I GZ 175/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] Spółka z o.o. w Warszawie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 2551/05 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 2551/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w powołaniu na art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowe ze skargi [...] Spółki z o.o. w Warszawie, na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez ten organ w trybie zwykłym w dniu 21 stycznia 2005 r. a dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty podatku VAT. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczą się dwa postępowania ze skarg na obydwie wyżej wymienione decyzje Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, dotyczące tej samej sprawy, a mianowicie na wydaną w trybie zwykłym decyzję z dnia 21 stycznia 2005 r. oraz na wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym decyzję z dnia 19 sierpnia 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności tej pierwszej. Sąd uznał, że względy ekonomii procesowej przemawiają za tym, aby zawiesić postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na nadzorczą decyzję z dnia 19 sierpnia 2005 r. jako wydaną w oparciu o wydaną w trybie zwykłym decyzję - z dnia 21 stycznia 2005 r. - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi na tę ostatnią. Dodać należy, że jak wynika z akt sprawy, postępowanie sądowe w sprawie oznaczonej sygnaturą V SA/Wa 979/05 ze skargi spółki na decyzję z dnia 21 stycznia 2005 r., wniesionej po złożeniu przez spółkę wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji na drodze administracyjnej było pierwotnie zawieszone postanowieniem WSA w Warszawie z dn. 27.04.05 r., wydanym na podstawie art. 56 p.p.s.a., a następnie postanowieniem tego Sądu z dnia 7 września 2005 r. zostało podjęte. [...] Spółka z o.o. w Warszawie, wniosła zażalenie na wymienione na wstępie postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 2551/05 domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania w sprawie, w której rozstrzygnięcie nie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, - art. 56 § 1 p.p.s.a., poprzez zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu nadzorczym zamiast sprawy ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu zwykłym, - art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez nieprzedstawienie uzasadnienia dla zawieszenia postępowania, - art. 124 § 1 oraz art. 125 § 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania z uwagi na względy ekonomiki procesowej Argumentacja na poparcie powyższych zarzutów została przedstawiona przez skarżącą w obszernym i szczegółowym uzasadnieniu zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Przed Sądem I instancji, zawisły dwie sprawy ze skarg spółki na decyzje dotyczące tej samej, w sensie materialnoprawnym, sprawy. Przedmiotem skargi w sprawie V SA/Wa 979/05 jest bowiem decyzja wydana w trybie zwykłym (z dn. 21.01.05 r.), a w sprawie niniejszej zaskarżona została decyzja z dn. 19.08.05 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym. Podnieść należy, że obydwa postępowania sądowe są wobec siebie konkurencyjne i równolegle toczyć się nie mogą. W obu przypadkach chodzi w istocie o kontrolę sądową legalności decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia podatku VAT z tą zasadniczą jednak różnicą, iż w przypadku skargi na decyzję "zwykłą" sądowa kontrola dotyczy tej decyzji bezpośrednio i prowadzona jest w aspekcie wszelkich naruszeń prawa materialnego i procesowego mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w tym oczywiście także w aspekcie przesłanek nieważności tej decyzji, natomiast w sprawie niniejszej, ze skargi na decyzję "nieważnościową", bezpośredniej kontroli sądowej poddana jest ta właśnie decyzja a decyzja "zwykła" podlega kontroli pośredniej, jedynie w aspekcie przesłanek nieważności. Jak już powiedziano wyżej dwutorowość postępowania sądowego nie jest możliwa, lecz skargi na obydwie decyzje są dopuszczalne i powinny być rozpoznane, lecz nie równolegle. Rozwiązania tego problemu należy zatem poszukiwać w przepisach dotyczących zawieszenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. a zarzut zażalenia dotyczący naruszenia tego przepisu uznaje za bezzasadny. Omawiany przepis pozostawia w gestii sądu ("sąd może") zawieszenie postępowania sądowego w sytuacji gdy "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania". Sformułowanie to obejmuje w ocenie NSA nie tylko prejudykat w ścisłym rozumieniu tego słowa, ale także sytuację gdy przed sądem zawisły sprawy ze skarg na decyzje wydane w tej samej sprawie w trybie zwykłym i nadzorczym. Wówczas jedno z postępowań sądowych winno ulec zawieszeniu. Procedura sądowoadministracyjna nie odpowiada wprost na pytanie, w której ze spraw skarga winna być rozpoznana w pierwszej kolejności. Wydaje się zatem, że dopuszczalne byłoby zawieszenie jednego z tych postępowań, obojętnie którego. Zgodzić się jednak należy z Sądem I instancji, iż wzgląd na ekonomikę postępowania skłania do rozpoznania w pierwszej kolejności skargi na decyzję wydaną w trybie zwykłym, gdyż to umożliwi pełną bezpośrednią kontrolę legalności decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określeniu podatku VAT w aspekcie wszelkich mogących mieć wpływ na wynik sprawy naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, także i tych powodujących nieważność decyzji. Nie oznacza to, że "względy ekonomiki procesowej" stanowią przesłankę zawieszenia postępowania, winny jednak decydować o tym, która ze spraw winna być rozpoznana w pierwszej kolejności a w której postępowanie sądowe winno zostać czasowo zawieszone. Powołanie się przez Sąd I instancji na te właśnie względy nie narusza, wbrew zarzutom zażalenia, także art. 124 § 1 p.p.s.a., gdyż przepis ten dotyczący obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowego nie znajdował w sprawie zastosowania. W zażaleniu spółka zarzuciła wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 56 § 1 p.p.s.a. upatrując jego naruszenie w zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu nadzorczym zamiast w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu zwykłym. Zarzut ten jest chybiony, gdyż powołany przepis nie obejmuje swoją hipotezą zbiegu postępowań sądowych ze skarg na decyzje wydane w tej samej sprawie w trybie zwykłym i w trybie nadzoru i wobec tego w sprawie dotyczącej zaskarżonego postanowienia nie znajdował zastosowania. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, jakkolwiek lakoniczne, to jednak spełnia wymogi art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., gdyż umożliwia jego merytoryczną weryfikację. Wobec tego i ten zarzut należy uznać za nieuprawniony. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.