I SA/Sz 836/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi "P" w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz "P" Spółki z o.o. z siedzibą w Z. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 4, art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja Podatkowa (tj.: Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), art. 2 ust 1, art. 3, art. 6 ust. 1 i 4, art. 20a ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj.; Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84, ze zm.), § 1 ust. 2 uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz.Woj.Zach. Nr 51, poz. 1404) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia "P" Spółka z o.o. z siedzibą w Z. nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003r. w kwocie[...] . "P" Spółka z o.o. w Z. wniosło o zwrot kwoty [...] zł tytułem nienależnie pobranego podatku od nieruchomości za rok 2003r. W uzasadnieniu wniosku podatnik stwierdził, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego różnicowanie stawek podatku od nieruchomości przez radę gminy w drodze uchwały jest dopuszczalne co do przedmiotu opodatkowania, a nie w zależności od tego, w czyim posiadaniu czy czyją własnością jest nieruchomość. Sąd ten uchylił uchwałę Rady Gminy Nr [...] z dnia[...] . w części dotyczącej budynków wymienionych w § 1 ust. 1 lit. "b" i "c" tej uchwały, zaś mając na uwadze fakt, iż poprzednia uchwała Rady Gminy z dnia [...] straciła moc uznać należy, iż brak jest regulacji prawnej określającej wysokość stawek podatku od nieruchomości za 2003r. dla osób prawnych. Brak jest więc, zdaniem podatnika, podstaw do uznania, że dla tych podatników w powyższej części powstał obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości. Burmistrza Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] określił podatnikowi nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2003r. w kwocie [...] złotych. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nadpłata wynikła z różnicy pomiędzy wysokością stawki podatku dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej określoną w § 1 ust. 1 lit. "b" i "c" uchwały Rady Gminy, których nieważność została stwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny a wysokością stawki określonej zgodnie z art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dalej organ podaje, że obowiązek podatkowy w stosunku do podatnika wynika z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obowiązek ten nie może być znoszony ani modyfikowany przez radę gminy w drodze uchwały. Rada gminy jest uprawniona jedynie do określania wysokości stawek podatkowych. Brak uchwały w tym zakresie nie powoduje modyfikacji ani zniesienia obowiązku podatkowego. W takim przypadku obowiązek podatkowy nadal istnieje i obowiązują stawki podatkowe obowiązujące w poprzednim roku podatkowym (art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Od powyższej decyzji w odwołaniu podatnik zarzucił naruszenie art. 20a i art. 5 w zw. z art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych art. art. 217 w zw. z art. 168 Konstytucji RP. Zdaniem podatnika uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały Rady Gminy w sprawie stawek podatku od nieruchomości za 2003r. w określonej części spowodowało, że brak jest ważnej podstawy prawnej określającej stawki podatkowe dla budynków lub ich części zajmowanych przez podatnika na prowadzenie działalności gospodarczej. Podatnik nie miał więc obowiązku uiszczania podatku od nieruchomości w kwocie określonej we wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Ponadto zarzucił, że organ I instancji bezzasadnie zastosował w niniejszej sprawie art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ przepis ten wszedł w życie w dniu 01 stycznia 2003r. i dlatego nie może mieć zastosowania do uchwał w sprawie wysokości stawek podatkowych podjętych przed tą datą. Gdyby natomiast uznać za organem I instancji, że za obowiązujące w 2003r. należałoby uznać stawki podatkowe w 2002r., to zdaniem podatnika zastosowanie w rozpatrywanym przypadku znalazłaby stawka w wysokości [...] złotych za m2. Dla uzasadnienia tego poglądu podatnik powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując zaskarżoną decyzję wskazało, że zgodnie z § 1 ust. 2 uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości - stawka podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inna niż rolnicza lub leśna wynosi [...] złotych. Postanowienia tej uchwały, podobnie jak uchylone postanowienia § 1 ust. 1 lit. "b" i "c" uchwały nr [...] z dnia [...] przewidują inną wysokość stawek podatkowych dla osób prawnych i dla osób fizycznych, jednakże nie została stwierdzona ich nieważność i nadal one obowiązują. Dalej organ podaje, ze zadaniem organu podatkowego jest stosowanie prawa w takiej postaci, w jakiej ono obowiązuje, a więc w rozpatrywanej sprawie organ ten winien jest zastosować powołany wyżej § 1 ust. 2 uchwały z dnia 30 października 2001 r. do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości budynkowej stanowiącej własność podatnika. Organ podatkowy nie jest natomiast powołany do rozstrzygania czy powszechnie obowiązujący akt prawny jest zgodny z aktem wyższego rzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się nadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn.akt ISA/Sz 614/04 Dalej organ ten wyliczył nadpłatę mając na uwadze powierzchnię budynków oraz wysokość stawki podatku wynikającej z uchwały Rady Gminy obowiązującej w 2002r. uwzględniając przy tym to, że od 1 kwietnia roku podatkowego zmniejszyła się powierzchnia opodatkowania w związku z rozbiórką jednego z budynków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazaną wyżej decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w pkt 2 i 3, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. art. 32 Konstytucji RP, art. 5 ustawy z 19 listopada 1999r. – Prawo o działalności gospodarczej oraz art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, że do ustalenia wysokości zobowiązania skarżącego w podatku od nieruchomości za 2003 r. należy stosować stawki podatkowe obowiązujące w poprzednim roku podatkowym i tym samym nie uwzględnienie faktu, iż postanowienia tej uchwały przewidujące inną wysokość stawek podatkowych dla osób fizycznych i osób prawnych są sprzeczne z prawem w tym samym stopniu i z tych samych przyczyn, co unieważnione postanowienia uchwały Rady Gminy w z dn. [...] . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć z innych niż wskazanych w skardze przyczyn. Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja rozstrzygająca wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty. Za nadpłatę stosownie do treści art. 72 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) uważa się kwotę:1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, 2) podatku pobrana przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej, 3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta , jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej, 4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. W postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty istotne jest więc ustalenie, czy podatek został nadpłacony, czy też nienależnie zapłacony. Skarżący jako podstawę wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2003 r. wskazywał to, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z 15 października 2003 r. sygn. akt S.A./Sz 581/03 stwierdzono nieważność tej uchwały Rady Gminy z [...] nr [...] określającej stawki podatku od nieruchomości na 2003r., w części określającej stawki podatku dla osób prowadzących działalność gospodarczą, uznając, że zróżnicowanie tych stawek w zależności od tego, czy dotyczy to osoby fizycznej, czy też prawnej narusza zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Skutkiem stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy [...] , jest to, że stawki z niej wynikające nie obowiązują w 2003 r. w zakresie, w jakim stwierdzono ich nieważność. Nie oznacza to jednak, że podatnicy, których te stawki dotyczyły, nie są zobowiązani do zapłaty podatku za 2003 r. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości wynika bowiem z ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.). W takiej sytuacji jak słusznie uznały organy zastosowanie ma art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem w przypadku nie uchwalenia stawek podatków i opłat uregulowanych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, stosuje się stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy. Nie uchwalenie stawek w rozumieniu tego przepisu ma miejsce zarówno w sytuacji, gdy rada nie podejmie stosownej uchwały, jak i w przypadku stwierdzenia nieważności uchwały przez odpowiedni organ (vide Glosa do wyroku NSA z 15 października 2003 r S.A./Sz 581/03 L. Etel Glosa 2004/6/33). Prawidłowo więc zdaniem Sądu organy podatkowe uznały, że wobec skarżącego za 2003 r. mają zastosowanie stawki podatku od nieruchomości obowiązujące w 2002r., a wynikające z uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z [...] Skarżący nie wskazywał, by uchwała ta została zakwestionowana z powodu jej niezgodności z prawem. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącego, że skoro Naczelny Sąd Administracyjny wskazanym wyżej wyrokiem stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w zakresie stawek podatku za 2003 r., to nie obowiązują stawki podatku wynikające z uchwały dotyczącej poprzedniego roku, z tego tylko powodu, że uchwała ta ma takie same wady jak uchwała, której nieważność stwierdzono. Ustawodawca w przepisach ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1691 ze zm.) przewidział tryb wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały jednostki samorządu terytorialnego z powodu jej niezgodności z prawem .W art. 91 tej ustawy dał organowi nadzoru kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, w razie sprzeczności z prawem. W art. 101 tej ustawy przewidział zaś możliwość wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy, przez każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tym aktem. Sposobem na wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały rady gminy z powodu jej sprzeczności z prawem jest więc tryb wskazany wyżej, a określony w ustawie o samorządzie gminnym. Skoro uchwała taka w tym trybie nie została podważona, to tym samym jak słusznie uznały organy podatkowe nadal obowiązuje, a wobec tego stanowi podstawę wymiaru podatku od nieruchomości za 2003 r. stosownie do treści art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zauważyć jednocześnie należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie podatnik będący osobą prawną wystąpił z żądaniem skorygowania i zwrotu nadpłaty podatku, który wcześniej sam zadeklarował i uiścił w pełnej wysokości. W tym stanie faktycznym i prawnym załatwienie żądania skarżącego poprzez określenie kwoty nadpłaty w odmiennej niż wykazana przez niego wysokości, decyzją wydaną wyłącznie na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie było uzasadnione. Zgodnie z art. 74a ustawy Ordynacja podatkowa w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74, (tj. dotyczących nadpłaty wykazanych w zeznaniach rocznych dla podatników podatku dochodowego; deklaracji podatku akcyzowego, deklaracji o zapłatach z zysku oraz powstałej w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) wysokość nadpłaty określa organ podatkowy. Zatem w przypadku wniosku o nadpłatę w podatku od nieruchomości mamy do czynienia z takim właśnie przypadkiem. Organ nie rozstrzyga o nadpłacie w sytuacji określonej przepisem art. 75 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, osoby prawne (...) są obowiązane składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru (...) a zgodnie z pkt 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy (...). Podatek zatem wykazany przez podatnika w deklaracji jest podatkiem należnym, podatkiem do zapłaty. W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty towarzyszyć temu wnioskowi musi korekta deklaracji, gdy nadpłata wiąże się z wpłatą dokonaną na podstawie złożonej deklaracji. Organ podatkowy, jeżeli treść skorygowanej deklaracji nie budzi zastrzeżeń, zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji (art. 75 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa). Gdy natomiast przeprowadzone postępowanie wykaże, że podatnik obliczył i uiścił podatek od nieruchomości we właściwej wysokości, a więc wniosek podatnika jest bezzasadny, wówczas organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty. Jeżeli w postępowaniu, którego celem jest ustalenie, czy rzeczywiście wystąpiła nadpłata podatku, okaże się natomiast, że wysokość nadpłaty zdaniem organu jest inna niż wykazana przez podatnika, obok rozstrzygania o nadpłacie na podstawie art. 74a ustawy Ordynacja podatkowa, na podstawie art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa i odpowiednich przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ zobligowany jest określić prawidłową wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Uchybienia tego nie dostrzegł organ odwoławczy. Biorąc powyższe pod uwagę ustalenia, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących orzeczono po myśli art. 200 wymienionej wyżej ustawy.