VII SA/Wa 576/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. Spółka z o. o. w L. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości przy prowadzeniu apteki skargę oddala. Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki J., utrzymał w mocy w pkt 1 decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] września 2005 r., zaś w odniesieniu do pkt 8 uchylił tę decyzję i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny; Badana decyzja organu I instancji z dnia [...] września 2005 r. w związku z wynikami kontroli okresowej nakazywała spółce J. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w prowadzeniu apteki ogólnodostępnej w K. przy ul. [...]. W pkt 1 tej decyzji nakazano usunięcie z szyldu apteki nazwy "M." nieujętej w zezwoleniu, zaś w pkt 8 nakazano w terminie natychmiastowym nanoszenie na wszystkie produkty lecznicze i wyroby medyczne – cen detalicznych. W wyniku odwołania co do tych dwóch punktów decyzji pierwszoinstancyjnej, organ odwoławczy w odniesieniu do pkt 1 utrzymał decyzję w mocy wskazując, że w świetle art. 86 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, miejsce świadczenia usług farmaceutycznych oznaczone jest wyrazem "apteka", a jeżeli w oznaczeniu tym występują różne inne wyrazy to stanowią one nazwę apteki. Nazwa apteki musi być uwzględniona w treści wydanego zezwolenia w myśl art. 102 ust. 4 ustawy. Skoro zaś w przedmiotowej sprawie we wniosku o udzielenie zezwolenia strona nie wymieniła jej nazwy, to wydane zezwolenie nazwy takiej nie zawiera i na jego podstawie nie może być używana nazwa "M.". Co do pkt 8 organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i umorzył postępowanie I instancji, gdyż umieszczenie cen detalicznych na opakowaniach produktów leczniczych i medycznych jest szczególnym obszarem działalności przedsiębiorcy prowadzącego aptekę. W tym zakresie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. i ocena prawidłowości stosowania tych przepisów należy do Państwowej Inspekcji Handlowej a nie do Inspektora Farmaceutycznego. Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła spółka prowadząca przedmiotową aptekę, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej nakazu usunięcia z szyldu apteki napisu "M.". Sygn. akt VII SA/Wa 576/06 Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 86 ust. 2 oraz art. 100 ust. 1 pkt 4 i art. 102 pkt 4 ustawy Prawo farmaceutyczne oraz naruszenie przepisów art. 7, 77 i 80 kpa, a także art. 136, 107 § 1 i 3, 8 i 11 kpa. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów wadliwego prowadzenia postępowania w sprawie, a w szczególności nie zajął stanowiska odnośnie niewyjaśnienia przez organ I instancji faktu istnienia na szyldzie apteki napisu "J." co jest istotne dla ustalenia prawidłowych zasad rządzących nazwą apteki. Organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, co stanowi o braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jest naruszeniem przepisów proceduralnych. Organ odwoławczy przyjął za pewnik stan faktyczny ustalony przez organ wojewódzki, chociaż skarżąca wnosiła wyraźne zastrzeżenia do tych ustaleń. Według strony skarżącej organ odwoławczy dokonał błędnego ustalenia pojęcia "nazwa apteki" na gruncie prawa farmaceutycznego, bo sprzecznego z art. 86 ust. 2 ustawy. Stosownie do tego przepisu nazwa "apteka" zastrzeżona jest wyłącznie dla miejsca świadczenia usług farmaceutycznych. Przepis ten nie mówi natomiast o "oznaczeniu" takiego miejsca konkretnym wyrazem, a jedynie o "zastrzeżeniu" dla takiego miejsca wyrazu "apteka". Zdaniem skarżącej ustawodawca sformułował tu zakaz posługiwania się wyrazem "apteka" dla celów innych niż oznaczenie miejsca świadczenia usług farmaceutycznych, natomiast nie przesądził, że pojawienie się tam innych wyrazów jest nazwą apteki w rozumieniu prawa farmaceutycznego. Jak wyjaśniła strona skarżąca wyraz "M." nie ma charakteru nazwy apteki, gdyż jest to znak usługowy (podlegający rejestracji w Urzędzie Patentowym), z którego skarżąca korzysta na podstawie umowy licencyjnej dla celów oznaczenia usług a nie dla celów oznaczenia miejsca świadczenia usług. Za nazwę apteki może być natomiast traktowane słowo "J." znajdująca się na szyldzie apteki – jest ono skrótem firmy przedsiębiorcy na którego zostało wydane zezwolenie na prowadzenie apteki. Znak usługowy "Apteka M." nie powinien być utożsamiany z nazwą apteki, gdyż jest zastrzeżony nie tylko dla usług farmaceutycznych, lecz także dla towarów i innych usług. Zdaniem skarżącej, organ nadzoru farmaceutycznego kontroluje przechowywanie i obrót produktami leczniczymi w celu zabezpieczenia interesu społecznego, a zatem ustalając Sygn. akt VII SA/Wa 576/06 nazwę apteki przekroczył swoje uprawnienia i wkroczył w swobodę działalności gospodarczej spółki. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zapisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sad zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 53/04, poz. 533), który stanowi, iż w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących warunków wytwarzania i importu produktów leczniczych i przechowywania i obrotu produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w terminie stwierdzonych uchybień. Zapis ten został zamieszczony w rozdziale 8 ustawy dot. Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej sprawującej nadzór nad warunkami wytwarzania i importu produktów leczniczych, jak również nad jakością i obrotem produktami leczniczymi w celu zabezpieczenia interesu społecznego zakresie bezpieczeństwa zdrowia i życia obywateli przy stosowaniu produktów leczniczych (art. 108 ust. 1). Organy Inspekcji Farmaceutycznej wydają też decyzje w sprawie udzielenia, zmiany, cofnięcia lub odmowy udzielenia zezwolenia m.in. na prowadzenie apteki (art. 108 ust. 4 pkt 4) i kontrolują apteki i inne jednostki prowadzące obrót detaliczny i hurtowy produktami leczniczymi (art. 109 pkt 3 ustawy). Zgodnie z art. 102 ustawy zezwolenie na prowadzenie apteki powinno zawierać m.in. nazwę apteki, o ile taka jest nadana. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że apteka w K. nie posiadała nadanej nazwy (vide zezwolenia), a zatem umieszczenie w szyldzie znaku "M." nastąpiło poza zezwoleniem na prowadzenie apteki. Nazwa apteka zastrzeżona jest wyłącznie dla miejsca świadczenia usług farmaceutycznych (art. 86 ust. 2). Zamieszczenie obok słowa apteka znaku "M." wskazuje nadanie aptece nazwy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, iż nazwa apteki musi być uwzględniona w treści zezwolenia, a jeżeli przedsiębiorca zamierza nadać nazwę aptece już po uzyskaniu zezwolenia, to winien wystąpić z wnioskiem o dokonanie stosownej zmiany. Argumentacja strony skarżącej, iż wyraz "M." umieszczony na szyldzie apteki w K., jest opatentowanym znakiem usługowym dla celów oznaczeni usług farmaceutycznych nie zaś miejsca w którym te usługi są wykonywane, w ocenie Sądu pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy. Nie negując faktu nabycia przez stronę skarżącą prawa do używania słowa "M." w drodze umowy licencyjnej dla celów oznaczenia usług, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, iż umieszczenie znaku usługowego na szyldzie obok wyrazu "apteka", nie oznacza nazwy apteki w rozumieniu przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne. Sformułowanie przepisu art. 86 ust. 2 w zw. z art. 102 pkt 4 ustawy jest wyraźne i w ocenie Sądu wyklucza możliwość umieszczenia obok słowa "apteka" innych wyrazów, jeżeli nie zostały wymienione w zezwoleniu. Za chybiony należy więc uznać zarzut dokonania błędnej wykładni pojęcia "nazwa apteki" oraz pominięcia zagadnienia znaków towarowych. Posiadanie przez stronę skarżącą uprawnienia do używania znaku usługowego "M.", mające znaczenie dla wyników ekonomicznych firmy, nie jest równoznaczne z uprawnieniem do używania go na szyldzie apteki, tworzącym w takiej sytuacji, jej nazwę. Słowo to wraz ze słowem "apteka" przynależnym z zezwolenia, stanowi bowiem identyfikację tegoż punktu usług farmaceutycznych. Zgodnie z zezwoleniem skarżącemu przysługiwało określenie miejsca prowadzenia usług farmaceutycznych tylko słowem "apteka". Z materiału fotograficznego wynika, iż na szyldzie widnieje napis "apteka m.", zaś w prawym dolnym rogu zamieszczona jest nazwa J., jako prowadzącego usługi. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, iż nazwą apteki może być słowo "J.", bowiem jego usytuowanie z boku szyldu wyraźnie wskazuje, że chodzi o osobę przedsiębiorcy. Natomiast usytuowanie słowa "m." na środku szyldu pod słowem apteka wskazuje na jej nazwę. Za chybiony należy uznać zarzut nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, bowiem posiadany materiał w sprawie wyczerpująco wyjaśnia kwestie, którymi zajmował się organ. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, ze skarżący popada w swoich wywodach w sprzeczność twierdząc, że słowo "m." jest znakiem reklamującym całą sieć aptek dobrej marki (vide odwołanie od decyzji I instancji) i jednocześnie wskazując, że znak "apteka m." jest zastrzeżony nie tylko dla usług farmaceutycznych, ale również dla innych towarów i usług, również takich które w aptece nie są świadczone. Organ wydający decyzję nie kwestionował możliwości skarżącego do korzystania ze znaku usługowego "m." będącego reklamą przyciągającą klienta, jednakże jako organ prowadzący kontrolę nad punktami usług farmaceutycznych i wydający zezwolenia na ich prowadzenie, zakwestionował korzystanie tego punktu z nazwy, której nie uwzględniono w zezwoleniu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa przez organy i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).