I SA/Sz 893/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi C.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od IX do XII 2001 r. 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 116 w związku z art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia[...] . w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności C.K. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług podatnika spółka z o.o. "T" ul. [...] za okres od września do grudnia 2001r. w wysokości [...] zł i odsetek za zwłokę [...] zł. Organ pierwszej instancji wskazał, że istnieje zobowiązanie Spółki wobec Skarbu Państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2001r., Spółka ostatnią deklarację podatkową dla celów podatku VAT złożyła za sierpień 2003r. Zaległości podatkowe ciążące na spółce nie zostały uregulowane. Prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec spółki zostało umorzone [...] roku. Spółka nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości oraz praw majątkowych. W stosunku do "T" Sp. z o.o. wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony, pomimo że spółka straciła możliwość regulowania zobowiązań, brak jest zatem przesłanek zwalniających od odpowiedzialności za zaległości Spółki C. K. C. K. w odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej wskazując, że spółka istnieje, posiada wierzytelność w stosunku do Skarbu Państwa w kwocie [...] , której dochodzi w toczącym się procesie przed Sądem Okręgowym w Poznaniu, zatem jako mienie spółki umożliwi egzekucję. W związku z tym brak też było, zdaniem C. K. podstaw do ogłoszenia upadłości, wniosku takiego nie złożyła również Naczelnik Urzędu Skarbowego. Zarzucił ponadto, że prowadząc egzekucję należności podatkowych od [...] organ nie dokonał zabezpieczenia na majątku(ruchomym, nieruchomościach) spółki, które ta w tym okresie posiadała. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wskazał, że ponieważ C. K. pełnił obowiązki członka zarządu Spółki i z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że nie jest możliwe wyegzekwowanie zaległości od zobowiązanej Spółki, zatem zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej istnieją przesłanki wymienione w art. 116 Ordynacji podatkowej do stwierdzenia, że C. K. odpowiada całym swoim majątkiem za zaległości Spółki, które powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu Spółki. Odpowiedzialność członka zarządu spółki może jednakże zostać wyłączona - z brzmienia art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za cudze zobowiązania podatkowe członka zarządu spółki z o.o. ciąży na nim. Zatem to on powinien okoliczność tę udowodnić, gdyż z tego faktu zamierza wywieść korzystne dla siebie następstwa. Samo wskazanie wierzytelności przysługującej Spółce (sprawa tocząca się przed Sądem Okręgowym w Poznaniu o odszkodowanie w wysokości[...]) nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności. Chodzi więc w tym przypadku o wskazanie mienia, z którego egzekucja jest realna. Organ odwoławczy wskazał, że Pierwszy Urząd Skarbowy prowadząc postępowanie podjął wszelkie niezbędne działania zmierzające do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do wyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego. W trakcie postępowania ustalono: 1) istnienie zobowiązania Spółki wobec Skarbu Państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2001r.; 2) Spółka ostatnią deklarację podatkową dla celów podatku VAT złożyła za sierpień 2003r. Zaległości podatkowe ciążące na spółce nie zostały uregulowane. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego i innych wierzytelności. Rachunek bankowy został zamknięty (pismo Banku Ochrony Środowiska S.A. Oddział [...] z dnia [...] ., a wierzytelności nie zostały uznane. Prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Spółka nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości oraz spraw majątkowych; 3) w stosunku do "T" Sp. z o.o. wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony, nie wszczęto również postępowania układowego; 4) zobowiązany - Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe "T" Sp. z 0.0. w - ma zarejestrowaną działalność gospodarczą mimo, że faktycznie jej nie prowadzi; 5) C.K. pełnił funkcję członka zarządu Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "T" Sp. z o.o. (co wynika z odpisu Rejestru Handlowego Dział B, Nr 2083); 6) bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko Spółce; 7) brak przesłanek zwalniających od odpowiedzialności za zaległości Spółki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego C. K. wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego zarzucił nie ustosunkowanie się do faktu prowadzenia egzekucji od [...]. Ponadto zarzucił nie uwzględnienie faktu prowadzonego procesu przez "T spółka z o.o., który toczy się przed WSA w Szczecinie sygn. akt SA/Sz 402/05 a dotyczącym zobowiązania w podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej z argumentacją jak w rozstrzygnięciu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Skarga jest zasadna choć z innych niż wskazanych w skardze przyczyn. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odpowiedzialność członka zarządu Spółki z o.o. jest odpowiedzialnością osoby trzeciej, o której mowa w rozdz. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe Spółki z o.o. odpowiadają solidarnie, całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko Spółce okaże się bezskuteczna. Odpowiedzialność ta obejmuje - na podstawie art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej - zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. W dalszej części przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej reguluje warunki uwolnienia się od odpowiedzialności członków zarządu Spółki z o.o. Z ustalonego stanu sprawy wynika, że Spółka nie wywiązała się z obowiązku podatkowego, tj. nie wpłaciła należnego zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2001 r. Ponadto w stosunku do Spółki prowadzona była egzekucja, którą postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] - Nr [...] umorzono, z uwagi na brak jakiegokolwiek majątku, który mógłby zaspokoić należności podatkowe. Oznacza to, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, a zatem orzeczenie o odpowiedzialności członków Zarządu Spółki za jej zobowiązania podatkowe było - co do zasady - dopuszczalne. Podkreślić należy, że odpowiedzialność członków zarządu Spółki z o.o. dotyczy wyłącznie zobowiązań podatkowych, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu, a w przypadku zarządu wieloosobowego zauważyć należy, że jest to odpowiedzialność solidarna. Orzekające w sprawie organy przyjęły, iż wykazane wyżej zobowiązania podatkowe Spółki powstały w czasie, gdy C. K. pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Na potwierdzenie swego stanowiska organ odwoławczy podał, powoławszy się na wypis z rejestru handlowego, iż C. K. pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresie, którego dotyczy przedmiotowa zaległość spółki. Na powyższą okoliczność, organ po uzupełnieniu akt administracyjnych, do których został zobowiązany przez Sąd w niniejszej sprawie, przedłożył kserokopię jednej strony odpisu z rejestru handlowego z którego wynika, że spółka została zarejestrowana w grudniu 1997 r., data nieczytelna, zarząd z reprezentacją jednoosobową w osobie C. K., w dniach [...][...][...], wpisano kolejno zmiany dotyczące odpowiednio prokury, wysokości kapitału zakładowego. Wypis z rejestru obejmujący wyżej wymienione wpisy, kończy się stroną tego wypisu oznaczoną numerem 1. Z pieczęci urzędu skarbowego na pierwszej stronie kserokopii odpisu wynika, że strona oznaczona numerem 1, wpłynęła do urzędu w dacie [...] . do Izby Skarbowej [...]. Kolejny nadesłany odpis z krajowego rejestru sądowego odzwierciedla wpisy dotyczące spółki, w tym co do zarządu poczynając od daty rejestracji w Krajowym rejestrze Sądowym tj.[...] a ostatni wpis w tym odpisie dnia [...] . Z odpisu będącego w posiadaniu organu prowadzącego postępowanie nie wynika wbrew temu co przyjęły organy w niniejszej sprawie, za oczywisty fakt, że C. K. pełnił funkcję członka zarządu w okresie od września do grudnia 2001 r., tym bardziej nie wynika to z aktualnego odpisu z rejestru sądowego –którym i tak nie dysponował organ prowadzący postępowanie, stan bowiem odpisu wskazany jest na dzień [...] tj. na dzień wyrokowania Wskazać też należy, co do zasady, że organy podatkowe zasadnie uznają, że nie można pominąć solidarnej odpowiedzialności członków zarządu, co oznacza, że w stosunku do każdego z tych członków należy dokonać oceny zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przesłanek odpowiedzialności, tj. zbadać, czy zobowiązanie podatkowe Spółki powstało w czasie, gdy byli członkami zarządu, jak również ocenić, czy nie wystąpiły okoliczności uwalniające ich od tej odpowiedzialności, ale co oczywiste w przypadku wieloosobowego zarządu Spółki z o.o. Organ podatkowy w niniejszej sprawie, w sentencji orzeczenia wskazał na solidarną odpowiedzialność nie wskazując jednak na osobę solidarnie odpowiedzialną ze skarżącym. Również zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala Sądowi na jednoznaczne stwierdzenie, czy Zarząd Spółki był jednoosobowy, czy też wieloosobowy. Oznacza to, że w toku postępowania podatkowego nie wyjaśniono istotnej dla sprawy okoliczności tj. czy skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstała zaległość, oraz czy zarząd był wielo- czy jednoosobowy co warunkuje odpowiedzialność solidarną, co w konsekwencji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji ocena, czy w sprawie wystąpiły okoliczności wyłączające członka Zarządu Spółki od odpowiedzialności, jest przedwczesna. Podnoszona zaś przez skarżącego co do tego, że przed tutejszym sądem toczy się postępowanie wywołane skargą "T" spółka z o.o. na decyzję odmawiającą zmiany decyzji odraczającej pobór podatku za IX,X,Xi,XII 2001 r. nie stanowi przeszkody do dochodzenia odpowiedzialności od członka zarządu o ile wykazane jest przez organ prowadzący postępowanie ziszczenie się przesłanek tej odpowiedzialności. Biorąc powyższe pod uwagę ustalenia, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).