II SA/Gd 717/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006r. sprawy ze skargi M. W.-Ł. i M. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. W.-Ł. i M. Ł. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 27 listopada 2000 r. nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 77 ust. 3 i art. 78 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) wypowiedział M. Ł. wysokość obowiązującej dotychczas opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu położonego przy ul. [...] oraz ustalił nową wysokość opłaty, obowiązującą od dnia 1 stycznia 2001 r.; w wypowiedzeniu wskazano jednocześnie sposób wyliczenia nowej wysokości opłaty oraz zastrzeżono, iż opłata jest płatna z góry do dnia 31 marca bez dodatkowych wezwań na konto Urzędu Miejskiego. We wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. W. – Ł. oraz M. Ł. wnieśli o ustalenie, iż podwyższenie opłaty rocznej za 2001 r. jest uzasadnione w niższej wysokości, tj. 826,15 zł od udziału; nadto strony wniosły o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku z uwagi na fakt doręczenia wypowiedzenia dopiero w dniu 1 września 2004 r. Nadto strony wniosły o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność, że na dowodach odbioru nie widnieją ich podpisy, a podpisy zamieszczone zostały sfałszowane oraz o dokonanie oględzin nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w G. Jednocześnie złożono wniosek o zażądanie akt sprawy [...] Sądu Rejonowego na okoliczność prowadzenia przez strony działalności gospodarczej na w/w nieruchomości i prowadzenia sporów sądowych na tle służebności gruntowych oraz dopuszczenie dowodu z akt sprawy o sygn. 76/01 Samorządowego Kolegium Odwoławczego na okoliczność, iż postępowanie w sprawie ustalenia opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie w stosunku do udziału 64/100 części stron posiadanych na prawach wspólności ustawowej do tej samej nieruchomości zostało prawomocnie zakończone. W uzasadnieniu wniosku strony wskazały, iż na dowodach odbioru zawiadomień widnieje co prawda podpis ale nie pochodzi on od stron. W ocenie wnioskodawców graniczące z nimi inne podmioty mogły złośliwie odebrać przesyłki adresowane do stron bez zamiaru ich dalszego przekazania w całości; na tej samej nieruchomości działalność gospodarczą prowadzi bowiem 20 innych podmiotów. Nadto jak podali wnioskodawcy w dniu 1 września 2004 r. okazano im stosowne zwrotki; stąd też dopiero od tego dnia biegnie termin do złożenia przedmiotowego wniosku. We wniosku podniesiono również kwestię błędnego wezwania do zapłaty różnych opłat za tę samą nieruchomość; w istocie bowiem wobec ich udziału łącznego przyjęto opłatę w wysokości 4589,70 zł bez odsetek, zaś wobec dwóch udziałów co do 18/100 części przyjęto znacznie wyższe opłaty wraz z odsetkami ustawowymi. Postanowieniem z dnia 4 października 2004 r. sygn. akt 3032/04 Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 58 k.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, iż w art. 58 k.p.a. przewidziano przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie; uprawdopodobnienie braku winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu oraz zachowanie terminu 7 dni na jego wniesienie, który to termin zaczyna biec od chwili ustania przeszkody. Nadto w odniesieniu do zarzutów stron organ wskazał, iż strony odbierają korespondencję kierowaną na adres sklepu; w tym miejscu odebrano m.in. wezwanie na rozprawę przed Kolegium. Co równie ważne, poczta bezspornie dokonała doręczenia pisma; adnotacje zaś widniejące na zwrotce wątpliwości nie budzą. Z kolei z uwagi na fakt, iż zainteresowani nie udowodnili braku swojej winy w uchybieniu terminu odmowa jego przywrócenia była uzasadniona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. W. – Ł. i M. Ł. wnieśli o uchylenie w/w postanowienia i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia; wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie art. 58 w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zgłoszonych wniosków dowodowych i nie wyznaczenie rozprawy z powiadomieniem o niej skarżących. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ poczynił sprzeczne ustalenia; skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożyli bowiem w dniu 2 września 2004 r. a nie jak podał organ w dniu 5 lutego 2002 r. Co więcej, organ nie rozważył wszystkich okoliczności podniesionych we wniosku. Z uwagi zaś na fakt, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało wniosków dowodowych przedwczesne zatem jest ustalenie w przedmiocie ich winy. O pokwitowaniu przesyłek skarżący dowiedzieli się zaś dopiero w dniu ich okazania, tj. 1 września 2004 r.; wtedy to wyszło na jaw, iż podpisy znajdujące się na dowodach odbioru są podrobione. W ocenie skarżących przesyłki Urzędu Miejskiego winny były im być doręczone na adres zamieszkania a nie na adres prowadzonej działalności gospodarczej. Nadto organ rozpoznając ich wniosek winien był wyznaczyć rozprawę; rozpoznanie wniosku na posiedzeniu niejawnym pozbawiło skarżących prawa do obrony swoich interesów, zagwarantowanych konstytucyjnie. W uzasadnieniu skargi podniesiono również, iż za niewydzielone udziały tej samej działki wobec tego samego podmiotu przyjęto różne wysokości; oznacza to, iż za jeden udział w tej samej działce skarżący płacą wyższą kwotę, a za inny niższą. Mając to na uwadze organ winien był ich zawiadomić, tak jak tego wymaga art. 9 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art.58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000r. nr 98 poz.1071) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin/§2/ Rzeczą organu było jednoznaczne wskazanie czy w jego ocenie skarżący uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Zauważyć należy, że podnieśli oni, iż mimo adnotacji na zwrotnym poświadczeniu odbioru, że doręczenie nastąpiło w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej osobiście, przesyłki takiej nie otrzymali, gdyż nie złożyli podpisu tam widniejącego, wskazując że podpis ten został sfałszowany. W tej sytuacji organ winien był wyjaśnić czy doręczenie nastąpiło zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, tj. czy została spełniona wymagana na podstawie art.42§1 kpa. przesłanka doręczenia przesyłki osobie fizycznej w miejscu pracy w sytuacji kwestionowania tego faktu i zgłaszania wniosku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność wykazania, iż nie jest to podpis adresata. W kontekście oceny prawidłowości doręczenia konieczne było rozważenie czy przesyłka skierowana dla współwłaścicieli w częściach ułamkowych winna być skierowana do każdego z nich osobno czy też wystarczające było skierowanie jej do obojga wnioskujących, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Sąd zwraca uwagę, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zainteresowanego zaliczyć należy nieprawidłowe doręczenie pisma /patrz: B.A., J.B. Kodeks postępowania administracyjnego str.335/. Nadto wbrew wymogowi określonemu w § 2 art.58 kpa. organ nie wyjaśnił czy w niniejszej sprawie został zachowany termin do wniesienia wniosku o przywrócenia terminu. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty nastąpiło w nieuzasadnionej wysokości wpłynął do Kolegium 5 lutego 2002r. podczas gdy z akt sprawy wynika, iż nastąpiło to 2 września 2004r. Jednocześnie skarżący wskazują, że o wypowiedzeniu dowiedzieli się w dniu 1 września 2004r. Z powyższego wynika, że organ w ogóle nie ustalił dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, czego konsekwencją jest brak ustaleń w zakresie terminowości złożonego wniosku. W ocenie Sądu twierdzenia organu, że pokwitowanie i adnotacje na poczcie nie budzą jego wątpliwości - zważywszy zgłoszone zarzuty- uznać należy za dowolne a ostateczny wniosek, iż skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie nastąpiło bez ich winy za nieprzekonujący w okolicznościach omawianej sprawy. Wykazane powyżej uchybienia w zakresie prowadzonego postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest uzasadniona w innej wysokości skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów Sąd, na mocy art. 145 § pkt 1 lit. c w/w aktu normatywnego uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono mając na uwadze art. 200 w/w ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien uwzględnić rozważania mające za przedmiot badanie przesłanek wynikających z art.58 kpa. tj. ustalenie dnia ustania przyczyny uchybienia terminu czego konsekwencją będzie ustalenie czy wniosek został złożony w terminie a następnie rozważenie czy doręczenie przesyłki w niniejszej sprawie było prawidłowe/art.42§1kpa./ przy uwzględnieniu utrwalonego poglądu orzecznictwa, że nieprawidłowe doręczenie jest okolicznością faktyczną uzasadniającą brak winy w rozumieniu powołanego przepisu.