II SA/Sz 478/05

WyrokWSA w Szczecinie2006-06-08

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Elżbieta Makowska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spłata kredytu bankowego może być uznana za niezbędną potrzebę życiową w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego lub okresowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spłata kredytu bankowego nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej, która uzasadniałaby przyznanie zasiłku celowego lub okresowego w ramach ustawy o pomocy społecznej. Pomoc społeczna służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, a środki ośrodków pomocy społecznej są ograniczone, co wymaga priorytetyzacji wydatków na te właśnie potrzeby.
Stan faktyczny
J. K., osoba niepełnosprawna z miesięcznym dochodem, zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) o przyznanie zasiłku celowego lub okresowego na pokrycie zadłużenia w banku. MOPS, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, odmówił przyznania pomocy ze względu na ograniczone środki finansowe, uznając spłatę kredytu za niebędącą podstawową potrzebą życiową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję MOPS w mocy. J. K. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. K. oraz zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego lub zasiłku okresowego na pokrycie zadłużenia w banku I. o d d a l a skargę, II. z a s ą d z a od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata K. S. kwotę [...] złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę [...] złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez pełnomocnika. Decyzją z [...]. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], na podstawie art. 3 ust. 4, art. 7 pkt. 5 i 6, art.. 8 ust. 1 pkt. 1,3, art. 41 pkt. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) odmówił przyznania J. K. pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie zadłużenia w banku w kwocie [...] zł ewentualnie zasiłku okresowego na pokrycie zadłużenia w banku w kwocie [...] zł. Sąd ustalił, że J. K. wystąpił z wnioskiem do MOPS-u w [...] w dniu [...]. o przyznanie zasiłku na pokrycie zadłużenia w banku w kwocie [...] zł pod warunkiem zwrotu całości lub części tej kwoty. J. K. jest osobą niepełnosprawną i osiąga dochód w kwocie [...]zł miesięcznie. Ośrodek Pomocy rozpatrując wniosek J. K. uznał jego sytuację za szczególnie uzasadniony przypadek i rozpatrzył wniosek pomimo przekroczenia kryterium dochodowego ([...] zł). Jednak z uwagi na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka podjęto decyzję o odmowie przyznania pomocy. Środki, którymi dysponuje opieka społeczna są, jak wynika z uzasadnienia, przyznawane na podstawowe potrzeby życiowe jak: odzież, żywność, lekarstwa, opał i niezbędne przedmioty użytku domowego. Odwołanie od decyzji złożył J. K., który zarzucił, że w aktach sprawy brak jest opinii prawnej. Decyzją z [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 41 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, że ograniczone środki finansowe obligują ośrodek do przeznaczenia środków wyłącznie na niezbędne potrzeby wnioskodawców i przywołało wyrok WSA z 5 kwietnia 2004r. sygn. akt II SA/Kr 3738/01, z którego treści wynika, że konieczność spłaty długu – kredytu bankowego nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, J. K. zarzucił naruszenie zasad Konstytucji oraz art. 7,8 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący zaznaczył, że organ nie przeprowadził nowego wywiadu w jego sprawie oraz zwrócił uwagę na znaczny okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy przed Sądem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jednocześnie zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględniane, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W ocenie Sądu organy administracji właściwie zakwalifikowały wniosek skarżącego i rozpatrzyły zarówno jako prośbę o przyznanie zasiłku celowego specjalnego na pokrycie zadłużenia w banku w kwocie [...] zł jak i zasiłku okresowego na pokrycie tego zadłużenia pod warunkiem zwrotu całości lub części tej kwoty. Trafnie też zaznaczył organ I instancji, że zasiłek okresowy podlegający zwrotowi w części lub w całości jest szczególną formą pomocy, która mogłaby być przyznana w sytuacjach wyjątkowych jak np. zdarzenia losowe, niezależne od wnioskodawcy. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego o tym, że organy niedostatecznie rozpoznały jego sytuację majątkową, bowiem Sądowi wiadomym jest z urzędu wskutek innych skarg składanych przez skarżącego do tutejszego Sądu, że J. K. jest osobą, która często zwraca się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Ośrodek zaś wielokrotnie udzielał pomocy społecznej skarżącemu a jego sytuacja materialna jest tam dobrze znana. Ze względu na ogólnikowe stwierdzenie, że decyzje w niniejszej sprawie naruszają Konstytucję RP Sąd nie ustosunkował się do tych stwierdzeń. Warto jednak zaznaczyć, że w myśl art. 67 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. z 16 lipca 1997r.) obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Jak już Sąd zaznaczył wcześniej organy działając właśnie w ramach ustawy o pomocy społecznej właściwie oceniły wniosek i zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego. Sąd podziela opinię organu, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jednak udzielana pomoc musi też uwzględniać realne możliwości finansowe ośrodka. W istocie trudno jest zakwalifikować spłatę kredytu bankowego jako niezbędną potrzebę życiową. Sąd pragnie też zaznaczyć, że rozprawa została wyznaczona na [...]r. gdyż wcześniej uwzględniono wniosek o udzielenie pomocy prawnej w formie ustanowienia pełnomocnika z urzędu z następnie załatwiane były wnioski pełnomocnika dotyczące akt sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę oraz orzekł o kosztach z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 250 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło