II SA/Sz 67/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi P. P. na czynność materialno - techniczną Prezydenta Miasta w sprawie zwrotu opłaty za kartę pojazdu p o s t a n a w i a: o d r z u c i ć skargę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na wniosek P. P. dokonał czasowej rejestracji sprowadzonego z zagranicy samochodu osobowego marki [...]. W karcie informacyjnej pojazdu zawarto zapis, że w dniu [...] r. dla samochodu osobowego marki [...] numer rejestracyjny [...] stanowiącego własność wnioskodawcy, wydano kartę pojazdu Nr [...]. Pismem z dnia [...]r., które w tym samym dniu wpłynęło do Urzędu Miasta P. P. wystąpił o zwrot opłaty za kartę pojazdu kwoty [...] zł, którą uiścił dokonując rejestracji samochodu osobowego marki [...] w dniu [...]r. W uzasadnieniu wniosku P. P. zarzucał, że rzeczywiste koszty związane z wystawieniem i dostarczeniem karty pojazdu oraz niezbędnymi czynnościami administracyjnymi związanymi z wystawieniem tego dokumentu są niższe aniżeli pobierana opłata w kwocie [...]zł, a praktyka ta jest niezgodna z obowiązującym od maja 2004 r. prawem Wspólnoty Europejskiej. Wnioskodawca podnosił również, że opłata za kartę pojazdu, jakkolwiek oparta na prawie wewnętrznym, tj. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310), jest niezgodna z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, bowiem niezgodna z tym przepisem jest treść rozporządzenia. P. P. uzasadnił w swoim wniosku żądanie zwrotu [...] zł zamiast uiszczonej opłaty w wysokości [...]zł tym, że koszty dostarczenia karty pojazdu przez producenta lub importera nabywcy samochodu są wielokrotnie niższe a nadto koszty te wliczana jest w cenę pojazdu. Nie kwestionując zasadności wydawania karty pojazdu przy każdej pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej P. P. wyraził pogląd, że ogólnie przyjęte normy unijne dopuszczają ponoszenie przez nabywcę pojazdu kosztów poniesionych przez państwo na wytworzenie, transport i składowanie karty pojazdu. Uzasadniony koszt tych czynności określił na kwotę [...] zł. Za niedopuszczalne uznał wymuszanie na właścicielu pojazdu żądanie zapłaty kwoty [...]zł. P. P. podniósł nadto, że wobec wątpliwości prawnych, które zaistniały przy pobieraniu opłaty w wysokości [...] zł, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zmianami) oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Prezydent Miasta pismem z dnia [...]r. Nr [...] stwierdził, że dokonał poboru opłaty na podstawie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. oraz w ustalonej w tym akcie wysokości opłaty. Prezydent Miasta podniósł nadto, że nie jest uprawniony do rozstrzygania zgodności obowiązujących aktów prawnych z prawem unijnym, a pobór opłaty jako czynność " administracyjno-techniczna" podlega kontroli sądów administracyjnych. Pouczył wnioskodawcę o prawie wniesienia skargi czynność organu w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma zawierającego pouczenie. P. P. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze przytoczył argumenty zawarte we wniosku skierowanym do Prezydenta Miasta , w którym domagał się zwrotu nadpłaconej kwoty za wydanie karty pojazdu. Skarżący podniósł, że o tym, iż rzeczywiste koszty związane z wystawieniem i dostarczeniem karty pojazdu są niższe aniżeli te, które poniósł oraz to, że o niezgodności takich praktyk z prawem Wspólnoty Europejskiej dowiedział się później nie precyzując, kiedy ta okoliczność miała miejsce. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w dniu rejestracji pojazdu pobrał opłatę zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach i z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zakres podmiotowy i przedmiotowy dopuszczalności drogi sądowej przed sądami administracyjnymi jest w zasadzie wyznaczany przez pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej P.p.s.a. Według wymienionego przepisu przedmiotem wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne jest kontrola działalności administracji publicznej, obejmująca zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności inne niż określone w pkt 1-3 tego przepisu z zakresu prawa administracyjnego dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu lub czynności według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy pobranie opłaty za kartę pojazdu należy do kategorii czynności z zakresu prawa administracyjnego, do którego ma zastosowanie art. 3 § 2 pkt 4 powołanej wyżej ustawy. W piśmiennictwie przyjmuje się, iż akty i czynności, o których mowa w powołanym przepisie, charakteryzują się tym, że: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 22-23). Obowiązek pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu od osoby dokonującej rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy – tak jak to miało miejsce w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania- wynika wprost z art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zmianami), który stanowi, że kartę pojazdu samochodowego innego niż określonego w ust. 1 ( dotyczy pojazdu nowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem pojazdów zabytkowych i pojazdów, o których mowa w art. 73 ust 4. Pobranie przez uprawniony organ opłaty za wydanie karty jako pojazdu, ma charakter czynności materialno-technicznej i legalność dokonania czynności opisanej w art. 77 ust. 3 powołanej ustawy, podlega kontroli sądowoadministracyjnej Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgodnie z § 3 tego przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Analiza pism złożonych przez skarżącego wskazuje, że nie został wyczerpany tryb umożliwiający skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego w celu merytorycznego rozpatrzenia wniesionych zarzutów. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że opłata za kartę pojazdu została uiszczona w dniu [...]r. Prezydent Miasta , zgodnie z zapisem zawartym w "Karcie informacyjnej pojazdu", wydał skarżącemu kartę pojazdu w dniu [...]r. Zważywszy na 14- dniowy termin określony w art. 52 §3 P.p.s.a., złożenie przez P. P. wezwania do usunięcia naruszenia prawa- bo tak należy zakwalifikować wniosek o zwrot części uiszczonej należności za kartę pojazdu- w dniu [...]r. nastąpiło z przekroczeniem 14- dniowego terminu. W ocenie Sądu, wniesienie przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa po upływie terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. jest niedopuszczalne i winno skutkować odmową merytorycznego rozpoznania tego wniosku przez organ na zasadach określonych w tym przepisie. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, nawet merytoryczne rozpatrzenie przez Prezydenta Miasta po terminie wezwania skarżącego, uniemożliwia skuteczne zaskarżenie czynności materialno-technicznej do sądu administracyjnego, gdyż sąd w takiej sytuacji zobowiązany jest skargę odrzucić jako niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.