II SA/Ke 779/05
WyrokWSA w Kielcach2006-06-08
Skład orzekający: Dorota Chobian, Beata Ziomek, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że ścieki komunalne Spółdzielni Mieszkaniowej były odprowadzane przez instalację P.P.H. A. Sp. z o.o., może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia Spółdzielni opłat za korzystanie ze środowiska?Ratio decidendi
Okoliczność, że ścieki komunalne Spółdzielni Mieszkaniowej były odprowadzane przez instalację innego podmiotu, nie stanowi istotnej nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania w sprawie wymierzenia Spółdzielni opłat za korzystanie ze środowiska. Podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłat jest ten, którego działalność generuje ścieki i kto może uzyskać pozwolenie wodnoprawne, a obowiązek ten nie może być przenoszony umową cywilnoprawną.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została obciążona opłatą za odprowadzanie ścieków za I kwartał 2002 r. Marszałek Województwa wznowił postępowanie z urzędu, uznając, że podmiotem wprowadzającym ścieki był P.P.H. A. Sp. z o.o. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Marszałka, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania. Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i nieuwzględnienie nowych okoliczności. WSA uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt II SA/Ke 779/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie: Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant : Ref. staż. Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska uchyla zaskarżoną decyzję.
II SA/Ke 779/05
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Marszałka Województwa z dnia [...], którą, w trybie wznowienia, uchylono ostateczną decyzję tego organu z dnia [...] wymierzającą Spółdzielni Mieszkaniowej w D. opłatę z tytułu odprowadzania ścieków za okres I kwartału 2002 r., umarzającą postępowanie wobec Spółdzielni Mieszkaniowej w D. i określającą opłatę za odprowadzanie ścieków za I kwartał w łącznej wysokości 35.284,20 zł. oraz zobowiązującą do naliczenia odsetek dla P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło również postępowanie pierwszej instancji w tej sprawie.
W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że Marszałek Województwa decyzją z dnia [...] wymierzył Spółdzielni Mieszkaniowej w D. opłatę podstawową oraz podwyższoną za wprowadzanie ścieków do środowiska za I kwartał 2002 r., w łącznej wysokości 26.433,54 zł. Na kwotę tę składało się 4.405,50 zł. z tytułu opłaty podstawowej za ścieki oraz 22.027,50 zł. z tytułu opłaty podwyższonej o 500 % z powodu braku pozwolenia wodno-prawnego. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 11 listopada 2002 r. z uwagi na jej nie zaskarżenie.
Organ I instancji ustalił również, że Marszałek Województwa decyzją z dnia [...] wymierzył Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu A. Sp. z o.o. w Dwikozach
opłatę podstawową i podwyższoną za wprowadzanie ścieków do środowiska za I kwartał 2002 r. w wysokości 6.854,25 zł. Na kwotę tę składało się 1370,85 zł. z tytułu opłaty podstawowej za ścieki oraz 6.854,25 zł. z tytułu opłaty podwyższonej o 500 % z powodu braku pozwolenia wodno-prawnego. Ta decyzja stała się ostateczna w wyniku utrzymania jej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].
Marszałek Województwa postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami tego organu z dnia [...] wymierzającymi opłaty z tytułu odprowadzania ścieków dla Spółdzielni Mieszkaniowej w D. za okres I i II kwartału 2002 r. Powodem wznowienia było powzięcie przez organ w wiadomości, że podmiotem odprowadzającym ścieki do środowiska w okresie I i II kwartału 2002 r. było P.P.H. A. Sp. z o.o. w D., a nie Spółdzielnia Mieszkaniowa w D. Źródłem tych wiadomości było wystąpienie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i jego zarządzenia pokontrolne z dnia 23 października 2002 r.
Po zakończeniu wznowionego postępowania Marszałek Województwa wydał opisaną wyżej decyzję z dnia [...]. Jako przyczyny wznowienia podał w niej nowe istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, w postaci: faktu świadczenia przez P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w D. usług polegających na przyjmowaniu ścieków komunalnych Spółdzielni przez tę spółkę, faktu zgłaszania przez P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. roszczeń finansowych do Spółdzielni Mieszkaniowej w D. z tytułu odprowadzania ścieków (co znalazło wyraz w postępowaniu nakazowym zakończonym prawomocnym nakazem zapłaty z dnia 30 czerwca 2003 r., zobowiązującym Spółdzielnię Mieszkaniową w D. do zapłaty kwoty 83.412,97 zł.) oraz faktu przejęcia przez Spółdzielnię Mieszkaniową w D., w drodze rokowań obowiązku składania wykazów co do wysokości opłat za odprowadzanie ścieków do środowiska. Natomiast powodem wydania zaskarżone decyzji z dnia [...] uchylającej decyzję ostateczną z dnia [...] i rozstrzygającą sprawę merytorycznie było dojście do wniosku, że podmiotem korzystającym ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt. 20 ustawy - Prawo ochrony środowiska było P.P.H. A. Sp. z o.o. w D., a nie Spółdzielnia Mieszkaniowa w D. O takim wniosku przekonywał organ I instancji fakt, że właścicielem urządzeń kanalizacyjnych, którymi wprowadzane były do środowiska ścieki Spółdzielni Mieszkaniowej w D., było P.P.H. A. Sp. z o.o. w D., bo tylko taki podmiot jest w stanie dokonać pomiaru ilości i składu ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi w miejscu wylotu ścieków z instalacji służących do ich oczyszczania.
Oceniając istnienie wskazanych przesłanek wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że fakt odprowadzania ścieków komunalnych Spółdzielni Mieszkaniowej w D. przez system kanalizacyjny P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. nie był nieznany organowi I instancji, bo informację o nim powziął na podstawie pisma WIOŚ z dnia 18 października 2002 r., podczas gdy decyzja została wydana w dniu [...]. Nowym dowodem lub okolicznością istniejącą w dniu wydania tej decyzji, a nieznanym organowi nie było też zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K., skoro dowód ten dotyczył wyników kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ rok po wydaniu ostatecznej decyzji.
Organ stwierdził też, że sprawa tocząca się przed sądem powszechnym z powództwa P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w D. o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z urządzeń infrastruktury technicznej, a także rozliczenia cywilnoprawne pomiędzy stronami z tytułu odszkodowania za bezumowny zrzut ścieków do kanalizacji P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. oraz z tytułu nieterminowego wywiązywania się przez Spółdzielnię Mieszkaniową w D. nie jest nową okolicznością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W konkluzji organ stwierdził, że z braku podstaw do wznowienia postępowania Marszałek Województwa nie mógł w trybie art. 151 kpa orzekać o istocie sprawy. Wobec P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. organ nie mógł orzekać również dlatego, że z mocy art. 150 § 1 kpa do orzekania w sprawie wzruszenia w trybie wznowieniowym ostatecznej decyzji z dnia [...] wymierzającej P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. opłatę podwyższoną za wprowadzanie ścieków do środowiska za I kwartał 2002 r., właściwe było Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Marszałek Województwa. Organem który wydał w tamtej sprawie ostateczną decyzję było bowiem SKO (decyzja z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...]). Poza tym istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji dotyczącej P.P.H. A. Sp. z o.o. w D., wykluczało ponowne orzekanie w sprawie wymierzenia opłaty podstawowej i podwyższonej za wprowadzanie przez P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. ścieków do środowiska. Druga decyzja wydana w tej samej sprawie zakończonej ostateczną decyzją, jest bowiem dotknięta wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Ponieważ jednak SKO nie oceniało tej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 kpa, lecz działało jako organ II instancji - orzekło jak w zaskarżonej decyzji.
W/w decyzję z dnia [...] zaskarżyła w całości Spółdzielnia Mieszkaniowa w D. Skarżący zarzucił naruszenie art. 75 § 1, 77 § 1,2 i 4 kpa oraz art. 81 ordynacji podatkowej w zw. z art. 76 § 1,2 i 3 kpa poprzez nieuwzględnienie w toczących się postępowaniach przed organami I i II instancji korekty deklaracji z dnia 22 stycznia 2004 r. i oświadczeń P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. składanych przed tymi organami w przedmiocie wykazywania w I i II kwartale 2002 r. w jej raportach ścieków pochodzących ze Spółdzielni Mieszkaniowej w D. oraz poprzez nieuznanie tych okoliczności jako nowych okoliczności będących podstawą wznowienia.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że zaskarżona decyzja SKO w całości uchyliła ostateczną decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] przez co obecnie obowiążek zapłaty za odprowadzanie ścieków komunalnych ze Spółdzielni Mieszkaniowej w D. za I kwartał 2002 r. został wymierzony jednocześnie obu podmiotom tj. P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. i Spółdzielni Mieszkaniowej w D.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W nawiązaniu do przytoczonego stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu skargi organ wyjaśnił, że na skutek wydania zaskarżonej decyzji przez SKO, to właśnie decyzja z dnia [...] wymierzająca Spółdzielni Mieszkaniowej w D. opłatę za wprowadzenie w I kwartale 2002 r. ścieków komunalnych do środowiska, funkcjonuje w obrocie, i nie ma miejsca sytuacja, aby obowiązek zapłaty za odprowadzenie tych ścieków obciążał obecnie równocześnie dwa podmioty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna ale nie z przyczyn w niej wskazanych.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, polegającego na wadliwym zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie przepisów rozdziału 12 kpa, dotyczącego wznowienia postępowania. Zgodnie z tymi przepisami, po wszczęciu postępowania wznowieniowego( co nastąpiło w niniejszej sprawie w dniu [...] na skutek niezaskarżonego, a więc ostatecznego postanowienia Marszałka Województwa), dalsze postępowanie prowadzone przez Marszałka Województwa powinno zmierzać przede wszystkim do wyjaśnienia czy istniały określone w art. 145 § 1 lub 145a przyczyny wznowienia, a jeśli tak to do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa).
Postępowania takie zostały w niniejszej sprawie przeprowadzone, a ustalenia faktyczne poczynione w ich wyniku przez organ II instancji należy uznać za niewadliwe.
Podstawą wydania przez Marszałka Województwa w dniu [...] postanowienia o wznowieniu postępowania m. in. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Marszałka Województwa z dnia [...] wymierzającą Spółdzielni Mieszkaniowej w D. opłaty za odprowadzanie ścieków w I kwartale 2002 r., była istotna dla sprawy i nowa, zdaniem organu I instancji, okoliczność faktyczna, dotycząca odprowadzania ścieków komunalnych Spółdzielni Mieszkaniowej w D. w okresie m. in. I kwartału 2002 r. przez P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. Po przeprowadzeniu postępowania o jakim mowa w art. 149 § 2 kpa, tj. postępowania co do przyczyn wznowienia, Marszałek Województwa doszedł do wniosku, że podstawa wznowienia postępowania rzeczywiście w sprawie istniała, a były nią nowe, nieznane organowi okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci :
1).faktu wprowadzania ścieków poprzez kanalizację należącą do przedsiębiorstwa A.,
2).faktu zgłaszania przez przedsiębiorstwo A. roszczeń finansowych w stosunku do Spółdzielni Mieszkaniowej w D. z tytułu odprowadzania ścieków,
3).faktu przejęcia przez Spółdzielnię Mieszkaniową w D. w drodze rokowań cywilnoprawnych obowiązku składania wykazów co do opłat z tytułu odprowadzania ścieków.
Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji zasadnie uznał, że trzy wskazane okoliczności (sprowadzające się w istocie do jednej tylko okoliczności faktycznej tj. odprowadzania ścieków komunalnych za które została wymierzona SM w D. opłata, za pośrednictwem instalacji P.P.H. A. Sp. z o.o. w D., gdyż pozostałe wskazane okoliczności są tylko skutkami wymienionej ostatnio okoliczności), nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Jednak przyczyną dla której nie mogły nimi być, było przede wszystkim to, że okoliczność ta nie była istotna dla rozstrzygnięcia sprawy.
Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy są te nowe okoliczności faktyczne, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, czyli mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. By wskazaną kwestię rozstrzygnąć, należy wyjaśnić kto według obowiązujących przepisów prawa winien być obciążany opłatami za odprowadzanie ścieków do środowiska.
Jak wynika z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62/2001 poz. 627 ze zm.), wprowadzanie ścieków do środowiska jest jedną z form korzystania ze środowiska w rozumieniu przepisów tej ustawy (argument z art. 273 ust. 1 prawa ochrony środowiska).
Zgodnie z art. 275 tej ustawy, do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska są zobowiązane podmioty korzystające ze środowiska, wymienione w art. 3 pkt 20 prawa ochrony środowiska, tj. m. in. przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz. 1193 oraz z 2001 r. Nr 49, poz. 509). W związku z uchyleniem z dniem 21 sierpnia 2004 r. artykułu 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej zawierającego definicję przedsiębiorcy, przez art. 66 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.04.173.1808),pojęcie przedsiębiorcy należy rozumieć tak jak to definiuje art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.04.173.1807 ze zm. Według tego przepisu przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Z powyższej definicji, a także z jednolitych poglądów doktryny i orzecznictwa wynika, że w kategorii przedsiębiorców mieszczą się spółdzielnie mieszkaniowe jak i, co oczywiste, spółki prawa handlowego.
Za podmioty korzystające ze środowiska należy uznać te podmioty, które mogą uzyskać pozwolenie na korzystanie ze środowiska (por. K. Gruszecki, glosa do wyroku NSA z dnia 24 lutego 2005 r., OSK 1192/04). Warunki i tryb wydawania, wygasania, cofania i ograniczania pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, (tj. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi) oraz właściwość organów określają przepisy ustawy - Prawo wodne, z zastrzeżeniem ust. 3 prawa ochrony środowiska, zgodnie z którym do pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi stosuje się odpowiednio art. 187, 188 ust. 3 pkt 2 i ust. 4, art. 190, 191, 193 ust. 2 i art. 198 prawa ochrony środowiska (art. 181 ust. 2 prawa ochrony środowiska). Przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, (Dz.U.01.115.1229 ze zm.), w art. 122- 141 nie wskazują który konkretnie podmiot może uzyskać pozwolenie na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Kierując się jednak zasadami ogólnymi prawa wodnego i prawa ochrony środowiska należy dojść do wniosku, że pozwolenie to może uzyskać podmiot, którego działalność jest przyczyną wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Celem wskazanych przepisów jest bowiem m. in. ochrona zasobów wodnych, co jest realizowane np. poprzez ograniczanie wprowadzania ścieków do środowiska i określanie kosztów korzystania ze środowiska (art. 1 prawa wodnego i prawa ochrony środowiska). To zadanie natomiast może być skutecznie realizowane jeżeli ograniczy się ilość wytwarzanych ścieków. Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym chodziło bezspornie o ścieki komunalne wytwarzana w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej w D., tę spółdzielnię należy uznać za podmiot mogący uzyskać pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, a więc i za podmiot odpowiedzialny administracyjnie za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia. Skoro tak, to okoliczność faktyczna powołana przez organ I instancji jako podstawa wznowienia postępowania, tj. odprowadzanie ścieków komunalnych za które została wymierzona Spółdzielni Mieszkaniowej w D. opłata, za pośrednictwem instalacji P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. - nie była okolicznością istotną dla sprawy dotyczącej wymierzenia Spółdzielni Mieszkaniowej w D. opłat za wprowadzanie ścieków do środowiska. Należy przy tym pamiętać, że w orzecznictwie i literaturze przedmiotu ugruntował się pogląd, że obowiązek publicznoprawny nie może być przenoszony umową cywilnoprawną. Treść umowy cywilnoprawnej reguluje bowiem wzajemne prawa i obowiązki pomiędzy stronami, które strony kształtują w zasadzie w sposób dowolny. Natomiast obowiązek publicznoprawny wynika z przepisu prawa materialnego i jest skierowany do konkretnego podmiotu. Dlatego również podnoszony przez organ I instancji fakt przejęcia przez Spółdzielnię Mieszkaniową w D. w drodze rokowań cywilnoprawnych obowiązku składania wykazów co do opłat z tytułu odprowadzania ścieków, nie mógł wpłynąć na określenie podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za wprowadzanie ścieków do środowiska.
Należy również, jak to wyżej wskazano, podzielić pogląd organu II instancji co do tego, że okoliczności podane jako przyczyna wznowienia w uzasadnieniu decyzji Marszałka Województwa z dnia [...], nie mogły być podstawą wznowienia, ponieważ nie były to nowe i nieznane organowi okoliczności. Natomiast powołane w skardze korekty deklaracji z dnia 22 stycznia 2004 r. dotyczące zrzutu ścieków za I i II kwartał 2002 r. oraz oświadczenie P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. mające potwierdzać prawdziwość tych korekt, nie były okolicznościami ani dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] dotyczącej Spółdzielni Mieszkaniowej w D., skoro są to dokumenty datowane na 2004 rok.
Wskazane ustalenia i rozważania powinny były determinować dalszy tok wznowieniowego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Ponieważ postępowanie wznowieniowe przeprowadzone przez Marszałka Województwa w istocie nie wykazało istnienia wskazanych w jego decyzji z dnia [...] przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, organ ten nie mógł wydać decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, lecz powinien był na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej (tj. decyzji z dnia [...]). Na przeszkodzie takiemu rozstrzygnięciu nie stało wszczęcie postępowania wznowieniowego z urzędu. Skoro bowiem, wbrew temu, co zostało uprawdopodobnione w podaniu o wznowienie postępowania, lub w działaniach wewnętrznych podjętych z urzędu, organ nie znalazł żadnego błędu w postępowaniu dotychczasowym, który mógłby stanowić podstawę do nowego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania nowej decyzji - nie ma podstaw do jej uchylenia (por. Cz. Martysz Komentarz do art.151 kpa, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005. Pkt. II, teza 2 zdanie 2).
Dochodząc do tych samych wniosków organ II instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] (co zasadnie uczynił) i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej (tj. decyzji Marszałka z dnia [...]) Jednak decyzja którą wydał, jest wadliwa w części w jakiej umarza postępowanie pierwszej instancji.
Jako przyczynę umorzenia postępowania SKO wskazało to, że postępowanie wznowieniowe wobec P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. nie mogło się toczyć, skoro istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja z dnia [...] wymierzająca P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. opłatę za wprowadzanie przez tę spółkę ścieków zakładowych do środowiska. Podzielając ten ostatni pogląd należy jednak zauważyć, że postępowanie wznowieniowe wobec P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. w istocie nie toczyło się, bo postanowieniem Marszałka Województwa z dnia [...] zostało z urzędu wszczęte jedynie postępowanie w sprawie wznowienia postępowania wymierzającego opłaty Spółdzielni Mieszkaniowej w D., a nie P.P.H. A. Sp. z o.o. w D. Nie ma więc powodów aby je umarzać. Nie można bowiem umorzyć postępowania, które w rzeczywistości się nie toczyło. Jedynie nie uwzględniająca tego faktu decyzja wydana w tamtym postępowaniu podlegała uchyleniu jako wadliwa.
Zgodnie z art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Według art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa i obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności nakazującej ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy, uchyliło zaskarżoną decyzję i nie orzekło co do istoty sprawy(co powinno było zrobić poprzez odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej tj. decyzji Marszałka Województwa z dnia [...]) Umorzenie postępowania pierwszej instancji dokonane przez SKO było wadliwe z przyczyn wskazanych wyżej. Dlatego zaskarżona decyzja organu II instancji podlegała uchyleniu w całości, jako nie znajdująca oparcia w powołanym przepisie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło