II SA/Lu 421/06
WyrokWSA w Lublinie2006-06-13
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Leszek Leszczyński, Wiesława Achrymowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na odbudowie zniszczonego budynku na jego fundamentach, z wykorzystaniem nowych materiałów, stanowią remont, czy budowę w rozumieniu prawa budowlanego, i czy taka budowa może być legalizowana, jeśli jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na odbudowie zniszczonego budynku na jego fundamentach, z wykorzystaniem nowych materiałów, stanowią budowę, a nie remont. Ponieważ budowa ta jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie podlega legalizacji, a nakaz rozbiórki jest zasadny. Sąd podkreślił, że zasady współżycia społecznego nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie.Stan faktyczny
Mieszkańcy zgłosili budowę piętrowego budynku stajni na działce nr 38/3 w Lublinie, wybudowanego bez pozwolenia, uciążliwego dla sąsiadów. Właścicielka J. P. twierdziła, że był to remont istniejącego budynku z lat 50. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, uznając budowę za samowolną i niezgodną z planem zagospodarowania przestrzennego przewidującym tereny zieleni łęgowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. J. P. wniosła skargę do WSA, kwestionując kwalifikację robót jako budowy oraz zastosowanie planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński (sprawozdawca), Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Mieszkańcy ul. P. i ul. J. w L. pismami z dnia 19 lipca 2005 r., które wpłynęło do Urzędu Miasta L. w dniu 20 lipca 2005 r. i z dnia 19 grudnia 2005 r., które wpłynęło do Urzędu Miasta L. w dniu 20 grudnia 2005 r. skierowanymi do Prezydenta Miasta L., przekazanymi Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w dniu 22 grudnia 2005 r. powiadomili organy administracji publicznej o tym, że na działce nr 38/2 położonej przy ul. J. 6a w L. znajduje się piętrowy budynek używany jako stajnia, który wybudowany został bez wymaganego pozwolenia, a w którym jego właściciel hoduje konie, których obecność jest uciążliwa dla mieszkańców sąsiadujących z działką nr 38/3 domów.
W wyniku wniesienia powyższych pism wszczęte zostało przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. postępowanie administracyjne w ramach, którego Wydział Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta L. pismem z dnia 7 września 2005 r. powiadomił Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. o tym, że działka nr 38/3 położona przy ul. J. 6a w L., zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2002 r., Nr 1641/LIII/2002, w części południowej jest przeznaczona pod tereny zieleni łęgowej, natomiast pozostały fragment działki przylegający bezpośrednio do ul. J.został wyłączony z zatwierdzenia planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto Wydział Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta L. pismem z dnia 7 września 2005 r. powiadomił Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. również o tym, że na przestrzeni ostatnich lat dla działki nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L. nie wydano decyzji określającej warunki zabudowy, jak i nie udzielono pozwolenia na budowę obiektu gospodarczego (stajni).
Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. pismem z dnia 3 listopada 2005 r., Nr [...] zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z zapytaniem czy znajdujący się na działce nr 38/3 położonej przy ul. J 6a w L., będącej własnością J. P. zamieszkałej przy ul. N. 11/57 w L. budynek stajni został wykonany zgodnie z przepisami prawa budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po uprzednim zawiadomieniu stron w dniu 14 grudnia 2005 r. przeprowadził kontrolę na działce nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że na mocy aktu notarialnego z dnia [...] r., Rep. A nr [...] D. W. sprzedał J. P. udział wynoszący 1500/2040 części we współwłasności działki nr 38/3 o powierzchni 2.040,00 m2 na której to części znajduje się budynek o wysokości 5 metrów i wymiarach 11 m x 9 m użytkowany obecnie jako stajnia. Na skutek przeprowadzonej kontroli ustalono również, że inwestor budynku J. P. nie posiada pozwolenia na budowę oraz użytkowanie przedmiotowego budynku, który jak twierdzi powstał w wyniku przeprowadzenia po roku 1999 kapitalnego remontu wybudowanego przed rokiem 1950 budynku przeznaczonego na działalność rolniczą. Należący do J. P. budynek stajni powstał na fundamentach znajdującego się uprzednio na jego miejscu budynku przeznaczonego na działalność rolniczą.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 23 grudnia 2005 r. powiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie znajdującego się na działce nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L. budynku gospodarczego (stajni) wybudowanego bez pozwolenia na budowę oraz o przysługującym stronom prawie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i prawie złożenia wyjaśnień.
W dniu 2 stycznia 2006 r. J. P. wyjaśniła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, że podejmie starania zmierzające do zalegalizowania budynku gospodarczego oraz zmiany jego przeznaczenia na mniej uciążliwą działalność.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], Nr [...] działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy budynku gospodarczego na działce nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L. nakazał J. P.j rozbiórkę budynku gospodarczego położonego na działce nr 38/3 przy ul. J. 6a w L..
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że mimo tego, iż J. P. na fundamentach istniejącego uprzednio budynku drewnianego wybudowała nowy budynek gospodarczy nie przedstawiła pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zaś ustawa prawo budowlane dopuszcza odstąpienie od nakazu rozbiórki i legalizację samowoli budowlanej w przypadkach ściśle określonych w art. 48 ust. 2 tejże ustawy to jest, jeżeli budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno– budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Natomiast w przedmiotowej sprawie mimo tego, że w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, aby znajdujący się na działce nr 38/3 budynek gospodarczy naruszał przepisy techniczno – budowlane to ze względu na to, iż usytuowany jest on na obszarze, który zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina przewidziany jest pod tereny zieleni łęgowej, narusza on postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym nie jest możliwa jego legalizacja.
Od decyzji powyższej odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem organu administracji pierwszej instancji wniosła J. P. żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania. Odwołująca zarzuciła organowi administracji pierwszej instancji, że bezzasadnie przyjął, iż znajdujący się na działce nr 38/3 budynek gospodarczy wybudowany został bez pozwolenia na budowę, bowiem budynek ten został wybudowany w latach 50 – tych natomiast odwołująca nabyła go wraz z działką w 1999 r. Legalność wybudowania przedmiotowego budynku nie była wcześniej kwestionowana, a obowiązujące dotychczas plany zagospodarowania przestrzennego nie wskazywały na konieczność jego rozbiórki. Ponadto zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy prawo budowlane obiekty gospodarcze związane z produkcją rolną nie wymagają pozwolenia na budowę zaś przedmiotowy budynek wybudowano dla potrzeb produkcji rolnej i taki charakter ma obecnie. W ocenie odwołującej się bez znaczenia pozostaje fakt przeprowadzenia przez nią remontu mającego na celu zachowanie budynku w odpowiednim stanie technicznym. Strona odwołująca się za bezzasadny uważa również zarzut, iż usytuowanie przedmiotowego budynku pozostaje w sprzeczności z przeznaczeniem terenu, na którym się on znajduje z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina, gdyż zgodnie z nim teren, na którym znajduje się budynek przeznaczony jest obecnie pod zieleń łęgową, a więc – zdaniem odwołującej – dopuszczalna jest, skoro nie jest zabroniona na tym terenie hodowla koni zaś logicznym tego następstwem jest dopuszczenie funkcjonowania na tym terenie budynku gospodarczego służącego hodowli koni. Uzasadniając prawidłowość powyższego rozumowania wskazuje na to, że przedmiotowy budynek wybudowany został przed uchwaleniem obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina, a więc przed jego uchwaleniem musiało dojść do akceptacji obecnego zagospodarowania części działki nr 38/3 należącej do odwołującej.
J. P. w piśmie z dnia 1 lutego 2006 r. oświadczyła, że z dniem 1 czerwca 2006 r. zlikwiduje hodowlę koni prowadzoną na działce nr 38/3 i zasieje na niej trawę. W związku z tym jednak, że płaci ona podatek od nieruchomości a teren, na którym znajduje się przedmiotowy budynek jest jej własnością Urząd Miasta, zamierzając przeznaczyć go na zieleń łęgową ma obowiązek odkupić teren za cenę rynkową.
Wydział Architektury i Administracji Budowlanej Miasta L. pismem z dnia 24 marca 2006 r., Nr [...] odpowiadając na pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 marca 2006 r., Nr [...] wyjaśnił, że zgodnie z częścią I obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2002 r., Nr 1641/LIII/2002 (Dz.Urz.Woj.Lub. z 2002 r. Nr 124, poz. 2670) część południowa działki Nr 38/3 położona przy ul. J. 6a w L. znajduje się na obszarze przewidzianym pod teren zieleni łęgowej "ZŁ" obejmującym dna dolin rzecznych, stanowiące korytarz ekologicznych powiązań podstawowego układu ekologicznego miasta w ramach Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych. Natomiast część działki przylegająca bezpośrednio do ul. J. zgodnie z Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru Funkcjonalnego Lubelskiego Zespołu Miejskiego, który zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717) z dniem 31 grudnia 2003 r. stracił moc obowiązującą znajdował się w obszarze przeznaczonym pod teren zieleni izolacyjnej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją dnia [...], Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Motywując powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że nowelizacja ustawy prawo budowlane wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) oraz ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy prawo budowlane (Dz.U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888) dopuszcza odstąpienie od nakazu bezwzględnej rozbiórki i legalizację obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w przypadkach określonych w art. 48 ust. 2 ustawy prawo budowlane. Mają one miejsce wówczas, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, gdy budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jak natomiast w przeprowadzonym postępowaniu ustalił organ odwoławczy budynek gospodarczy usytuowany na działce nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L. znajduje się na obszarze oznaczonym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublin symbolem "ZŁ", przeznaczonym pod tereny zieleni łęgowej zaś pozostałą część działki przylegająca bezpośrednio do ul. J. nie objęta aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego, że jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń usytuowanie budynku gospodarczego narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy uznał, iż organ pierwszej instancji zasadnie zobowiązał J. P. do rozbiórki budynku gospodarczego położonego na działce nr 38/3 przy ul. J. 6a w L.
Powyższej oceny organu odwoławczego nie zmienia podnoszony przez stronę odwołującą się fakt, iż istniejący obecnie na działce nr 38/3 budynek gospodarczy powstał w wyniku remontu wcześniej istniejącego budynku drewnianego gdyż jak wynika z protokołu kontroli z dnia 14 grudnia 2005 r. w miejsce starego drewnianego budynku wykonano nowy budynek z belitu, obłożony wykładziną typu saiding. Prace prowadzące do powstania nowego budynku wiązały się z rozbiórką wcześniej istniejącego budynku drewnianego i wykonaniem w jego miejsce na fundamentach poprzedniego budynku nowych elementów konstrukcyjnych ścian i konstrukcji dachu, natomiast zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonanie robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującej się, iż budowa każdego obiektu budowlanego związanego z produkcją rolną nie wymaga pozwolenia na budowę gdyż zgodnie z przepisami ustawy prawo budowlane jedynie budowa budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 związanego z produkcją rolną i uzupełniająca zabudowę zagrodową w ramach działki siedliskowej nie wymaga pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia. W sprawie niniejszej teren, na którym wzniesiono budynek gospodarczy nie jest przeznaczony pod zabudowę zagrodową zaś powierzchni tego budynku przekracza 35 m2.
Na decyzją organu odwoławczego skargę złożyła J. P. wnosząc o uchylenie decyzji organu administracji pierwszej instancji i utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego zarzucając zaskarżonej decyzji, iż jest ona bezzasadna i wydana została z rażącym naruszeniem zasad współżycia społecznego oraz niesprecyzowanych przez skarżącą przepisów postępowania administracyjnego i przepisów ustawy prawo budowlane.
W uzasadnieniu skargi J. P. podniosła, że prowadzone przez nią roboty budowlane nie stanowiły budowy budynku gospodarczego, lecz remont już istniejącego budynku. Drewniany budynek wybudowany został w latach pięćdziesiątych. Na jego fundamentach wznosi się obecny budynek gospodarczy znajdujący się na działce nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L., który groził zawaleniem i nie spełniał swojej funkcji, w związku z czym w 1999 r. skarżąca dokonała jego remontu. Zgodnie z unormowaniem art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane remont istniejącego budynku nie wymaga pozwolenia na budowę. Ponadto art. 3 ust. 8 ustawy prawo budowlane dopuszcza możliwość stosowania podczas remontu wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Dlatego też, wykonując roboty budowlane, skarżąca nie ubiegała się o zgodę organu administracji na wykonanie remontu z innych materiałów i wyremontowała obiekt budowlany przy użyciu belitu obłożonego wykładziną saiding. Nie bez znaczenia dla oceny tego, czy prowadzone roboty budowlane były budową budynku gospodarczego czy też remontem – zdaniem skarżącej – pozostaje również fakt, że prowadzone prace budowlane nie doprowadziły do naruszenia fundamentów wybudowanego w latach pięćdziesiątych budynku drewnianego.
Ponadto stosownie do unormowania art. 49b ust. 1 ustawy prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast ust. 2 tegoż artykułu stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem – gdy budowa nie została zakończona – prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów. Należy do nich, między innymi, zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wydania wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ administracji pierwszej instancji nie wykonał żadnej z czynności wskazanych w unormowaniu art. 49b ust. 1 i 2 ustawy prawo budowlane.
Przepis art. 49b ustawy prawo budowlane – zdaniem skarżącej – domyka zespół przepisów ustawy prawo budowlane, określających prawne podstawy odstąpienia przez organ administracji od obowiązku orzeczenia bezwarunkowej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Ponadto art. 49b ustawy prawo budowlane dotyczy tych robót budowlanych, których prowadzenie wymaga zgłoszenia lub robót budowlanych prowadzonych pomimo zgłoszenia sprzeciwu przez organ. Natomiast legalizacja obiektów, których wybudowanie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi przedmiot regulacji art. 48 ust. 2, art. 49 i art. 49a ustawy prawo budowlane. Podkreślenia – w ocenie skarżącej – wymaga fakt, że wszystkie powyższe przepisy dotyczą wyłącznie obiektów budowlanych, które powstały lub też powstają w wyniku robót budowlanych, których zakres wskazuje na to, iż mamy do czynienia z budową.
Nie bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu administracji pierwszej instancji jest to, że roboty budowlane prowadzone były w budynku gospodarczym po 1999 r., gdyż działka nr 38/3 nabyta została w 1999 r. zaś obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina przyjęty został uchwałą rady miasta Lublina, Nr 1641/LIII/2002 w 2002 r., tak, więc bezzasadnie organy administracji obu instancji powołują się przy ocenie możliwości legalizacji na postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina, który jak wynika z powyższego nie obowiązywał w czasie prowadzenia robót budowlanych.
Wobec powyższego – zdaniem skarżącej – decyzję organu administracji pierwszej instancji uznać należy za przedwczesną i wydaną bez uprzedniego zgromadzenia i oceny całości materiału dowodowego, a tym samym z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Organ administracji pierwszej instancji powinien bowiem wezwać skarżącą do przedstawienia dokumentów, które pozwoliłyby mu dokonać oceny tego, czy ma ona do czynienia z samowolą budowlaną czy z remontem. W przypadku zaś uznania, że wykonane roboty budowlane wskazują na to, iż miała miejsce budowa – dokonać analizy czy konkretna samowola budowlana kwalifikuje, się do zalegalizowania nie zaś wydawać decyzję nakazującą rozbiórkę. Ponadto w ocenie skarżącej budynek gospodarczy położony na działce nr 38/3 przy ul. J. 6a w L. spełnia wymagania określone przepisami ustawy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień organów administracji w interpretacji prawa materialnego jak i przestrzeganiu norm prawa procesowego.
W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje to, że J. P. na będącej jej własnością południowej części działki nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L., która zgodnie z częścią I obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2002 r., Nr 1641/LIII/2002 (Dz.Urz.Woj.Lub. z 2002 r. Nr 124, poz. 2670) znajduje się na obszarze przewidzianym pod teren zieleni łęgowej "ZŁ" przeprowadziła po 1999 r. roboty budowlane w wyniku których rozebrała wcześniej istniejący na terenie działki drewniany budynek, którego ściany i dach uległy zawaleniu i na jego fundamentach bez wymaganego pozwolenia na budowę wzniosła nowe elementy konstrukcyjne ścian i konstrukcję dachu w wyniku czego powstał nowy budynek gospodarczy wykonany z belitu obłożonego wykładziną typu saiding o wymiarach 11,00 m x 9,00 m przeznaczony do chowu koni.
Kwestią sporną w sprawie niniejszej jest kwalifikacja przeprowadzonych przez skarżącą robót budowlanych oraz to, czy postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina przyjęte uchwałą Rady Miasta Lublina w 2002 r. mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie skoro roboty budowlane miały miejsce bezpośrednio po 1999 r. Ponadto zagadnieniami spornymi pozostaje to czy skarżąca miała obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę skoro powstały w wyniku przeprowadzonych przez nią robót budowlanych budynek gospodarczy związany jest z prowadzeniem produkcji rolnej jak i to czy wydana przez organ odwoławczy decyzja narusza zasady współżycia społecznego i zasadnie organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego nie zebrawszy uprzednio całości materiału dowodowego i nie rozważywszy przed jej wydaniem możliwości legalizacji budynku.
Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że przeprowadzone przez nią roboty budowlane nie były budową a remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy prawo budowlane.
Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy prawo budowlane przez budowę na gruncie ustawy prawo budowlane rozumieć należy wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego.
Natomiast zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 8 ustawy prawo budowlane przez remont rozumieć należy wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym roboty budowlane polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiące bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Sednem definicji remontu jest rodzaj robót budowlanych (polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale wykraczających poza prace związane z bieżącą konserwacją), jednakże te roboty budowlane muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym. By móc wykonać remont musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane. Nie mamy do czynienia z remontem, gdy roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choćby i z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który na przykład rozebrano lub uległ zniszczeniu. W przypadku robót budowlanych prowadzących do wykonania faktycznie nowego obiektu budowlanego, prowadzonych z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie dokonuje się odbudowy, która zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy prawo budowlane zalicza się do budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, jak i skutkami prawnymi niedopełnienia tego wymogu (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt SA/Bk 852/2000, ONSA 2002/2 poz. 85).
W świetle wyjaśnień skarżącej zawartych w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 14 grudnia 2005 r. na działce nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L. oraz uzasadnienia skargi na decyzję organu odwoławczego wynika, że istniejący obecnie w południowej części powyższej działki budynek gospodarczy powstał na fundamentach istniejącego w tym samym miejscu budynku drewnianego, który posiadał część ścian i zawalony dach. Jak wyjaśniła skarżąca istniejący obecnie budynek wzniesiono przy wykorzystaniu jedynie fundamentów wcześniej istniejącego drewnianego budynku, który przed podjęciem przez skarżącą robót budowlanych miał część ścian oraz zawalony dach. Tym samym roboty budowlane, które przeprowadziła skarżąca wiązały się z rozebraniem dachu i istniejących ścian a pozostawieniu jedynie fundamentów uprzednio istniejącego budynku.
Skoro w wyniku prowadzonych robót budowlanych z uprzednio istniejącego budynku pozostawiono jedynie fundamenty, które następnie wykorzystano przy dalszych robotach budowlanych to w świetle poczynionych powyżej rozważań dotyczących różnicy pomiędzy remontem a odbudową nie można przyjąć, aby przeprowadzone przez skarżącą roboty budowlane stanowiły remont w rozumieniu art. 3 pkt. 8 ustawy prawo budowlane. Nie można wszak wyremontować czegoś, co faktycznie nie istnieje a w przypadku robót budowlanych przeprowadzonych przez skarżącą faktycznie przestał istnieć znajdujący się uprzednio w miejscu obecnego budynku budynek drewniany skoro pozostawiono po nim jedynie fundament. Roboty budowlane przeprowadzone przez skarżącą w ramach, których przy wykorzystaniu fundamentów uprzednio istniejącego budynku wykonano faktycznie nowy budynek stanowiły odbudowę. Zgodnie zaś z definicją budowy zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy prawo budowlane, odbudowa zalicza się do budowy. Organy obu instancji prawidłowo więc zakwalifikowały prowadzone przez skarżącą roboty budowlane jako budowę nie zaś remont.
Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej, iż postanowienia obowiązującego miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina przyjęte uchwałą Rady Miasta Lublina w 2002 r. nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie skoro roboty budowlane miały miejsce po 1999 r. Jedną z przesłanek, od zaistnienia których art. 48 ust. 2 ustawy prawo budowlane uzależnia możliwość legalizacji samowoli budowlanej jest to, aby budowa była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zwrócić należy uwagę na to, że zacytowany w zdaniu poprzednim przepis ustawy prawo budowlane uzależnia możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej od tego by budowa była zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przy czym przez obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego należy rozumieć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego postanowienia są wiążące w czasie wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej, a nie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał przed datą wszczęcia i prowadzenia postępowania. Do wniosku takiego prowadzi treść art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zgodnie z którym wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części odnoszących się do objętego nim obszaru. Oznacza to, że obowiązujące stają się postanowienia nowo uchwalonego planu miejscowego zaś postanowienia planu lub planów miejscowych do obszaru regulacji, których odnoszą się postanowienia nowego planu miejscowego nie obowiązują i nie są stosowane. Wyjątek od tej zasady przewiduje unormowanie art. 34 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowiąc, że utrata mocy obowiązującej planu miejscowego nie powoduje wygaśnięcia decyzji administracyjnych wydanych na podstawie tego planu, z zastrzeżeniem art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, co oznacza, że postanowienia nieobowiązującego planu miejscowego stosowane mogą być do oceny zgodności z prawem decyzji administracyjnych wydanych w oparciu o jego postanowienia.
Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca nie dysponowała decyzją o warunkach zabudowy lub pozwoleniu na budowę, które dotyczyłaby budynku znajdującego się na działce nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L. zaś postępowanie administracyjne dotyczące samowoli budowlanej na powyższej działce wszczęte zostało w czasie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina przyjętego przez Radę Miasta Lublina uchwałą z dnia 29 sierpnia 2002 r., Nr 1641/LIII/2002. Tym samym niezależnie od tego, że przeprowadzone przez skarżącą roboty budowlane na działce nr 38/3 miały miejsce po 1999 r. a przed uchwaleniem obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina dla oceny ich zgodności z prawem miarodajne będą postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina z dnia 29 sierpnia 2002 r.
Nie można zgodzić się również ze stanowiskiem skarżącej, że w związku z tym, iż wzniesiony przez nią na działce nr 38/3 budynek przeznaczony jest na produkcję rolną nie musiała ona uzyskać pozwolenia na budowę.
Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy prawo budowlane budowa obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniająca zabudowę zagrodową w ramach istniejącego siedliska do 35 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę. Powierzchnia wybudowanego przez skarżącą na działce nr 38/3 budynku przekracza 35 m2, co przesądza o braku podstaw do zastosowania w tej sprawie postanowienia art. 29 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy prawo budowlane. Jeżeli nawet przyjąć, że skarżąca nie wystąpiła o pozwolenie na budowę, gdyż pozostawała w błędnym przeświadczeniu, iż budowa budynku związanego z produkcją rolną, niezależnie od jego powierzchni nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (która to okoliczność i tak nie uzasadniałaby braku pozwolenia na budowę to zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane), miała ona obowiązek zgłoszenia organowi administracji zamiaru budowy takiego obiektu, czego nie uczyniła. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru takiej budowy, a następnie wzniesienie budynku bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem na podstawie art. 48 ustawy prawo budowlane decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1625/97 – niepublikowany).
Niezasadny jest również zarzut skarżącej, że decyzja organu odwoławczego narusza zasady współżycia społecznego. Podkreślenia wymaga, bowiem fakt, że zasady współżycia społecznego nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego nieznającego odpowiednika art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), a tym samym organ odwoławczy nie mógł ich naruszyć wydając zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego gdyż w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącej, iż jego rozstrzygnięcie nie opierało się na kompletnym materiale dowodowym i podjęte zostało bez uprzedniego rozważenia całości tegoż materiału.
Przede wszystkim w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono kontrolę na działce nr 38/3 położonej przy ul. J. 6a w L. Dowodzi tego podpisany przez skarżącą protokół pokontrolny. Skarżąca zaś w toku postępowania administracyjnego nie występowała z wnioskiem o przeprowadzenie dowodów, dlatego brak jest podstaw do przyjęcia, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący. W świetle poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń faktycznych i uzasadnienia jego decyzji nie można przyjąć, aby przed podjęciem rozstrzygnięcia nie rozpatrzył on całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Sąd nie znalazł również podstawy do uwzględnienia zarzutu skarżącej, iż organ administracji przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę powinien rozważyć możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej.
Jak zostało podniesione w niniejszym uzasadnieniu w jego części poświęconej temu, czy postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina uchwalonego w dniu 29 sierpnia 2002 r. mają zastosowanie w przypadku gdy budowa miała miejsce po 1999 r. jedną z przesłanek, od spełnienia których uzależniona jest możliwość legalizacji samowoli budowlanej jest to, aby budowa była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak prawidłowo ustaliły organy administracji obu instancji wykonana przez skarżącą budowa nie była zgodna z ustaleniami części I obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina. Nie ma zatem możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego dla wykonanego przez skarżącą budynku, gdyż narusza on postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lublina przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2002 r., Nr 1641/LIII/2002, na co w uzasadnieniach decyzji zwracały skarżącej uwagę organy administracji obu instancji.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie mógł stwierdzić niezgodności zaskarżonej decyzji z mającymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisami prawa w kontekście poczynionych rozważań. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło