II SA/Lu 297/06
WyrokWSA w Lublinie2006-06-19
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, może od razu nakazać rozbiórkę wykonanych robót, czy też powinien najpierw wezwać inwestora do przedłożenia projektu zamiennego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, nie może od razu nakazać rozbiórki wykonanych robót. W pierwszej kolejności powinien wstrzymać roboty, a następnie nakazać inwestorowi przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że projekt zamienny jest niezgodny z prawem lub inne środki okażą się bezskuteczne, można orzec o rozbiórce.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywanej przez WSA w Lublinie, inwestor H.O. wykonywał roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego, istotnie odstępując od warunków pozwolenia na budowę (zmiana wysokości ścian, wykonanie drzwi balkonowych). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty i nakazał przedłożenie projektu zamiennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżące E.F. i M.K. domagały się uchylenia decyzji, argumentując, że organ powinien nakazać rozbiórkę wykonanych robót, a nie wzywać do przedłożenia projektu zamiennego, wskazując również na naruszenie odległości od granicy działki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej B.W. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa w zw. z art. 80 ust. 2pkt. 2 oraz art. 83ust.2 ustawy- Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz.2016) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania E.F. i M.K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005r., znak: [...] nakazującą H.O. sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 416 przy ul. [...], uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych w terminie do 30 stycznia 2006r.
W postępowaniu zostało ustalone, że H.O. wykonując roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 6 maja 2002r., znak: [...] w sposób istotny odstąpił od warunków w nim określonych zmieniając wysokość ścian o ok. 1,5 m, wykonując w elewacji tylnej drzwi balkonowych w poziomie parteru i drzwi balkonowych na wysokości poddasza. Postanowieniem z dnia [...] października 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał wykonanie tych robót, a następnie na podstawie art. 51ust.1 pkt.3 – Prawa budowlanego nakazał H.O. przedłożenie projektu zamiennego.
Skargę na powyższą decyzję wniosły E.F. i M.K. domagając się jej uchylenia.
Skarżące podniosły, że H.O. rozmyślnie odstąpił od warunków pozwolenia na budowę, dlatego organ powinien był nakazać mu rozbiórkę wykonanych robót, a nie wzywać go do przedłożenia projektu zamiennego. Skarżące zarzuciły, że inwestor nie zachował wymaganej odległości 4m od granicy ich działki, lecz wybudował budynek ze ścianą z otworami okiennymi w odległości 120 i 140 cm nie posiadając "fajer muru".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu w zakresie jego zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Podstawą jej wydania był art. 51ust.1pkt.3 w zw. z art. 50ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). W świetle tych przepisów właściwy organ stwierdzając prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach wstrzymuje postanowieniem wykonywanie tych robót, a następnie wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania albo nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (art. 51ust.1). Wybór przez właściwy organ jednej z tych decyzji zależy od przyczyny wstrzymania wykonania robót budowlanych, od ich charakteru i stopnia zaawansowania. W przypadku wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z reguły konieczne jest nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, zamiennego projektu budowlanego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót. (por. Zdzisław Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o o, Gdańsk 2004, s.148)
Bezspornym jest, że inwestor H.O. wykonał szereg robót budowlanych niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę z dnia 6 maja 2002r., znak: [...] oraz z zatwierdzonym projektem budowlanym.
W świetle powołanych przepisów Prawa budowlanego, organ administracyjny miał obowiązek wstrzymać wykonywanie tych robót, a następnie zobowiązać inwestora do złożenia zamiennego projektu budowlanego.
Wbrew zarzutom skargi organ nadzoru budowlanego nie mógł na tym etapie postępowania orzec o rozbiórce obiektu budowlanego wykonanego w sposób istotnie odbiegający od udzielonego pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najsurowszą sankcją samowolnego wykonywania robót budowlanych i może być orzekany tylko wówczas, gdy organ niewątpliwie ustali, że wykonane roboty naruszają obowiązujące przepisy, zaś inne środki mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem okażą się bezskuteczne. (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001r., IV NSA 952/99) Ustalenie zgodności lub niezgodności z prawem robót budowlanych wykonanych z istotnym odstępstwem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę jest możliwe tylko na podstawie zamiennego projektu budowlanego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Przedłożony przez inwestora projekt zamienny podlega ocenie przez organ administracyjny, który dopiero w razie stwierdzenia, że jest on zgodny z obowiązującymi przepisami na wniosek inwestora wyda pozwolenie na wznowienie robót budowlanych; w przeciwnym wypadku wyda nakaz rozbiórki.
Z tych względów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło