II OSK 1671/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1309/07 o odrzuceniu skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 września 2007 r. odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zwrócił skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego. W uzasadnieniu podał, że skarga złożona została przez pełnomocnika skarżącego, radcę prawnego W. T., w dniu [...]. Zarządzeniem z dnia 9 sierpnia 2007 r. został on wezwany do nadesłania dowodu wpłaty wpisu od skargi. Wpis został uiszczony dopiero po otrzymaniu powyższego zarządzenia, w dniu 23 sierpnia 2007 r. Sąd wskazał, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.) stanowił, że wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie, po przekazaniu skargi sądowi. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05 (Dz. U. Nr 45, poz. 322) uznał jednak powyższy przepis za niezgodny z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej ustawa P.p.s.a.), stanowiącym, iż pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie zostały należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W niniejszej sprawie skarga [...] Sp. z o.o. wniesiona została na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, a zatem zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia podlega opłacie stałej w wysokości 100 zł. W rozpoznawanej sprawie uiszczenie opłaty nastąpiło po terminie, zaś zgodnie z art. 85 ustawy P.p.s.a., czynność podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Należy zatem uznać, że skarga [...] Sp. z o.o. nie została należycie opłacona i podlega odrzuceniu na podstawie art. 221 ustawy P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła Spółka [...], reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie celem nadania dalszego biegu sprawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 221 w związku z art. 219 § 2 ustawy P.p.s.a. oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że nieuiszczenie przez skarżącą wpisu równocześnie ze złożeniem skargi automatycznie powoduje uznanie, że skarga nie jest należycie opłacona. Zdaniem skarżącej Spółki literalne brzmienie art. 219 ustawy P.p.s.a. wskazuje, iż pismo podlegające opłacie opłaca się jednocześnie z jego złożeniem wyłącznie, gdy pismo to składane jest bezpośrednio w sądzie. Zatem w przypadku składania pisma za pośrednictwem organu administracji, jak ma to miejsce w przypadku skargi, równoczesne dokonanie opłaty nie jest wymagane. Wykładnia ta wynika, zdaniem autora skargi kasacyjnej, bezpośrednio z brzmienia art. 221 w związku z art. 219 ustawy P.p.s.a., a zatem nie może na nią wpłynąć uchylenie przez Trybunał Konstytucyjny § 5 ust. 2 rozporządzenia. Skarżąca wskazała także, że skoro § 5 ust. 1 rozporządzenia wymaga przy dokonywaniu opłaty podania m.in. sygnatury akt sądowych, która nie jest skarżącemu znana w momencie wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji, niemożliwe jest prawidłowe dokonanie opłaty w okresie, gdy akta znajdują się jeszcze w organie administracji. Nie powinno to jednak stanowić podstawy do odrzucenia skargi. Reasumując, autor skargi kasacyjnej podniósł, że pierwszym pismem zawierającym sygnaturę akt sądowych było wezwanie do nadesłania dowodu wpłaty wpisu od skargi. Z chwilą doręczenia tego wezwania możliwe stało się spełnienia warunków wymaganych § 5 ust. 1 rozporządzenia. W tym też dniu, zdaniem skarżącej Spółki, rozpoczął bieg termin do uiszczenia wpisu. Termin ten został przez pełnomocnika zachowany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 219 § 1 ustawy P.p.s.a., opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Za moment wniesienia skargi do sądu należy uznać jej złożenie w siedzibie lub nadanie na adres właściwego organu administracji. Wynika to z łącznej wykładni powołanego przepisu oraz art. 54 § 1 ustawy P.p.s.a., który stanowi, że skarga wnoszona jest do sądu administracyjnego, jedynie za pośrednictwem organu administracji. Pośredni tryb wnoszenia skargi nie oznacza, że za moment jej wniesienia należy przyjąć dopiero dzień przekazania skargi przez organ właściwemu sądowi. Świadczą o tym m.in. liczne skutki prawne, które ustawa P.p.s.a. wiąże z momentem złożenia skargi do organu administracji tj. wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, zachowanie terminu do wniesienia skargi, powstanie obowiązków organu administracji wynikających z ustawy P.p.s.a., itd. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęta została wykładnia rozszerzająca art. 219 § 1 ustawy P.p.s.a., zgodnie z którą opłatę uznaje się za uiszczoną "przy wniesieniu pisma", gdy dokonano jej w terminie otwartym do wniesienia tego pisma, chociażby nastąpiło to już po jego faktycznym wniesieniu. Termin do uiszczenia wpisu sądowego kończy zatem bieg najpóźniej w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi, tj. w 30 dniu od otrzymania rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi. Powyższa reguła ma zastosowanie bez względu na to, czy w ostatnim dniu terminu skarga została już przekazana sądowi administracyjnemu i czy sprawie została nadana sygnatura sądowa. Na marginesie należy podkreślić, że ponieważ art. 219 § 1 ustawy P.p.s.a. wyraźnie wiąże obowiązek uiszczenia opłaty sądowej z momentem wniesienia pisma do sądu, niezasadne jest twierdzenie autora skargi kasacyjnej, jakoby termin do opłacenia skargi rozpoczynał bieg w dniu otrzymania z sądu pierwszej informacji o sygnaturze sprawy. Takiego rozszerzenia zakresu art. 219 § 1 ustawy P.p.s.a. nie można wywodzić z brzmienia § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będącego aktem niższego rzędu. W niniejszej sprawie skarga wniesiona została przez radcę prawnego, podlegała opłacie stałej i nie została opłacona przy jej wniesieniu (tj. w terminie otwartym do wniesienia skargi), a zatem nie została należycie opłacona w rozumieniu art. 221 ustawy P.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu podlegała więc odrzuceniu bez wezwania do uiszczenia opłaty. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i nie pozostawia sądowi administracyjnemu możliwości różnicowania pism ze względu na pośredni bądź bezpośredni sposób ich wnoszenia do sądu. Profesjonalny pełnomocnik obowiązany był zatem do opłacenia skargi w terminie otwartym do jej wniesienia, bez względu na nieznajomość sygnatury akt sądowych. Pragnąc dostosować się w jak najszerszym zakresie do postanowień § 5 ust. 1 rozporządzenia, powinien on opisać przedmiot skargi, od której uiszczany jest wpis, np. poprzez podanie daty i numeru zaskarżonej decyzji lub aktu. Podkreślenia wymaga fakt, że skoro Trybunał Konstytucyjny uznał § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przewidywał wezwanie pełnomocnika do opłacenia skargi, uwzględniając trudności z opłacaniem skarg wnoszonych za pośrednictwem organu administracji, za niezgodny z ustawą, sąd administracyjny nie powinien dokonywać podobnej w charakterze interpretacji art. 219 § 1 ustawy P.p.s.a. w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia, prowadzącej do przyjęcia, że uiszczenie opłaty przez profesjonalnego pełnomocnika może nastąpić dopiero po otrzymaniu przez niego wezwania do nadesłania dowodu nadania należnej kwoty. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.