II SA/Kr 2576/02

WyrokWSA w Krakowie2006-06-14

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne, uwzględniając zarzuty zobowiązanego dotyczące niewykonalności obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego, mimo że zarzuty te mogły zostać wniesione po terminie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego. Organ pierwszej instancji nie zbadał, czy zarzuty zobowiązanego zostały wniesione w ustawowym terminie, a także wydał postanowienie o umorzeniu postępowania na dwóch wykluczających się podstawach prawnych. Sąd wskazał, że prawidłowe doręczenie tytułu wykonawczego nastąpiło w dniu 12.07.2002 r. (lub najpóźniej 22.07.2002 r. przy interpretacji na korzyść adresata), co oznaczało, że zarzuty wniesione 9.08.2002 r. były po terminie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i J.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło wykonania decyzji Wojewody z 1996 r. zobowiązującej K.B. do przywrócenia poprzedniego stanu stosunków wodnych. K.B. wniósł zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego, które Wójt Gminy umorzył. SKO stwierdziło niedopuszczalność zażalenia A. i J.D. na postanowienie Wójta. Skarżący zarzucali naruszenie prawa, w tym brak uwzględnienia wcześniejszych orzeczeń sądowych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J.D. i A.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J.D. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 2576/02 UZASADNIENIE K.B. i B.S. są właścicielami działki nr "1" w L. Do 1989 r. działka ta była wykorzystywana rolniczo. Po 1989 r. K.B. wykonał rów odprowadzający wodę z jego działki. Woda ta, zdaniem sąsiadów A. i J.D. (właścicieli działki nr "2") spływa na ich działkę i powoduje podtopienie stodoły i piwnicy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].09.1996r. uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego i orzekł w ten sposób, że zobowiązał K.B. do przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych na działce nr "1" w ten sposób, że dwa razy w ciągu roku (do 15 .04 i 15.10) zostanie wykonane zaoranie do środka "uwrocia" o określonej tą decyzją szerokości i głębokości i w ustalonej odległości od granicy z działką A. i J.D. (akta administracyjne sprawy, tom I, karta nr 104). Na tą decyzję K.B. wniósł skargę do sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10.10.1997 r. skargę oddalił (akta administracyjne sprawy, tom l karta nr 106). Decyzja Wojewody [...] z dnia [...].09.1996r. stała się ostateczna. Decyzja [...] z [...].09.1996r. nie została uchylona w drodze postępowania wznowieniowego (akta postępowania administracyjnego, tom I, karta nr 115) oraz nie stwierdzono jej nieważności postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (akta postępowania administracyjnego, tom I. karta nr 138). W dniu 14.05.1998 r. zostało wystawione upomnienie kierowane do K.B. celem realizacji obowiązku wynikającego z decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1996r. (akta postępowania administracyjnego, tom I. karta nr 112). Ponowne upomnienie otrzymał K.B. w dniu 16.07.1998 r. (akta postępowania administracyjnego, tom I. karta nr 116). W dniu [...].09.1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w B. wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący K.B. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1996 r. (akta postępowania administracyjnego, tom I, karta nr 131). Tytuł ten doręczono zobowiązanemu w dniu 21.09.1998 r. Tytuł wykonawczy został opatrzony klauzulą o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa postanowieniem z dnia [...].10.1998 r. wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1996 r. (akta postępowania administracyjnego, tom I, karta nr 136). Na tej podstawie postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z urzędu przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...].11.1998 r. (akta postępowania administracyjnego, tom l, karta nr 137). Następnie Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa postanowieniem z dnia [...].07.1999 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1996 r. (akta postępowania administracyjnego, tom I,. karta nr 152). Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...].05.2000 r. (akta postępowania administracyjnego, tom l karta nr 155}. W kolejnym postanowieniu z dnia [...].05.2001 r. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1996 r. (aktu postępowania administracyjnego, tom 11. karta nr 190). W dniu 8.11.2001 r. Wójt Gminy w L. wezwał w drodze upomnienia K.B. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1996 r. (akta postępowania administracyjnego, tom II, karta nr 208). K.B. w dniu 11.02.2002 r. zwrócił się do Wójta Gminy w L. o umorzenie postępowania egzekucyjnego zarzucając wstrzymanie wykonania decyzji z mocy prawa, a także pozbawieniem prawa czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym (akta postępowania administracyjnego, tom II. karta nr 217). Na tej podstawie Wójt Gminy w L. postanowieniem z dnia [...].02.2002 r. zawiesił z urzędu postępowanie egzekucyjne, ponieważ nastąpiło z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji Ministra, zaskarżonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez B.S. (akta postępowania administracyjnego, tom II, karta nr 218). Na to postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (z zachowaniem ustawowego terminu) wnieśli A. i J.D. (akta postępowania administracyjnego, tom II, karta nr 221). domagając się jego uchylenia i niezwłocznego przystąpienia do wykonywania decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1996r. Żalący podnieśli, że Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie ze skargi B.S. (a nie K.B.) zaś decyzja wojewody z [...].09.1996 r. dotyczy tylko K.B. Podnieśli, że zaskarżone postanowienie nie uwzględnia wydanych w tej sprawie decyzji, w tym zaskarżonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzji Ministra z dnia [...].08.2001 r. i żadna decyzja nie uchyliła decyzji wojewody z dnia [...].09.1996 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...].03.2002 r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (akta postępowania administracyjnego, tom II, karta nr 224). W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja wojewody z dnia [...].09.1996 r. nakładająca obowiązek na K.B. nie została ani zmieniona, ani uchylona, żaden również organ administracyjny lub sąd nie orzekł o wstrzymaniu jej wykonania. Wstrzymanie wykonania z mocy prawa dotyczy decyzji Ministra Środowiska z dnia [...].08.2001 r. Stąd nie było podstaw prawnych do zawieszania postępowania egzekucyjnego w tej sprawie. Postanowienie to otrzymał K.B. w dniu 2.04.2002 r. i dnia 3.04.2002 r. wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się jego uchylenia i zawieszenia wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpatrzenia skargi. W sprawie tej oznaczonej sygnaturą akt II SA Kr 922/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 9 lutym 2006 r. zawiesił postępowanie sądowe. W dniu 22.04.2002 r. po raz kolejny doręczono K.B. upomnienie do wykonania obowiązku (akta postępowania administracyjnego, tom II. karta nr 229), po czym dnia [...] czerwca 2002 r. Wójt Gminy L. wystawił tytuł wykonawczy na zobowiązanego K.B., obejmujący obowiązek wynikający z decyzji Wojewody [...] z [...].09.1996 r. wraz z klauzulą o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej (akta postępowania administracyjnego, tom II, karta nr 247). Tytuł wykonawczy z dnia [...].06.2002 r. wysłano do zobowiązanego, przy czym mimo podwójnego zawiadomienia o złożeniu przesyłki listowej zawierającej ten tytuł (tzw. awizo) - drugie awizo z dnia 15.07.2002 r. wyznaczające termin odbioru pisma do dnia 25.07.2002 r. - nie zostało ono podjęte przez adresata. Stąd dnia 27.07.2002 r. zwrócono przesyłkę do nadawcy. Następnie dnia 2.08.2002 r. ponownie wysłano (ze względu na sezon urlopowy) K.B. tytuł wykonawczy i postanowienie o nałożeniu grzywny, które odebrano 7.08.2002 r. (akta postępowania administracyjnego, tom II. karta nr 258). W dniu 12.08.2002 r. K.B. wniósł do Wójta Gminy w L., na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu administracyjnym zarzuty z żądaniem umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z niewykonalnością obowiązku wynikającego z decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1996 r. (akta postępowania administracyjnego, tom II, karta nr 259). Składający zażalenie podniósł, iż obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest niewykonalny, ponieważ zobowiązanym jest tylko współwłaścicielem nieruchomości (działki nr "1"). Drugi współwłaściciel B.S. nie wyraził zgody na wykonanie obowiązku i tym samym zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Ponadto środek egzekucyjny musiałby być zastosowany również wobec B.S. bez tytułu prawnego. Składający zażalenie wskazał, że na działce rosło w dacie [...].09.1996 r. [...] drzew. [...] krzewy, znajdowało się ogrodzenie z siatki na fundamencie i słupy telefoniczne, co potwierdzili w dniu 26.08.1998 r. pracownicy Urzędu Gminy w L. w trakcie przeprowadzanych oględzin nieruchomości stwierdzając niewykonalność przedmiotowego obowiązku. W ocenie K.B. wykonanie tego obowiązku spowodowałoby przemieszczenie warstw ziemi do środka i powstałby wał. który utrudniałby odprowadzanie wody. Wójt Gminy w L. w dniu [...].08.2002 r. w drodze postanowienia, działając na podstawie art. 34 § 4 i 5 oraz art. 59 § 1 pkt 4, § 5 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zarzutów K.B. z dnia 12.08.2002 r. na czynności egzekucyjne, umorzył postępowanie egzekucyjne, ze względu na błąd co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu podano, że istotnie współwłaścicielem działki nr "1" jest B.S., a ponadto dwukrotne w ciągu roku zaorywanie uwrocia doprowadziłoby do powstania wału i wykonywanie orki byłoby niemożliwe (akta postępowania administracyjnego, tom II, karta nr 265). W terminie 7 dni od dnia otrzymania tego postanowienia zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnieśli A. i J.D., domagając się uchylenia tego postanowienia. Składający zażalenie podnieśli, że w sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny i skarga K.B. na decyzję Wojewody z dnia [...].09.1996 r. została oddalona. Oranie zaś uwrocia nie musi powodować powstanie wału, skoro po orani można dokonać bronowania. Składający zażalenie wskazali, że nie rozumieją, dlaczego obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji nie może być wykonany, skoro B.S. cały czas wiedziała o toczącym się postępowaniu i ewentualny błąd w zakresie pominięcia jej jako strony decyzji nie może obciążać żalących się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 10.09.2002 r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że art. 59 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umożliwia wniesienie zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego tylko zobowiązanemu i wierzycielowi, jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Wierzycielem w tej sprawie jest zaś Wójt Gminy w L. (właściwy do orzekania organ I instancji), a nie składający zażalenie. Postanowienie to otrzymali A. i J.D. w dniu 11.09.2002 r. i dnia 26.09.2002 r. wnieśli na to postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie przedwcześnie, nie biorąc pod uwagę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.07.2002 r. w którym oddalono skargę B.S. na decyzję właściwego Ministra utrzymującą w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z [...].09.1996 r. Zdaniem skarżących żona K.B. (B.S.) odpowiada za wszelkie prawa i obowiązki związane z tym gruntem. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte jeszcze przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. i powinno być zakończone, a przy tym pas gruntu o szerokości 3 metrów (tam gdzie powinno być uwrocie) nie został wyłączony spod egzekucji. Skarżący podnoszą również, iż w ich ocenie zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...].08.2002 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ są sprzeczne z decyzją Ministra z dnia [...].08.2001 r., w której stwierdzono, że żądanie B.S. nie jest uzasadnione. Skarżący w dniu 8.11.2002 r. uzupełnili swoją skargę o ewentualne wznowienie postępowania celem sprostowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1996 r. poprzez dopisanie do niej nazwiska B.S. W piśmie z dnia 12.11.2002 r. skarżący po raz kolejny uzupełnili skargę o wykluczenie zarzutu zgłaszanego w toku postępowania egzekucyjnego przez K.B., jakoby zaorywanie uwrocia powodowało powstanie wału, który uniemożliwiłby dalsza orkę. Zdaniem skarżących można zabronować teren na którym dokonuje się wyorania uwrocia i zaproponowali rozwiązanie sprawy poprzez wyrażenie zgody na wykonanie dwóch bruzd ziemi w pasie 3 metrów na działce nr "1" bez istnienia w tym pasie drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie organu odwoławczego, rozpatrywał on jedynie legitymację skarżących do wniesienia zażalenia i przy uwzględnieniu braku legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia, zobowiązany był do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący A. i J.D. w dniu 26.09.2002 r. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10.09.2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. W niniejszej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie obu postanowień. Przede wszystkim organy administracyjne orzekające w sprawie, a zasadniczo organ I-instancji nie wyjaśniły zagadnienia dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że już w dniu [...].11.1998 r. postępowanie egzekucyjne w tej sprawie zostało zawieszone z urzędu przez Wojewodę [...] (akta postępowania administracyjnego, tom l karta nr 13"). W aktach sprawy nie ma żadnego postanowienia w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania. Ponadto Wójt Gminy w L. postanowieniem z dnia [...].02.2002r. ponownie zawiesił z urzędu postępowanie egzekucyjne w tej sprawie i chociaż to postanowienie zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].03.2002 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (akta postępowania administracyjnego, tom II, karta nr 224). to z akt sprawy nie wynika, aby zostało ono zakończone przez Wójta Gminy w L., ponieważ w tym zakresie akta sprawy nie zawierają żadnego rozstrzygnięcia organu I-instancji w przedmiocie zawieszenia bądź odmowy zawieszenia postępowania i to niezależnie od tego, że to postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). zwanej dalej w skrócie u.p.e.a., organ egzekucyjny podejmie zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia. Podjęcie zawieszonego postępowania wymaga wydania postanowienia. Stąd nawet wówczas, gdy organ I-instancji zawiesił postępowanie, a organ odwoławczy uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego załatwienia, to obowiązkiem organu I-instancji było w pierwszej kolejności wydanie postanowienia w sprawie zawieszenia bądź odmowy zawieszania postępowania egzekucyjnego. Nawet wówczas, gdy postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczęte zostało z urzędu, to toczące się w tym zakresie postępowanie musi zakończyć się formalnym aktem administracyjnym - czyli w tym przypadku postanowieniem. Art. 56 § 3 u.p.e.a. wprost bowiem stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że postanowienie wydaje się zarówno w zakresie zawieszenia, jak i odmowy zawieszenia lub podjęcia wcześniej zawieszonego postępowania. Nie jest to jednak najistotniejsze naruszenie procedury administracyjnej w tej sprawie. Organ I-instancji przede wszystkim nie zbadał, czy zarzuty wniesione przez zobowiązanego zostały wniesione w ustawowym 7-dniowym terminie, wynikającym z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a Tytuł wykonawczy (drugi tytuł wykonawczy) został bowiem wystawiony w dniu [...].06.2002 r. i jak wynika z akt sprawy wysłano go do zobowiązanego. Pracownik poczty nie mogąc doręczyć osobiście tytułu wykonawczego zobowiązanemu, raz pierwszy umieścił zawiadomienie o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym w dniu 5.07.2002 r. (tzw. pierwsze awizo). Drugie zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym nosi datę 15.07.2002 r. (tzw. drugie awizo). Mimo to, zobowiązany nie odebrał przesyłki i dnia 26.07.2002 r. została ona zwrotnie odesłana do nadawcy. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., który odsyła w zakresie nieuregulowanym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do stosowania przepisów k.p.a. prawidłowe doręczenie pisma nastąpiło już w dniu 12.07.2002 r. Zgodnie z obowiązującą wówczas treścią art. 44 k.p.a., stosownie do której "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy: w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu", nie było obowiązku powtórnego awizowania przesyłki kierowanej do adresata. W tej sprawie pracownik urzędu pocztowego mimo braku wówczas formalnego wymogu, dokonał podwójnego zawiadomienia o przesyłce. Nie można więc uznać, że przesyłka zawierająca tytuł wykonawczy z dnia [...].06.2002 r. nie została skutecznie doręczona zobowiązanemu K.B. Mając na uwadze zastosowane w tej sprawie podwójne zawiadomienie (tak zwane podwójne awizo), które umożliwiało odebranie przesyłki dwukrotnie, ostateczny termin skutecznego doręczenia tego tytułu wykonawczego najpóźniej upłynął z dniem 22 lipca (poniedziałek) 2002 r. Należy bowiem w tym zakresie zastosować interpretację na korzyść adresata, umożliwiającą odebranie mu przesyłki. Skoro bowiem pracownik urzędu pocztowego działając na korzyść adresata dwukrotnie informował go o przesyłce i możliwości jej odebrania, należy uznać, że również to drugie zawiadomienie (awizo) było skuteczne i ostatni dzień odebrania przesyłki zdeponowanej w urzędzie pocztowym, liczony od drugiego zawiadomienia (awiza) był dniem doręczenia przesyłki. Okoliczność, że organ I-instancji ponownie skierował tytuł wykonawczy nie może niweczyć skutki wcześniejszego doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Nie znajduje przy tym żadnego usprawiedliwienia dwukrotne wysyłanie tytułu wykonawczego, jeżeli za pierwszym razem został on skutecznie doręczony. Argumentacja organu I-instancji. iż z powodu okresu urlopowego należy po raz drugi wysłać tytuł wykonawczy nie jest niczym uzasadniona, a wręcz przeciwnie skutkuje uchyleniem obowiązywania art. 44 k.p.a. rozstrzygającym przypadki braku możliwości fizycznego doręczenia pisma adresatowi. Ustawodawca wprowadzając instytucje tzw. doręczenia zastępczego nie zamierzał uznawać tylko takich skutecznych przypadków doręczenia, kiedy adresat fizycznie przesyłkę otrzyma. Należy przy tym dodać, że sam zobowiązany nie informował organów o wyjeździe lub nieobecności pod adresem zamieszkania. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że termin do wniesienia zarzutów dotyczących tytułu wykonawczego z dnia [...].06.2002 r. winien być liczony najpóźniej od dnia 23 lipca 2002 r. i organ I-instancji powinien przede wszystkim zbadać, czy wysłane zarzuty w dniu 9 sierpnia 2002 r. zostały wniesione z zachowaniem ustawowego 7-dniowgo terminu. Kolejnym istotnym uchybieniem, jakie miało miejsce w tej sprawie jest wydanie postanowienia przez organ I-instancji na dwóch wykluczających się podstawach prawnych. Organ I-instancji wydał postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 34 § 4 i 5 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 4 § 4 oraz § 5 u.p.e.a. (akta administracyjne sprawy, tom II, karta nr 265). Zgodnie zaś z art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Treść powołanego przepisu oznacza, że albo wydaje się postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 59 u.p.e.a., albo na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Łączenie tych dwóch postaw nie jest dopuszczalne. Należy również zwrócić uwagę, że w sprawie już został wystawiony tytuł wykonawczy w dniu [...].09.1998 r. Z akt sprawy nie wynika, aby istniały jakieś uzasadnione podstawy do kolejnego wystawiania tytułu wykonawczego. Nie jest to wprawdzie istotne uchybienie procedury postępowania egzekucyjnego (dwukrotne wystawienie tytułu wykonawczego wobec tego samego zobowiązanego dotyczących tego samego obowiązku), jednakże nie powinno ono mieć miejsca. Tym niemniej skoro w dniu [...].06.2002 r. wystawiono ponownie tytuł wykonawczy, należało przestrzegać obowiązującej w tej sprawie procedury administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutów skarżących zawartych w skardze, należy podnieść, iż istotnie w postępowaniu przez Samorządowym Kolegium Odwoławczym nie przysługiwał im przymiot strony uprawnionej do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 59 § 5 u.p.e.a. na postanowienie wydane na podstawie art. 59 w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Również w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 34 u.p.e.a. zażalenie na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie (art. 34 § 5 u.p.e.a.). Wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.). Uprawnionym zaś do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków był w tej sprawie właściwy do orzekania organ I instancji (art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Mając na uwadze istotne naruszenie obowiązujących w tej sprawie przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji. Sąd uchylił oba postanowienia, ponieważ tylko w ten sposób jest możliwe ponowne rozpatrzenie sprawy z wykluczeniem uchybień popełnionych przede wszystkim przez organ I-instancji. W tej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa proceduralnego - art. 27 § 1 pkt 9, art. 34 i 59 u.p.e.a. oraz art. 44 k.p.a., w ten sposób, że nie wzięto pod uwagę zachowania terminu do zgłoszenia zarzutów w toku postępowania administracyjnego przed organem I-instancyjnym oraz jako podstawę wydania postanowienia przez organ I-instancji były dwie wykluczające się podstawy prawne. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie rozpatrując sprawę organ I-instancji powinien przede wszystkim zbadać zachowanie terminu do wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego i stosownie do tego podjąć rozstrzygnięcie w tym zakresie. Należy również uważnie przestrzegać podstaw prawnych wydawanych postanowień. Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo uwzględnienia skargi. Sąd nie określił w trybie art. 152 P.p.s.a. o braku możliwości wykonania zaskarżonego postanowienia, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i Wójta Gminy w L. w tej sprawie mają charakter aktów prawnych na podstawie których nie są wykonywane czynności w postępowaniu egzekucyjnym. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu J.D. od organu, który wydal zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje kwoty uiszczonego przez skarżącego wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło