II SA/Wa 297/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-14
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Bronisław Szydło, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, która nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 Kpa, jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa skutkującą stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, wydając decyzję w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jest zobowiązany do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 138 § 1 Kpa. Decyzja, która nie mieści się w zamkniętym katalogu rozstrzygnięć przewidzianych w tym przepisie (utrzymanie w mocy, uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania odwoławczego), stanowi rażące naruszenie prawa, które skutkuje stwierdzeniem nieważności takiej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący A.K. zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej odbiorców dotacji rolniczych. Organ pierwszej instancji odmówił udzielenia informacji, powołując się na przepisy ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. Po rozpoznaniu odwołania, Prezes Agencji decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. ponownie odmówił dostępu do informacji. Skarżący zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesor WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A.K. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
II SA/Wa 297/06
UZASADNIENIE
A.K. powołując postanowienia art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o udostępnienie informacji dotyczących odbiorców dotacji rolniczych przez podanie ich nazwisk i adresów (zarówno osób fizycznych i prawnych), otrzymanej sumy dotacji, identyfikacji obszaru rolnego (wielkość, położenie), za który otrzymali dotację. W obszernym uzasadnieniu podał, że wniosek ten jest uzasadniony zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest podmiotem reprezentującym państwową osobę prawną i jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej. Również uzasadniony jest jego wniosek pod względem przedmiotowym, w szczególności bowiem informacje dotyczą majątku publicznego i działań władzy publicznej, tak jak to określają art. 6 ust. 1 pkt 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dystrybucja środków publicznych, a dopłaty rolnicze pochodzące ze środków Unii Europejskiej i polskiego budżetu są nimi bez wątpienia, powinna odznaczać się szczególną przejrzystością. Powołał się także na obowiązującą od 14 lutego 2005 r. Dyrektywę 2003/4/EL Parlamentu Europejskiego i Komisji z dnia 28 stycznia 2003 r. o dostępie publicznym do informacji na temat ochrony środowiska, odwołującą Dyrektywę 90/313/EEC (OJL 4114/02/2003P, 0026 – 0032). Prawo do takiej informacji gwarantuje art. 1 i art. 3 tej Dyrektywy, o ile jest ona w posiadaniu władzy publicznej, zdefiniowanej w art. 22 ust. 2 Dyrektywy. Jest sprawą ewidentną, że dotacje pochodzące z europejskich programów wspierania rolnictwa muszą być traktowane, jako programy lub działania wpływające lub mogące wpływać na stan środowiska naturalnego, zgodnie z definicją tego wpływu, zawartą w art. 2 ust. 1 Dyrektywy. Stan środowiska naturalnego jest bowiem w oczywisty sposób uzależniony od tego, na jakie jego traktowanie stać jest rolnika lub innego odbiorcę dotacji rolniczych.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...] odmówił uwzględnienia A.K. udzielenia żądanych informacji, a w uzasadnieniu, powołując art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76) podał, że aktualny stan prawny uniemożliwia udzielenie tych informacji.
Podany przepis stanowi bowiem, że dane indywidualne zawarte w systemie mogą być udostępniane wyłącznie organom statystyki publicznej, natomiast dane zbiorcze mogą być udostępniane innym organom administracji publicznej, prowadzącym systemy informacyjne.
Stosownie więc do treści powołanego przepisu, dane indywidualne zawarte w systemie mogą być udostępniane wyłącznie organom statystyki publicznej. Osoba fizyczna, nie jest więc podmiotem, o którym przepis ten stanowi, co uzasadnia odmowę udzielenia żądanych przez p. A.K. informacji.
Ponownie rozpoznając sprawę, w wyniku złożonego przez skarżącego odwołania, Prezes Agencji decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...], odmówił dostępu Panu A.K. do informacji objętych jego wnioskiem, a w uzasadnieniu powtórzył motywy rozstrzygnięcia ze swojej pierwszej decyzji – z dnia [...] września 2005 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.K. domagał się uchylenia powyższych decyzji zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, a także art. 7 , art. 8, art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i to w dacie jej wydania.
Innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn całkowicie odmiennych niż w skardze powołanych. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Do takiej decyzji, mają więc zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem zasad określonych w art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy. Zaskarżoną decyzją po ponownym rozpoznaniu wniosku, Prezes Agencji wbrew dyspozycji zawartej w przepisie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – "odmówił Panu A.K. dostępu do informacji objętych wnioskiem". Przepis art. 138 § 1 Kpa (w zw. z art. 127 § 3 Kpa), którego organ nie zastosował, a wedle którego winien orzekać, stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym samym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Przepis ten zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do wydania decyzji o innej osnowie, niż w nim wymienionej, nie może więc zmieniać uregulowań ustawowych.
Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nosi znamiona rażącego naruszenia prawa (art. 138 § 1 Kpa) w rozumieniu postanowień art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji, a na podstawie art. 152 tej ustawy, jak w punkcie 2 sentencji.
Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie oceny zarzutów podniesionych w skardze.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Agencji wyda decyzję, kierując się unormowaniem zawartym w art. 138 § 1 Kpa.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło