VI SA/Wa 839/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-09
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia wniosku o udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego, oparta na programie restrukturyzacji górnictwa i potencjalnych szkodach, jest zgodna z prawem, jeśli program nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, a strona skarżąca nie jest podmiotem objętym tym programem?Ratio decidendi
Odmowa uzgodnienia wniosku o koncesję na wydobywanie węgla kamiennego, oparta na uchwale Rady Ministrów niebędącej źródłem prawa powszechnie obowiązującego, narusza prawo. Organy administracji publicznej muszą działać na podstawie i w granicach prawa, a ograniczenia swobody działalności gospodarczej wymagają szczegółowego uzasadnienia opartego na obowiązujących przepisach, a nie na dokumentach o charakterze wewnętrznym lub strategicznym, które nie mają mocy powszechnie obowiązującej.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o koncesję na wydobywanie węgla kamiennego. Minister Gospodarki i Pracy odmówił uzgodnienia wniosku, powołując się na program restrukturyzacji górnictwa, który zakłada ograniczenie wydobycia, oraz na potencjalne szkody górnicze i brak przejęcia infrastruktury po byłej kopalni. Spółka wniosła skargę, argumentując, że program restrukturyzacji nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie dotyczy jej jako prywatnego podmiotu, a odmowa narusza zasady swobody działalności gospodarczej. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, a także zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2003 r.; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Gospodarki i Pracy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] działając na podstawie art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 16 ust. 3 pkt l ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 1994 r. Nr 27, poz. 96 z późn.zm.), po ponownym rozpatrzeniu możliwości udzielenia koncesji dla Spółki "[...]" Sp. z o.o. w K. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "B." położonego na terenie miasta B., województwo śląskie z dnia [...] września 2003 r., utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2003 r., i nie uzgodnił wniosku o udzielenie ww. koncesji.
Organ wskazał, że zgodnie z przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 27 kwietnia 2004 r. programem "Restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego w latach 2004 - 2006 oraz strategia na lata 2007 - 2010" priorytetem jest zrównoważenie zdolności produkcyjnych kopalń i poziomu wydobycia z potrzebami rynku krajowego i ekonomicznie uzasadnionym eksportem. W programie tym przyjęto generalną zasadę, że zwiększenie wydobycia w jednej z kopalń węgla kamiennego będzie skutkować obniżeniem wydobycia w innej kopalni sektora. Dlatego uzgodnienie koncesji dla nowego podmiotu gospodarczego, a zatem podjęcie przez ten podmiot wydobycia spowodowałoby konieczność dalszego ograniczania zdolności wydobywczych w innych podmiotach już prowadzących wydobycie (likwidacji następnych kopalń).
Zdaniem organu wejście na rynek każdego nowego podmiotu gospodarczego, niezależnie od wielkości jego produkcji, osłabia skuteczność podejmowanych działań a tym samym stawia pod znakiem zapytania sens wydawania środków publicznych na dostosowanie produkcji do potrzeb. Dlatego uzgodnienie ww. koncesji byłoby ocenione jako sprzeczne z podstawowymi celami reformy górnictwa, która zakłada osiągniecie równowagi podaży i popytu poprzez ograniczenie nadmiernych mocy produkcyjnych.
Nadto organ wskazał, że skarżąca nie przyjęła propozycji przejęcia - wykupienia infrastruktury po byłej KWK "[...]" pozostawionej w celu pompowania wód dołowych, wraz z pracownikami niezbędnymi do dla obsługi pompowni. Wskazano, że skarżąca nie zobowiązała się do pokrywania kosztów ewentualnych szkód górniczych jakie mogą się ujawnić po przejęciu kopalni.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że istnieje możliwość wybrania pozostawionego węgla ze złoża B. i innych wyrobisk, co będzie zgodne z przepisami Prawa geologicznego i górniczego w zakresie racjonalnej gospodarki zasobami.
Skargę na to postanowienie wniosła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2003 r. oraz zwrot kosztów wedle przepisanych norm.
W ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie rażąco narusza przepisy prawa materialnego (w tym wymagania Konstytucji) oraz procesowego.
Wskazała, że ubiega się o koncesję na wydobywanie węgla kamiennego (będącego kopaliną podstawową) ze złoża "B.". Stosownie do art. 16 ust. 3 ust. 1 prawa geologicznego i górniczego (ustawa z dnia 4 lutego 1994 r., Dz. U. Nr 27, poz. 94 ze zm.) a koncesja wymaga uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw gospodarki. W toku postępowania koncesyjnego Minister Środowiska pismem z dnia [...] sierpnia 2003 r. wystąpił o dokonanie wspomnianego uzgodnienia. Postanowieniem z [...] sierpnia 2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej odmówił dokonania uzgodnienia, wskazując w uzasadnieniu na potencjalne zagrożenia, jakie zamierzona eksploatacja spowodowałaby na obszarze planowanej autostrady A1, co w razie braku przedsiębiorcy odpowiedzialnego za szkodę powodowałoby, że odpowiedzialność z tego tytułu obciążałaby Skarb Państwa. Nadto wskazał na niezgodność koncesji z polityką ograniczania wydobycia węgla, co znajduje swe uzasadnienie w jego nadpodaży na rynku krajowym.
Wskazała, że zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Minister Gospodarki i Pracy podtrzymał stanowisko wyrażone w dotychczasowym rozstrzygnięciu uzasadniając stanowisko odmowne nadprodukcją węgla kamiennego i koncepcją zakładającą, że zwiększenie wydobycia w poszczególnych kopalniach (w tym uruchamianie nowych) musi być połączone z redukcją wydobycia w istniejących kopalniach. W rezultacie udzielenie nowej koncesji byłoby sprzeczne z podstawowymi celami reformy górnictwa węgla kamiennego. Minister zarzucił nadto skarżącej, że odrzuciła przedstawioną jej propozycję wykupienia infrastruktury "KWK ", a tylko w drodze takiego wykupu mogłoby dojść do ograniczenia wydatków publicznych.
W ocenie skarżącej obydwa postanowienia nie mają podstaw w przepisach prawa materialnego i oznaczają naruszenie rozwiązania przewidzianego w art. 7 Konstytucji, wedle którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przede wszystkim przyjęty przez Radę Ministrów program o nazwie "Restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego w latach 2004-2006 oraz strategia na lata 2007-2010" ma postać uchwały tego organu, a w konsekwencji nie jest źródłem prawa o charakterze powszechnie obowiązującym. Nie może on stanowić podstawy jakichkolwiek rozstrzygnięć podejmowanych w stosunku do podmiotów, które nie są podporządkowane Radzie Ministrów (art. 87, art. 92 Konstytucji), w tym skarżącej. Powołana uchwała nie została zresztą opublikowana w jakimkolwiek dzienniku urzędowym. Bezspornie też program restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego może dotyczyć tylko tych jednostek organizacyjnych, które tworzą wspomniane górnictwo. Wedle ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006 (Dz. U. Nr 210, póz. 2037) są nimi wyłącznie spółki, których kapitał należy do Skarbu Państwa. Skarżąca taka spółką nie jest. Brak podstaw by wspomniany program w jakimkolwiek stopniu mógł odnosić się do sytuacji spółki z o.o. [...], która dopiero zamierza podjąć działalność w opisanym zakresie.
W ocenie skarżącej obydwa postanowienia nie mają podstaw w przepisach prawa materialnego i oznaczają naruszenie rozwiązania przewidzianego w art. 7 Konstytucji, wedle którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przede wszystkim przyjęty przez Radę Ministrów program o nazwie "Restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego w latach 2004-2006 oraz strategia na lata 2007-2010" ma postać uchwały tego organu, a w konsekwencji nie jest źródłem prawa o charakterze powszechnie obowiązującym. Nie może on stanowić podstawy jakichkolwiek rozstrzygnięć podejmowanych w stosunku do podmiotów, które nie są podporządkowane Radzie Ministrów (art. 87, art. 92 Konstytucji), w tym skarżącej. Powołana uchwała nie została zresztą opublikowana w jakimkolwiek dzienniku urzędowym. Bezspornie też program restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego może dotyczyć tylko tych jednostek organizacyjnych, które tworzą wspomniane górnictwo. Wedle ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006 (Dz. U. Nr 210, póz. 2037) są nimi wyłącznie spółki, których kapitał należy do Skarbu Państwa. Skarżąca taka spółką nie jest. Brak podstaw by wspomniany program w jakimkolwiek stopniu mógł odnosić się do sytuacji spółki z o.o. [...], która dopiero zamierza podjąć działalność w opisanym zakresie.
W ocenie skarżącej zamierzona wielkość wydobycia (ok. 120 tys. ton rocznie) oraz asortyment wydobywanej kopaliny (tzw. węgiel gruby, który przez pozostałe kopalnie wydobywany jest w niewystarczającej ilości) nie wpłyną na strukturę rynku węgla kamiennego.
Zdaniem skarżącej zaskarżone postanowienie jest zresztą szkodliwe dla interesów Skarbu Państwa, bowiem:
- pozbawia go dochodów z tytułu podatków, jakie w razie podjęcia wydobycia płaciłaby skarżąca,
- oznacza, że Skarb Państwa nadal musi utrzymywać system odwadniania b. KWK [...] (koszty osobowe, rzeczowe); gdyby doszło do udzielenia koncesji, nakłady te ponosiłaby skarżąca.
Zdaniem skarżącej o ile strategiczne cele państwa wymagają ograniczenia ilości koncesji na określony rodzaj działalności, organ koncesyjny może skorzystać z instrumentu, jaki daje mu do dyspozycji art. 51 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.; identyczne rozwiązanie przewidywało także poprzednio obowiązujące prawo o działalności gospodarczej). Jest poza sporem, że skoro rozwiązanie to nie zostało zastosowane, to Minister Gospodarki i Pracy nie może orzekać w sprawie uzgodnienia uzasadniając jego odmowę ograniczeniami, które mogłyby zostać wprowadzone wyłącznie w oparciu o cyt. art. 51.
Dodatkowo skarżący wskazał, że okoliczności powołane jako podstawa odmowy uzgodnienia wnioskowanej koncesji nie stanowiły przeszkody do tego, by w latach 2004 - 2005 Minister Gospodarki i Pracy dokonał czterech (pozytywnych) uzgodnień koncesji na wydobywanie węgla kamiennego.
Nadto podniesiono, że żadne z żądań Ministra wyrażonych pod adresem skarżącej, a dotyczących nabycia majątku b. "KWK [...]" nie znajduje swych podstaw w obowiązującym prawie. Przede wszystkim brak jakichkolwiek podstaw by zakładać, że Minister Gospodarki i Pracy jest właściwy w sprawach zagospodarowania majątku zlikwidowanych zakładów górniczych. Zdaniem skarżącej zadania te są powierzone wyspecjalizowanego przedsiębiorcy, jakim jest Spółka Restrukturyzacji Kopalń sp. z o.o. w B. (art. 27 powołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003- 2006). Warto także zwrócić uwagę, że skarżąca ma możliwość korzystania z opisanego wyżej majątku w drodze umowy dzierżawy, co zresztą Ministrowi Gospodarki i Pracy wiadomo. Stanowisko organu administracji jest w ocenie skarżącej niekonsekwentne, bowiem w z jej wiedzy wynika, że zakłada się pozostawienie infrastruktury "KWK [...]" we własności Skarbu Państwa.
Wskazał, na brak dowodów na to, że działalność prowadzona na podstawie przedmiotowej Koncesji spowoduje szkody w rejonie projektowanej autostrady A1. Prognoza opracowana przez wnioskodawcę dostarcza przekonywujących argumentów świadczących o tym, że wpływy te zmieszczą się w kategorii l, to znaczy będą znikome, o ile w ogóle wyczuwalne. Brak zresztą dowodów świadczących o tym, ze organ administracji przeprowadził w tej mierze jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające. Z kolei o zasadach odpowiedzialności z tytułu szkód powodowanych ruchem zakładu górniczego rozstrzyga prawo geologiczne i górnicze. Nigdy nie można natomiast wykluczyć, że potencjalne szkody mogą ujawnić się dopiero po likwidacji przedsiębiorcy, tyle że problem ten pojawia się w odniesieniu do wszystkich rodzajów górnictwa, bez względu na rodzaj kopaliny i metodę wydobycia. O tym zaś nie może rozstrzygać Minister Gospodarki i Pracy.
Zdaniem skarżącej nie jest uzasadniony argument o możliwości wydobycia kopaliny ze złoża "B." z wyrobisk "KWK C.". Okoliczność ta nie została udowodniona przez organ orzekający w sprawie, a nadto nie toczy się obecnie jakiekolwiek postępowanie w tej sprawie. Nadto skarżąca wskazuje, że Minister Gospodarki i Pracy dopuszcza (pomimo że nie toczy się w tej sprawie jakiekolwiek postępowanie) możliwość uzgodnienia koncesji, tyle że na wniosek innego podmiotu. Ponadto podnosi, że nabyła od Skarbu Państwa prawo do informacji geologicznej opisanego złoża (co stanowi niezbędną przesłankę uzyskania koncesji), a w konsekwencji żaden inny podmiot prawa opisanej koncesji nie może uzyskać.
W ocenie skarżącej w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek inne przesłanki odmowy uzgodnienia koncesji, zarówno wynikające z prawa geologicznego i górniczego, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i z innych przepisów.
Wskazuje, że zaskarżone postanowienie narusza konstytucyjne zasady:
- swobody działalności gospodarczej (art. 20, 22),
- zakazu dyskryminacji w życiu gospodarczym (art. 32 ust. 1)
a także wyrażone w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej zasady:
- wolności podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej przez każdego, na równych prawach (art. 6 ust. 1),
- zakazu uzależniania rozstrzygnięcia w sprawie podjęcia i wykonywania
działalności gospodarczej od spełnienia warunków nieprzewidzianych przepisami prawa (art. 6 ust. 2),
- wspierania przez organy administracji publicznej rozwoju drobnej przedsiębiorczości, w szczególności małych i średnich przedsiębiorców (art. 8 w zw. z art. 103), do których zalicza się skarżąca.
Jej zdaniem opisane wyżej okoliczności prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie oparte zostało na przesłankach całkowicie pozaprawnych, w dodatku bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W istocie zmierza ono do utrzymania dotychczasowej monopolistycznej pozycji dotychczasowych przedsiębiorców prowadzących wydobycie węgla kamiennego, stanowiąc tym samym naruszenie zasady swobody konkurencji.
Wskazuje, że brak uzgodnienia z Ministrem Gospodarki i Pracy jest jedyną przeszkodą w uzyskaniu koncesji, bowiem spełniła wszystkie wymagania przewidziane prawem geologicznym i górniczym, zaś w toku postępowania koncesyjnego dokonane zostały wszystkie prawem przewidziane uzgodnienia.
Dodatkowo podnosi, że Minister Gospodarki i Pracy, z rażącym naruszeniem wymagań art. 73 k.p.a. odmówił stronie skarżącej dostępu do akt sprawy.
W obszernej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwaną ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nią w mocy postanowienie organu I instancji naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna (postanowienie), a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Należy zauważyć, iż postanowienie to decyduje o rozstrzygnięciu, które pojawi się w decyzji administracyjnej. Biorąc pod uwagę opisane wyżej rozważania należy uznać, że wspomniane wyżej postanowienia nie spełniają tych wymogów.
Przepis art. 106 § 1 k.p.a. (w zw. z art. 5 k.p.a.) stanowi, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu tego stanowiska przez ten organ, które wyraża on w drodze postanowienia (por. art. 106 § 5 k.p.a.). Współdziałanie, którego dotyczy art. 106 k.p.a. podejmowane jest przed załatwieniem sprawy w drodze wydania decyzji. Zgodnie z art. 16 ust. 3 pkt l ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 1994 r. Nr 27, poz. 96 z późn.zm.) udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin podstawowych wymaga uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw gospodarki. Uzgodnienie jako stanowcza forma wyrażania stanowiska przez organ współdziałający różni się zasadniczo w zakresie wywoływanych skutków od niewiążącej opinii (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r., sygn. akt IV SA 1512/93 Lex nr 48178).
Kontrolując zaskarżoną decyzję należy także podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203'98; LEX nr 44809). Nie może być kwestionowane, iż uzgodnienie wniosku o udzielenie koncesji mieści się w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Nie oznacza ono jednak wcale zezwolenia na dowolne, arbitralne rozstrzyganie przez organ administracji publicznej i zwolnienie go z przestrzegania ogólnych reguł procedury administracyjnej oraz wymogu wnikliwego i logicznego uzasadnienia zajętego w sprawie stanowiska (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 1990 r., sygn. akt I PR 170/90, "Wokanda" 1991, Nr 7, wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982 r., sygn. akt II SA 883/82, PiP, Nr 6, str. 141). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97; LKX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo- wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości, np. uzgodnienia lub nieuzgodnienia. Wówczas Sąd, w ramach kontroli
orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności.
Skarga analizowana według podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych, podlega uwzględnieniu. W szczególności podkreślenia wymaga, że wydanie prawidłowej decyzji w tym wypadku postanowienia w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego istotnego w sprawie - stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z wymienieniem m.in. ustaleń faktycznych i prawnych oraz materiałów dowodowych, na których podjęto rozstrzygnięcie.
Zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem wymienionych przepisów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu rozstrzygając w sprawie organ z naruszeniem art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. nie przedstawił wywiedzionych z wyjaśnienia stanu faktycznego, skonkretyzowanych w odniesieniu do określonego zamierzenia na danym terenie - argumentów, przemawiających za wykluczeniem możliwości realizacji inwestycji skarżącej. Ogólnikowe wywody organu w zakresie zagrożeń dla przyjętego przez Rząd programu restrukturyzacji górnictwa oraz zagrożeń dla obszaru w razie realizacji zamierzenia skarżącej nie mogły zostać zaakceptowane. Wobec gwarantowanej Konstytucją swobody podejmowania działalności gospodarczej, która wprawdzie podlega pewnym ograniczeniom ale tylko przy zaistnieniu bardzo szczególnych przesłanek powoduje, że ograniczanie możliwości działalności przedsiębiorcy wymaga szczegółowego uzasadnienia.
Sąd administracyjny nie czyni bowiem w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie - jak już na wstępie nadmieniono, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia postanowienia. Inaczej Sąd uchyla postanowienie z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję.
Co prawda organ w odpowiedzi na skargę ustosunkował się co do wielu zarzutów skarżącej to jednak stanowisko potwierdzające racje organu winno być prezentowane w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie w sprawie gdyż tylko w takim wypadku strona ma realne możliwości kontynuowania bądź odstąpienia od swojego żądania.
Ponadto odpowiedzi na skargę nie można traktować jako uzupełnienia postanowienia. Sąd nie mógł przejść nad tym do porządku, gdyż podjecie rozstrzygnięcia w istotnej sprawie gospodarczej musi być poprzedzone udokumentowanymi czynnościami sprawdzającymi i wykazującymi niezasadność uzgodnienia wniosku a w konsekwencji udzielenia koncesji.
W tym kontekście organy administracji rozpatrując ponownie sprawę winny wypowiedzieć się, o prawnych przesłankach nieuzgodnienia wniosku.
Z uwagi na w/w uchybienia zaskarżonej decyzji wyrażające się w niezajęciu stanowiska w istotnych dla rozstrzygnięcia kwestiach podnoszonych przez stronę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło