I SA/Wa 2306/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy R. kwotę 2800 (dwa tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. I SA/Wa 2306/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy R., utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu P. nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., orzekającą o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną we wsi R., oznaczoną w ewidencji jako działka nr [...] o pow. [...] m², zajętą pod drogę publiczną - ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia: Decyzją Starosty Powiatu P. nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., ustalono odszkodowanie na rzecz Z.D. w kwocie [...] zł. z tytułu nabycia przez Gminę R. prawa własności nieruchomości stanowiącej jego własność, położonej we wsi R., oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] o pow. [...] m², zajętej pod drogę publiczną - ul. [...]. Odszkodowanie to ustalono w oparciu o przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Wójt Gminy R. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym zakwestionował zasadę wyliczenia wysokości odszkodowania. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 r. utrzymał w mocy w/w decyzję Starosty Powiatu P. nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Wojewoda, badając zasadność odwołania w świetle ustawy z dnia 13 października 1998 r., oraz zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami art. 129 i 130 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) stwierdził, że odszkodowanie ustalono według zasad i trybu określonego w powołanych wyżej ustawach i określonego w art. 132 ust. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a zatem rozstrzygnięcie Starosty jest prawidłowe, a zobowiązanie Gminy do zapłaty odszkodowania nie powinno budzić wątpliwości. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina R.. Zarzucała jej rażące naruszenie art. 73 ust. 5 ustawy z 13 października 1998 r. przez przyjęcie - wbrew temu przepisowi - wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem, a także naruszenie art. 118 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nie wyznaczenie rozprawy administracyjne, jak również naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 kpa przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie ustosunkowanie się do zarzutów Gminy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy wydawaniu decyzji administracyjnej zostały naruszone przepisy prawa, co trafnie podniesiono w skardze. Sprawa dotyczy odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Stosownie do treści art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości. Przepis ten odsyła, w zakresie ustalenia odszkodowania, ogólnie do zasad i trybu ustanowionych w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Chodzi tutaj w szczególności o przepis art. 118 ust. 1 stanowiący, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, przeprowadza rozprawę administracyjną. Rozprawa jest szczególną formą postępowania dowodowego, gdyż strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, zadawać pytania świadkom, biegłym i przedstawiać zarzuty oraz propozycje. Rozprawa administracyjna zatem stwarza dla strony postępowania najpełniejszą możliwość zajęcia stanowiska co do wyników postępowania dowodowego i to w sposób udokumentowany w aktach sprawy w protokole (art. 67 § 2 pkt 4 kpa). Za taką wykładnią przepisu art. 73 ust. 4 przemawia również to, że zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, szacującej wartość nieruchomości. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy z 13 października 1998 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem (art. 73 ust. 5). Uwzględnienie wszystkich tych elementów odszkodowania wymaga również przeprowadzenia oględzin nieruchomości oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, co do jej stanu z dnia wejścia w życie ustawy. Postępowanie o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za pozbawienie właścicieli nieruchomości ex lege prawa własności w tym szczególnym trybie, powoduje konieczność zapewnienia im w postępowaniu takich samych gwarancji procesowych, jakie przysługują osobom, które pozbawiono prawa własności w drodze decyzji administracyjnej, której niezbędnym elementem jest ustalenie wysokości odszkodowania. Należy więc przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość, która z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., obligatoryjne jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej o jakiej mowa w art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tak NSA w wyroku z dnia 17 lipca 2003 r., SA/Bd 1271/03). W przedmiotowej sprawie z akt administracyjnych nie wynika, aby przeprowadzona była obligatoryjna rozprawa administracyjna. Nadto uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, poza przytoczeniem treści przywołanych w nim przepisów, nie zawiera odniesienia do zasadniczego zarzutu podniesionego w odwołaniu, tj. do kwestii uwzględnienia w operacie szacunkowym wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem, a więc naruszenia art. 73 ust. 5 ustawy z 13 października 1998 r. przy szacowaniu nieruchomości. Przedstawione powyżej naruszenie przepisów prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przy orzekaniu uwzględniono art. 152 w/w ustawy oraz art. 200 w zakresie kosztów postępowania.