II SA/Sz 287/06
WyrokWSA w Szczecinie2006-06-08
Skład orzekający: Danuta Strzelecka - Kuligowska, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, który nie jest stroną postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę (zmianę sposobu użytkowania części wspólnej nieruchomości), może skutecznie zaskarżyć decyzję organu odwoławczego?Ratio decidendi
Właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, który nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany sposobu użytkowania części wspólnej nieruchomości (np. strychu), nie może skutecznie zaskarżyć decyzji organu odwoławczego. Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie osoby niebędącej stroną, działa poza zakresem swoich uprawnień, co skutkuje nieważnością wydanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.Stan faktyczny
Wniosek o pozwolenie na budowę adaptacji części strychu na cele mieszkalne został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta. M. D., właścicielka jednego z lokali, odwołała się od tej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. M. D. złożyła skargę do WSA, kwestionując decyzję Wojewody. Sąd uznał, że skarżąca nie była stroną postępowania, a jej odwołanie było niedopuszczalne.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oraz zmianę sposobu użytkowania I stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
E. F. złożył w dniu [...]r. wniosek o pozwolenie na budowę adaptacji części strychu na pomieszczenie mieszkalne w celu powiększenia istniejącego mieszkania zlokalizowanego pod strychem w [..] przy ulicy [...].
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych wraz ze zmianą sposobu użytkowania, części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne w budynku przy ul. [...] w [...].
Od decyzji tej odwołała się M. D., zaskarżając ją w całości, zarzucając naruszenie art. 7 i 10 k.p.a., wskazując, iż organ przeprowadzający czynności zbyt pośpiesznie wydał decyzję zatwierdzającą.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że inwestor w czasie trwającego postępowania przed organem pierwszej instancji spełnił warunki wymienione w art. 33 ust. 2 Prawo budowlane.
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ stosownie do treści art. 35 ust. 1 Prawo budowlane sprawdził, że przedłożone rozwiązanie projektowe zgodne jest z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest prawidłowo wypełnione, z którego wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości ul. [...], podjęła w dniu [...] r. stosowną uchwałę nr [...].
Na podstawie przedłożonego materiału dowodowego w rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że projekt budowlany jest kompletny, opracowany prawidłowo przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.
Stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu w tym odwołującej się M. D..
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji opierało się m.in. na zasadzie równego traktowania wszystkich stron biorących udział w tym postępowaniu, zgodnie zaś z zasadą ogólną dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 77 k.p.a.) organ ten zbadał wszechstronnie sprawę – w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył z urzędu cały materiał dowodowy dla ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Ustosunkowując się do argumentacji złożonego odwołania stwierdził, że samo twierdzenie skarżącej o możliwości wystąpienia zagrożenia podczas realizacji powyższego zamierzenia inwestycyjnego, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem inwestor jest zobowiązany realizować je zgodnie ze sztuką budowlaną i pod nadzorem kierownika budowy posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M. D. Zarzucając opisanej wyżej decyzji naruszenie art. 7, art. 10 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W razie stwierdzenia, że akt ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) lub nie powoduje konieczności stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 tej samej ustawy (określanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a.) – sąd skargę oddala. Natomiast w przypadku ustalenia, że zaskarżona decyzja (postanowienie) dotknięta jest istotną wadą prawną, sąd – odpowiednio do rangi stwierdzonego naruszenia prawa – taki wadliwy akt uchyla albo stwierdza jego nieważność.
Z tą sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. i art. 138 k.p.a. organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego.
Art. 127 § 1 k.p.a. stanowi bowiem, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie stronie.
Decyzja Prezydenta Miasta z [...]r. zatwierdza projekt budowlany i udziela pozwolenia na wykonanie robót budowlanych wraz ze zmianą sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne w budynku przy ul. [...] w [...].
Podstawą do udzielenia pozwolenia stanowiło między innymi znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na cele budowlane, prawidłowo wypełnione, z którego wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości ul. [...] w [...], podjęła w dniu [...]r. stosowną uchwałę nr [...] wyrażającą zgodę na zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej (pomieszczenia strychowego) położonej przy ul. [...] w [...] na dodatkową powierzchnię do lokalu nr [...] oraz na przebudowę części wspólnych nieruchomości.
Nie wynika z akt sprawy, aby ta uchwała została zaskarżona do sądu w trybie art. 25 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903).
Zasadą bowiem jest, że zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 ustawy) z uwzględnieniem art. 22 oraz innych przepisów ustawy o własności lokali, ograniczających tę regułę.
Fakt, że decyzja o pozwoleniu na przebudowę strychu w budynku wielorodzinnym, dotyka swymi skutkami praw wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, nie może być jedyną okolicznością świadczącą o tym, że wszyscy członkowie wspólnoty mają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.
Sytuacje, w których jednocześnie w postępowaniu administracyjnym mają przymiot strony zarząd wspólnoty mieszkaniowej i poszczególni właściciele lokali, należy uznać za wyjątkowe, wynikające z okoliczności danej sprawy.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca – właścicielka lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] nie była stroną przedmiotowego postępowania, a organ odwoławczy nie był uprawniony do rozpatrywania odwołania skarżącej, wobec czego wydana w następstwie rozpatrzenia tego odwołania decyzja, będąca przedmiotem skargi dotknięta jest nieważnością (art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a.).
Okoliczność, że skarżąca w przyszłości chciałaby zaadoptować część strychu objętego zaskarżoną decyzją na własne potrzeby nie świadczy o posiadaniu przez nią interesu prawnego. Przez posiadanie interesu prawnego należy rozumieć obiektywną, czyli rzeczywistą potrzebę ochrony prawnej. Interes taki powinien być konkretny, indywidualny i dający się zaspokoić przez wydanie decyzji administracyjnej.
Z taką sytuacją po stronie skarżącej nie mamy do czynienia, opisana wyżej okoliczność świadczyć może o posiadaniu przez nią interesu faktycznego.
Dlatego zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2, 152, 200 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło