procedurą, o której mowa w § 1 zostało sporządzone na podstawie nieprawidłowych danych, co spowodowało, że należności celne przewozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należne, osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników ( zdanie trzecie § 3 art. 209 Kodeksu celnego). W sytuacji gdy organy celne na podstawie informacji i okoliczności ustalonych w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową powzięły wątpliwości, co do wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów, a w szczególności opinii technicznej z dnia [...]r. nr [...] sporządzonej przez W. R. służącej do określenia wartości celnej importowanego samochodu DODGE, aby zasadnie uznać W.R. za dłużnika zobowiązane były dokonać własnych ustaleń faktycznych dotyczących oceny zachowania rzeczoznawcy, to jest czy sporządzając opinię techniczną dotyczącą importowanego samochodu wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że dane dotyczące stanu technicznego i wartości samochodu zawarte w opinii są nieprawidłowe lub zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania karnego (art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej). Błędnie przyjęły, iż samo przedstawienie zarzutów W.R. w toku postępowania przygotowawczego jest okolicznością wystarczającą aby uznać go dłużnikiem na podstawie art. 209 § 3 Kodeksu celnego. Dopiero ustalenia w zakresie winny W. R. w odniesieniu do przedstawionych zarzutów wynikające z prawomocnego wyroku sądu zwalnia organy celne z obowiązku poczynienia własnych ustaleń co do oceny zachowania skarżącego jako rzeczoznawcy sporządzającego przedmiotową opinię i ustalenia stopnia winy (wina umyślna, niedbalstwo). Przedstawiona argumentacja zdaniem Sądu pozwala na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a w szczególności art. 209 § 3 Kodeksu celnego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organy celne winny ustalić na jakim etapie jest prowadzone wobec W. R. postępowanie karne i rozważyć zasadność zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej bądź w przypadku jej prawomocnego zakończenia wykorzystać ustalenia wynikającego z wyroku sądu dotyczące winy W.R. co do przedstawionych zarzutów lub przeprowadzić własne postępowanie dowodowe, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej) i samodzielnie ustalić okoliczności związane ze sporządzeniem opinii technicznej z dnia [...]r., zachowaniem W.R. jako sporządzającego opinię i dokonać oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 lit."a", 152 i 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska /-/B. Koś Za nieobecnego sędziego /-/ B.Sokołowska/