II SA/Wa 633/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Asesor WSA Janusz Walawski Protokolant Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przydzielenia osobnej kwatery stałej oddala skargę. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L. K. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie przydzielenia L. K. osobnej kwatery stałej [...] w W., utrzymał tę decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Szef Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r., na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.), przydzielił L. K. - w ramach rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie – osobną kwaterę stałą [...] w W. W dacie wydania tej decyzji L. K. pozostawał od dnia [...] grudnia 1994 r. w związku małżeńskim z D. U. posiadającą spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego [...] w W. W związku z zaistniałą sytuacją w oparciu o treść przepisów art. 29 ust. 1 pkt 2 i 3 powołanej ustawy powstała konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W efekcie tego postępowania została wydana decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego Garnizonu W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z [...] stycznia 1998 r. nr [...] stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 1996 r. nr [...], a także decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] z dnia [...] grudnia 1995 r., jako wydanych z naruszeniem prawa. Od powyższych decyzji L. K. złożył odwołania do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a po utrzymaniu ich w mocy kolejno skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokami z dnia 29 stycznia 1999 r. sygn. akt I SA 634/98 i z dnia 14 listopada 2002 r. sygn. akt I SA 765/01, Sąd podzielił stanowisko Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oddalając skargi. W dniu [...] stycznia 2003 r. L. K. złożył nowy wniosek o przydzielenie lokalu [...] w Warszawie jako osobnej kwatery stałej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. odmówił L. K. przydziału kwatery [...] w W. [...] jako kwatery stałej. W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] utrzymał tą decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA 2236/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższe decyzje. Z uzasadnienia wyroku wynika, że organ błędnie ocenił stan faktyczny i prawny na datę wydania decyzji, gdyż skarżący wówczas był rozwiedziony, do dnia [...] listopada 1995 r. pełnił czynną służbę wojskową jako służbę stałą, a od dnia [...] grudnia 1995 r. przebywał na emeryturze wojskowej. Zdaniem Sądu Wojskowa Agencja Mieszkaniowa ponownie rozpoznając sprawę powinna ocenić stan faktyczny i zastosować przepisy prawa obowiązujące na datę wydania decyzji. W związku z uchyleniem decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w obrocie prawnym nadal pozostawał wniosek L. K. o przydzielenie lokalu [...] w W. jako osobnej kwatery stałej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., nr 116, poz. 1203 ze zm.) i art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), umorzył postępowanie w sprawie przydzielenia L. K. osobnej kwatery stałej. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2002 r. sygn. akt I SA 765/01 oddalającym skargę L. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przydzielenia osobnej kwatery został on zobowiązany do zwolnienia kwatery [...] w W. jako zajmowanej obecnie bez tytułu prawnego i przekazania jej do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej dokonana ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., nr 116, poz. 1203 ze zm.), która w myśl art. 19 ust. 5 nałożyła obowiązek umorzenia wszczętego postępowania administracyjnego z wniosku o przydział osobnej kwatery stałej na dyrektorów oddziałów regionalnych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej właściwych rzeczowo i miejscowo określonych w art. 18 ust. 2 powołanej ustawy. Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398) nie upoważnia dyrektora oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym innej osobie niż żołnierz służby stałej, a taką osobą jest L. K. Od powyższej decyzji w dniu [...] lipca 2005 r. L. K. złożył odwołanie. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej odwołania nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu decyzji Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podzielił stanowisko zawarte w decyzji I instancji. Stwierdził, że wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym może nastąpić na rzecz żołnierza służby stałej tylko na czas pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym, natomiast na rzecz innej osoby na czas oznaczony i wyłącznie za zgodą Ministra Obrony Narodowej. Od dnia 1 lipca 2004 r. brak jest podstawy prawnej do zrealizowania prawa do kwatery osobie uprawnionej do emerytury wojskowej poprzez przydział osobnej kwatery stałej. Zdaniem organu postępowanie o przydział osobnej kwatery stało się bezprzedmiotowe ze względu na brak podstawy prawnej do wydania decyzji w tym przedmiocie i w związku z tym należało je umorzyć. Reasumując, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uznał, że do spraw wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną (dwie decyzje zostały uchylone wskutek orzeczeń Naczelnego sądu Administracyjnego) stosuje się przepisy sprzed nowelizacji ustawy skoro nowela w sposób jednoznaczny – art. 19 ust. 1 – wprowadza do spraw "w toku" zasadę bezpośredniego stosowania nowych przepisów prawnych. Na powyższą decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej L. K. złożył w dniu [...] października 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o dołączenie do przedmiotowej sprawy akt o sygn. I SA 2236/03 oraz o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Prezesowi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. obrazę przepisu art. 6 i 7 Kpa poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania osobnej kwatery stałej [...] w W. w okresie od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia [...] czerwca 2005 r. podczas gdy kwatera ta przeznaczona była do sprzedaży i winna być traktowana jako zbędna na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych w rozumieniu obowiązujących przepisów; 2. obrazę przepisu art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie i niewydanie stosownej decyzji o przydziale kwatery, mimo prawomocnego orzeczenia Sądu w tym przedmiocie, w wyniku czego został on pozbawiony uprawnienia określonego w tym przepisie. Ponadto L. K. wskazał, iż decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania nie towarzyszyły rozstrzygnięcia w przedmiocie jego praw do zajmowanej kwatery, statusu prawnego lokalu spornego, ani też postanowienie o przekazaniu sprawy Zarządowi Zasobów Mieszkaniowych MSWiA, co skutkuje utratą przez niego praw nabytych i uchyleniem się od odpowiedzialności za szkodę wynikłą z wydania przez organ administracji decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 Kpa i stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. są prawidłowe i zostały wydane zgodnie z wiążącą organy oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA 2236/03, który uprawomocnił się w dniu 18 czerwca 2005 r. Sąd ten bowiem wyraźnie stwierdził, iż "Wojskowa Agencja Mieszkaniowa powinna ocenić stan faktyczny i zastosować przepisy prawa obowiązujące na datę wydania decyzji". Należy zauważyć, co trafnie podniósł organ, iż z dniem 1 lipca 2004 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), dokonana ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). W przepisie art. 19 ust. 1 powołanej wyżej ustawy postanowiono, że do spraw wszczętych do dnia wejścia w życia w życie niniejszej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 (czyli ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem postępowań administracyjnych z zastrzeżeniem ust. 2-5. Natomiast stosownie do treści art. 19 ust. 5 omawianej nowelizacji, postępowania w sprawie wniosków o przydział osobnej kwatery stałej dyrektorzy oddziałów regionalnych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej umarzają, a czas oczekiwania żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej na przydział tej kwatery wlicza się temu żołnierzowi do czasu oczekiwania na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Z przepisu powyższego jednoznacznie wynika obowiązek umorzenia przez właściwego miejscowo dyrektora regionalnego WAM postępowania w sprawie wniosku o przydział osobnej kwatery stałej, co też Dyrektor Regionalnej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. uczynił w sprawie wniosku L. K. z dnia [...] stycznia 2003 r. o przydział osobnej kwatery stałej. Należy przy tym zwrócić uwagę na treść przepisu art. 19 ust. 6 omawianej nowelizacji, stanowiącego, że lista oczekujących na przydział osobnej kwatery stałej prowadzone do dnia 30 czerwca 2004 r. przez dyrektorów oddziałów terenowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przekazywane są dyrektorom oddziałów regionalnych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w terminie do dnia 15 lipca 2004 r. i stają się wnioskami, o których mowa w art. 24 ustawy, o której mowa w art. 1 i realizowane są w pierwszej kolejności. Zgodnie zaś z powołanym przepisem art. 24 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej, bądź wydaje decyzję, o której mowa w ust. 6. Z przepisu tego wynika więc w sposób nie budzący wątpliwości, że, po pierwsze od 1 lipca 2004 r. ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie zawiera pojęcia "osobnej kwatery stałej", a po drugie zaś, iż wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym może nastąpić wyłącznie na rzecz żołnierza służby stałej i tylko na czas pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym, natomiast na rzecz innej osoby, w tym emeryta wojskowego, którym jest skarżący, na czas oznaczony i tylko wyjątkowo za zgodą Ministra Obrony Narodowej. W tym kontekście zarzut skargi naruszenia przez organ przepisu art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) jest całkowicie nieuzasadniony. Również zarzut naruszenia przepisu art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz o zmianie niektórych innych ustaw, jest chybiony. Przepis powyższy dotyczy bowiem sytuacji tych osób, którym decyzją o przydziale osobnej kwatery stałej wydano pod rządami ustawy sprzed nowelizacji. Natomiast wobec skarżącego taka decyzja nie została wydana, zaś uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wspomnianym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004 r. decyzji organów zarówno drugiej, jak i pierwszej instancji spowodowało, że od dnia jego uprawomocnienia się w obrocie prawnym pozostawał wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2003 r. o przydział osobnej kwatery stałej. Odnosząc się wreszcie do ostatniego zarzutu skargi, należy stwierdzić, że także on nie jest trafny. Jak już bowiem Sąd wskazał wyżej, organy prawidłowo zastosowały obowiązujące w dacie wydania decyzji przepisy prawa dotyczące kwestii wniosków o przydział osobnej kwatery stałej. Natomiast nieroztrzygnięcie przez organy w przedmiocie praw skarżącego do zajmowanego przez niego lokalu praz nieprzekazanie sprawy według właściwości do innych organów, jak słusznie wskazał Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, nie pozostaje w związku z przedmiotem postępowania wszczętego wnioskiem o przydział osobnej kwatery stałej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.