I SA/Wa 2312/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska /spr./ Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Huty [...] S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz Masy Upadłości Huty [...] S.A. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 2312/05 Uzasadnienie Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r., nr [...], dotyczącą uwłaszczenia [...] Huta "[...]" w K. - w części dotyczącej nabycia własności budynku stacji transformatorowej, położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2002 r. wydaną na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543), stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] Hutę "[...]" w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ul. [...] oraz [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m² oraz nieodpłatne nabycie własności budynku stacji transformatorowej o powierzchni zabudowy [...] m² znajdującego się na tym gruncie. [...] Zakład Energetyczny SA wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji uwłaszczeniowej - w części dotyczącej nabycia własności budynku stacji transformatorowej o powierzchni zabudowy [...] m² położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. Zgodnie z art. 200 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. uwłaszczenie dokonane z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. nie narusza praw osób trzecich. Przedmiotowe działki były własnością Skarbu Państwa i istniało prawo zarządu na rzecz uwłaszczonego przedsiębiorstwa. W myśl art. 49 kc urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Także w świetle powołanego w zaskarżonej decyzji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt II CK 259/2003 "Stacja trafo składająca się z instalacji energetycznych oraz z budynku, bez którego urządzenia te nie mogłyby prawidłowo funkcjonować, jest urządzeniem do doprowadzenia prądu w rozumieniu art. 49 kc i wchodzi w skład przedsiębiorstwa energetycznego". Pozwolenie na budowę przedmiotowej trafostacji zostało udzielone decyzją z [...] lipca 1976 r. Zakładowi Energetycznemu G., natomiast z kopii wyciągu z Księgi Inwentarzowej Majątku Trwałego [...] SA wynika, iż sporny budynek stacji transformatorowej znajduje się w ewidencji [...] SA od 1 stycznia 1981 r. Oznacza to, że do budynku stacji transformatorowej ma zastosowanie art. 49 kc, a tym samym decyzja uwłaszczeniowa narusza prawa osób trzecich. Uznać zatem należy, że decyzja ta, w przedmiotowym zakresie, rażąco narusza art. 200 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., co jest objęte dyspozycją z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie stwierdzono przy tym, aby w sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury Syndyk Masy Upadłości Huty "[...]" SA wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenie nieważności tej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9, 10 § 1 kpa, 107 § 1 i § 3 kpa, 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 kpa, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa, art. 46 kc, art. 48 kc i art. 49 kc. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja z dnia [...] lipca 2005 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Organ nadzoru uznał, że wobec treści art. 49 kc, który ma zastosowanie do budynku stacji transformatorowej, budynek ten nie należy do części składowych gruntu, stanowi własność osoby trzeciej, a zatem objęcie go kontrolowaną decyzją uwłaszczeniową i przyznanie na własność [...] Hucie "[...]" w K. rażąco narusza art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Spełnienie przesłanek z art. 49 kc, w odniesieniu do spornego budynku stacji transformatorowej, organ przyjął na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało udzielone decyzją z dnia [...] lipca 1976 r. Zakładowi Energetycznemu G. oraz kopii wyciągu z Księgi Inwentarzowej Majątku Trwałego [...] Zakładu Energetycznego SA, z którego wynika, że budynek ten znajduje się w ewidencji [...] SA od 1 stycznia 1981 r. Tak więc spełnienie przesłanki z art. 49 kc w odniesieniu do spornego budynku stacji transformatorowej organ sprowadza do kwestii kto poniósł nakłady na wybudowanie tego spornego składnika majątkowego. Taka wykładnia art. 49 kc jest błędna, a w konsekwencji doprowadziła do przyjęcia, że decyzja uwłaszczeniowa rażąco narusza art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Zgodnie z art. 49 kc urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy budynek wraz z instalacją energetyczną stanowi stację trafo, która jest urządzeniem do doprowadzania prądu w rozumieniu art. 49 kc. Nie zostało natomiast ustalone przez organ nadzoru w skład jakiego przedsiębiorstwa lub zakładu wchodziła ta stacja transformatorowa w dacie uwłaszczenia, tj. w dniu 5 grudnia 1990 r. Natomiast przesłanka z art. 49 kc wchodzenia w skład przedsiębiorstwa lub zakładu jest spełniona z chwilą podłączenia wymienionych w art. 49 urządzeń do sieci należących do przedsiębiorstwa lun zakładu. W rezultacie urządzenia te przestają być częścią składową nieruchomości, na której zostały zbudowane i nie stanowią własności właściciela tej nieruchomości. Spełnienie więc tej przesłanki wchodzenia w skład przedsiębiorstwa lub zakładu jest kwestią faktu, z chwilą bowiem połączenia tych urządzeń w sposób trwały z przedsiębiorstwem tak, że nie mogą być od niego odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo przedmiotu odłączonego, stają się częścią składową tego przedsiębiorstwa. Przesłanki tej w odniesieniu do przedmiotowego budynku organ w ogóle nie wyjaśnił. Okoliczność na czyim terenie ta stacja transformatorowa została pobudowana, z czyich środków i kto uzyskał pozwolenie na budowę, w świetle uregulowania zawartego w art. 49 kc, nie ma znaczenia dla ustalenia czyją własnością jest ten budynek stanowiący składnik stacji transformatorowej. Dlatego też należy uznać, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób pozwalający na prawidłowe jej rozstrzygnięcie przez co naruszył art. 7 kpa, 8 kpa, 77 § 1 kpa. Uzasadnia to uchylenie obu decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru ustali, czy w budynku stacji transformatorowej na datę 5 grudnia 1990 r. istniały urządzenia energetyczne i z siecią jakiego przedsiębiorstwa były one połączone w sposób trwały. Ustalenie to pozwoli na ocenę, czyją własnością był ten budynek, gdyż z chwilą połączenia w sposób trwały z siecią urządzeń przedsiębiorstwa wymienionego w art. 49 kc urządzenia, jako jego części składowe stały się przedmiotem własności tej osoby, która jest właścicielem przedsiębiorstwa. To z kolei pozwoli na właściwą ocenę decyzji uwłaszczeniowej w kontekście przesłanek nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.