IV SA/Wa 91/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2006 sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2005 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej D. Sp. z o. o. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 91/06 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzja z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy swoją decyzję, z dnia [...] września 2005 r. nr [...], odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie obwodnicy miasta O. wyciągu drogi krajowej nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż "D." Sp. z o.o. z siedzibą w O. wniosła o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] listopada 1998 r., podnosząc iż jest właścicielem nieruchomości położonej w granicach miasta O. - działki nr [...] o pow. [...] ha przy ul. [...]. Granica działki sięga pasa drogowego nowowybudowanej, na podatnie kwestionowanej decyzji obwodnicy. Z kolei ulica [...] została odcięta od wjazdu i wyjazdu na tę obwodnicę. Na swojej nieruchomości Spółka prowadziła działalność hotelarsko - gastronomiczną nakierowaną na obsługę ruchu tranzytowego trasy W. – M. lub B.. Na skutek wybudowania obwodnicy i i odcięcia nieruchomości Spółki od drogi tranzytowej, Spółka traci wpływy z działalności gospodarczej, jak również nastąpiła utrata wartości rynkowej nieruchomości. Zdaniem Kolegium przytoczone przez Spółkę "D." okoliczności nie dowodzą istnienia jej interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Burmistrza Miasta O.. Wskazują jedynie na interes faktyczny skarżącej, którego jednak nie można oprzeć na konkretnym przepisie prawa. Zmiany w dostępności komunikacyjnej nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, co może niewątpliwie przekładać się na rentowność takiej działalności, nie przemawiają za istnieniem interesu prawnego skarżącej. Ponadto organ podkreślił, iż wbrew twierdzeniom Spółki, nieruchomość oznaczona numerem [...], stanowiące jej własność, nie graniczy z nieruchomością, na której zlokalizowano obwodnicę miasta O.. W konkluzji swoich rozważań organ uznał, iż skarżąca Spółka nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza Miasta O., ponieważ w tym postępowaniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem nie jest stroną w sprawie. Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka "D.", podnosząc, iż nieruchomość nr [...] graniczy bezpośrednio z drogą publiczną ulicą [...], z której na tej nieruchomość prowadzi wyjazd. We wniosku strony wskazała na naruszenie prawa miejscowego tj. zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego ulicy [...] przy wydawaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla obwodnicy. Według skarżącej miejscowy plan przewidywał, że ulica [...] ma charakter ulicy tranzytowej, przelotowej i miała mieć połączenia z obwodnicą - drogą krajową W. – B. przez węzeł komunikacyjny "B.". Wydanie zaś decyzji będącej przedmiotem wniosku strony naruszyło miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zapisach określających funkcje ulicy [...], czego skutkiem dla strony jest faktyczna zmiana funkcji ulicy [...] z ulicy przelotowej na tzw. ślepo zamkniętą i jednocześnie z tranzytowej na lokalną, a także odcięcie od tej ulicy drogi krajowej W. – B.. Zdaniem skarżącej powyższe okoliczności wskazują, że ma ona interes prawny wynikający z art. 140 kodeksu cywilnego, gdyż nieruchomość, stanowiąca własność skarżącej graniczy z ulicą [...], a prowadzona przez nią działalność gospodarcza związana jest z obsługą ruchu drogowego w ramach szeroko rozumianej infrastruktury drogowej. Ponadto skarżąca podniosła, iż została pozbawiona prawa dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 417 1 § 2 kodeksu cywilnego, a tym samym uniemożliwiono jej ochrony własności zagwarantowanej art. 32 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sady administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] listopada 1998 r. Samorządowe Kolegium odwoławcze w O. uchybiło przepisom art. 7 kpa, art. 77 §1 kpa jak również art. 107 § 1 i 3 kpa. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa ma miejsce wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 1995 r. sygn. akt III SA 182/95, ONSA 1996/4/167, oraz z dnia 19 marca 1997 r. sygn. akt III SA 1802/95 niepub.) W niniejszej sprawie organ administracji uznał, iż po stronie wnioskodawcy brak jest przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa z uwagi na brak wykazania interesu prawnego. Słusznie zauważył organ, iż zgodnie z przepisem art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Jednakże odmawiając skarżącemu legitymacji procesowej do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/opisanej decyzji ustalającej warunki zabudowy, organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy i nie wyprowadził prawidłowych wniosków z tych ustaleń. Zasadnym jest zauważyć, iż organ prowadząc postępowanie nieważnościowe jest zobligowany do zachowania zasad postępowania toczącego się w trybie zwykłym, a to oznacza, że powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy ( art. 77 § 1 kpa ), jak również podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ( art. 7 kpa ). Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, organ nadzorczy uznał, iż wnioskodawca nie ma przymiotu strony, gdyż jego działka nie sąsiaduje z terenem objętym inwestycją, a zatem wskazany przez niego przepis art. 140 k.c. nie dowodził istnienia interesu prawnego po jego stronie. Obowiązkiem organu było ustalenie, czy okoliczności wskazane na wniosku skarżącego, a odnoszące się do wydania decyzji z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego faktycznie miały miejsce. Należy bowiem zauważyć, że stroną postępowania sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Należy podkreślić, że interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną, co oznacza, że nie można wypowiadać się o jego istnieniu, bądź nieistnieniu w tej konkretnej sprawie bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta O. na sferę praw strony skarżącej. W szczególności, nie można obiektywnie stwierdzić, że decyzja w/w organu, będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, nie dotyczy sfery praw i obowiązków strony skarżącej bez odniesienia się do podnoszonych przez nią zarzutów. Zdaniem Sądu, od rozstrzygnięcia wyżej wskazanej kwestii zależy niewątpliwie ocena zasadności ochrony wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 157 par.3 kpa w zw. z art.28 kpa. Kolegium nie uczyniło przedmiotem swoich rozważań okoliczności wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji o warunkach zabudowy. Brak jest jakichkolwiek ustaleń, które pozwalałyby na ocenę zgodności kwestionowanej decyzji z obowiązującym w dacie jej wydania miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zasadnym jest zauważyć, że przedmiotem tej decyzji była inwestycja objęta obowiązkiem sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko i organ nadzorczy powinien wyjaśnić, czy nieruchomość skarżącego nie jest położona w strefie ujemnego oddziaływania na środowisko. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium zbada czy wskazane przez skarżącego zarzuty ( niezgodność tej decyzji z planem )występowały, jak również czy nieruchomość skarżącego znalazła się strefie negatywnego oddziaływania na środowisko i w oparciu o tak ustalony stan faktyczny dokona oceny, czy skarżącemu przysługuje status strony na podstawie art.140 k.c. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz.1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.