IV SA/Wr 761/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-06-20
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Małgorzata Masternak - Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy pomocy społecznej prawidłowo ustaliły wysokość zasiłku okresowego, uwzględniając możliwości finansowe organu oraz czy uzasadnienie decyzji zawierało wystarczające dane dotyczące tych możliwości?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organy nie wykazały w sposób należyty, jakie konkretnie możliwości finansowe posiadały przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego. Brak konkretnych danych dotyczących budżetu organu pomocy społecznej, liczby beneficjentów i wysokości przyznawanych świadczeń uniemożliwia kontrolę sądową decyzji uznaniowych i stanowi naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.).Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, wskazując na brak dochodów i majątku. Organ I instancji przyznał zasiłek w określonej wysokości i terminie, zobowiązując stronę do podjęcia pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując ograniczeniami finansowymi organu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytego uzasadnienia wysokości zasiłku i nieuwzględnienie możliwości finansowych organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego uchyla decyzję I i II instancji.
Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem J. K. z dnia [...]r. o przyznanie zasiłku okresowego z tym uzasadnieniem ,iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku , samotnie gospodarującą , nie posiadającą majątku i żadnych dochodów.
Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 5, art. 3 ust. 4, art. 147 ust. 2 pkt 1, art. 106 ust.1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593), uchwały nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. w sprawie jednostki budżetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej Wrocławia Nr 7, poz. 328 z póżń. Zm.) oraz upoważnienia Nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] r. przyznał stronie świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego w wysokości [...] zł miesięcznie w terminie od [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej. Wyjaśnił dalej, że zasiłek okresowy – w przypadku osoby samotnie gospodarującej- ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie, a kwota zasiłku nie może być niższa niż 30% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Ponadto organ I instancji zobowiązał stronę do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej celem poprawy swej sytuacji bytowej.
W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej J. K. domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznania zasiłku okresowego od dnia [...]r. w kwocie [...] zł miesięcznie do czasu podjęcia pracy oraz jednoznacznego określenia w decyzji terminów wypłaty świadczenia i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Odwołanie oparte zostało na zarzutach naruszenia przepisów:
- art. 10 § 1kpa , gdyż protokół rodzinnego wywiadu środowiskowego został spisany poza lokalem mieszkalnym, pod jego nieobecność, a strona nie miała możliwości zapoznania się z jego treścią oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów,
- art.73 '§ 1 k.p.a i art.6 k.p.a., gdyż organ pierwszej instancji odmawiał udostępniania akt sprawy, bez wydania postanowienia o odmowie,
- art.2 ust.1, art,3 ust.1 i 3 ustawy o pomocy społecznej , gdyż wysokość zasiłku okresowego wprawdzie mieści się w granicach ustalonych przez ustawę o pomocy społecznej, lecz świadczenie w wysokości [...] zł miesięcznie, przy braku innego dochodu, nie spełnia celu pomocy społecznej oraz nie realizuje zadań wynikających z tej ustawy,
- art.77 § 1 k.p.a., art.107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie, dlaczego przyznano zasiłek okresowy w tak niskiej wysokości oraz tylko do [...]r.
-art.7 i art.108 § 1 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie w postępowaniu słusznego i wyjątkowo ważnego interesu strony.
Ponadto odwołujący zarzucił , że organ pierwszej instancji nie zawarł z nim kontraktu socjalnego, o którym mowa w art.6 pkt 6 i art.108 ust 1 ustawy o pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 38 ust. 1, ust. 2 i art. 147 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji . W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził , iż zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Odwołał się również do przepisów przejściowych, według których w [...] r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 30 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby (art. 147 ust. 2). Z powołanych przepisów – według organu II instancji- wynika, że ustawodawca określił tylko dolną i górną granicę zasiłku okresowego, która w przypadku J. K. wynosi [...]zł (30% od kwoty [...] zł) do [...] zł (maksymalny zasiłek). Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustalenie konkretnej wysokości pomocy okresowej pozostawiono uznaniu organu pierwszej instancji, który określa ją uwzględniając potrzeby strony oraz możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Przyznany J. K. zasiłek okresowy, w kwocie [...] zł miesięcznie, mieści się w granicach określonych ustawą o pomocy społecznej. Natomiast – w ocenie Kolegium - żądanie przyznania zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości [...] zł miesięcznie nie leży w możliwościach finansowych organu, który w sytuacji ograniczonych środków finansowych uwzględniać musi podstawowe potrzeby życiowe znacznej liczby podopiecznych, w tym rodzin z dziećmi i ludzi w podeszłym wieku. Zwrócił także uwagę na to ,że organ pierwszej instancji, w miarę swoich możliwości wspiera stronę również zasiłkami celowymi, jednakże nie może ona oczekiwać zaspokojenia środkami publicznymi wszystkich potrzeb. Organ odwoławczy powołał się na art. 2 ust. 1 ustawy , według którego pomoc ze środków społecznych ma tylko wspierać w przezwyciężeniu trudnych sytuacji życiowych, a nie zaspokajać wszystkie potrzeby podopiecznych. Wyjaśnił również, że wskazany w zaskarżonej decyzji obowiązek podjęcia przez J. K. jakiejkolwiek pracy wynika wprost z art. 4 ustawy o pomocy społecznej stanowiącego, że osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W zakresie żądania odwołującego nakierowanego na konkretne określenie terminów wypłaty świadczenia Kolegium stwierdziło, że z kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika obowiązek określenia w treści decyzji konkretnego terminu realizacji świadczenia, za wyjątkiem przypadków, gdy decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności - w okolicznościach wymienionych w art. 108 kpa. W rozpatrywanej sprawie okoliczności wymienione w tym przepisie kodeksu nie zaistniały, a termin wypłaty świadczenia określony w decyzji ma wyłącznie znaczenie techniczno - informacyjne i wynika z organizacji pracy ośrodka pomocy społecznej.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego , a to: art. 38 i art. 67 ust. 2 Konstytucji, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 3, art. 38 ust. 5 i art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz naruszenie przepisów postępowania , a to: art. 6, art. 7, art. 10 § 1 art. 73 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący ponowił argumentację wywiedzioną w odwołaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosło , że zgłoszona przez skarżącego potrzeba uiszczenia opłat czynszowych nie mieści się w zakresie potrzeb, które mogą być zaspokojone zasiłkiem okresowym, gdyż udzielaniu pomocy w opłatach mieszkaniowych służy dodatek mieszkaniowy, którego skarżący nie otrzymuje z uwagi na zajmowanie zbyt dużego lokalu mieszkalnego. Nadto organ odwoławczy stwierdził , iż ma orientację co do wysokości zasiłków okresowych udzielanych przez organ pierwszej instancji i o wysokości środków jakimi dysponuje organ na pomoc społeczną, a przyznany skarżącemu zasiłek nie odbiega wysokością od zasiłków przyznanych innym osobom znajdującym się w podobnej sytuacji materialnej i życiowej, zaś czas na jaki przyznano zasiłek jest wystarczająco długi na podjęcie działań dla zmiany swej sytuacji życiowej. Natomiast w zakresie żądania strony dotyczącym zapoznania z materiałem zgromadzonym w sprawie strona przeciwna wskazała, iż nie zgromadzono w sprawie nowych okoliczności i dowodów, które uzasadniałyby konieczność dokonania wnioskowanych czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), której art. 38 ust. 1 przewiduje ,że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Ustęp 2 cytowanego przepisu stanowi dalej ,że zasiłek okresowy ustala się:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Przy czym kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między:
1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny , o czym stanowi ustęp 3 powołanego przepisu.
Natomiast okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy, co wynika z ust.5 art. 38 wskazanej wyżej ustawy .
Pozostaje poza sporem w rozpatrywanej sprawie fakt , iż skarżący spełnia kryteria zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe uprawniające go do objęcia pomocą społeczną w formie zasiłku celowego. Natomiast spór jaki wiodą strony dotyczy dwóch kwestii , a mianowicie wysokości przyznanego świadczenia oraz czasookresu pobierania zasiłku, bowiem według skarżącego winno być ono ustalone w maksymalnej ustawowo określonej wysokości tj. w kwocie [...] zł , zaś organy nie uzasadniły swojego stanowiska w tym zakresie .
Odnosząc się do pierwszej ze spornych kwestii zauważyć należy ,że ustawa o pomocy społecznej nie daje osobom nie posiadającym dochodów podstawy do roszczenia o przyznanie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości, przyjmuje natomiast w art. 38 kwotę maksymalną jako punkt wyjścia obliczenia zasiłku dla osoby samotnie gospodarującej, która nie może być wyższa niż 418 zł, ustalając również dolną granicę wysokości zasiłku w art. 147 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, która w [...]r. wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej 30 % różnicy między kryterium dochodowym, a dochodem tej osoby. A zatem formuła zasiłku i ustalanie jego wysokości polega na uzupełnieniu części lub całej różnicy między dochodem uprawnionego i ustalonym (obowiązującym) kryterium dochodu, w ramach określonych ustawowo kwot "nie mniej niż" i " nie więcej niż", lecz nie zawiera precyzyjnej reguły , której zastosowanie prowadziłoby do obliczenia kwoty zasiłku należnej wnioskodawcy, określając jedynie górną i dolną granicę świadczenia. Ma zatem rację organ odwoławczy , kiedy twierdzi, że wysokość zasiłku nie została jednak ustalona w ustawie wprost w postaci konkretnej kwoty należnej uprawnionemu . Ustawodawca wyznaczył jedyne granice , w jakich powinna mieścić się kwota udzielonego świadczenia .A mianowicie kwotę zasiłku okresowego ustala się nie w wysokości , lecz do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej dochodem tej osoby . Przepis art.38 ust.3 stanowi jednak ,że kwota zasiłku nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej , a dochodem tej osoby. Nie może jednak wynosić mniej niż 20 zł miesięcznie . Wobec tego przepisy komentowanej ustawy pozwalają organom pomocy społecznej na przyznawanie zasiłków okresowych w granicach kwotowych od minimalnej kwoty 20 zł do maksymalnej kwoty 418 zł miesięcznie. A zatem przyznany skarżącemu zasiłek w kwocie [...] zł miesięcznie mieści się w granicach określonych przez powołaną na wstępie ustawę. Jak wynika z nazwy omawianego zasiłku , jest on przyznawany na czas określony . Ustawodawca nie wprowadza w tej kwestii żadnych ograniczeń , pozostawiając to uznaniu administracyjnemu. Zgodnie z art.38 ust.5 okres na jaki przyznawany jest zasiłek ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Natomiast kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma z natury rzeczy ograniczony zakres, bowiem Sąd nie wnika w zasadność i celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego, a jedynie sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przesłankami odnoszącymi się do strony. Nie znaczy to jednak ,że organ administracji może podejmować decyzje w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy kodeks postępowania administracyjnego , w tym art.7 i art.77 kpa , jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej , w tym art.2 , według którego pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z kolei według art. 3 ust. 3 ustawy, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Również Konstytucja RP w art. 67 odsyła w zakresie swej regulacji do ustawodawstwa zwykłego, stanowiąc, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 marca 2002 r. sygn. akt III RN 141/01, w którym wyraził pogląd ,że przepis art. 67 Konstytucji, który zapewnia każdemu prawo do zabezpieczenia społecznego w razie pozostawania bez pracy nie z własnej woli i nieposiadania innych środków utrzymania, jest raczej źródłem gwarancji aniżeli praw, a tym samym spełnia rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego. Wzorzec ten znajduje materializację w uchwalanych ustawach - wyraźnie zresztą zapowiedzianych w art. 67 ust. 2 Konstytucji - w których ustawodawca zwykły konkretyzuje deklarację konstytucyjną, konstruując poszczególne prawa podmiotowe (roszczenia) oraz zapewniając ich egzekucję. W związku z tym prawa do pomocy społecznej nie można wywodzić z Konstytucji, musza być spełnione warunki przewidziane w ustawie o pomocy społecznej.
Natomiast powołane przez skarżącego przepisy określają cele polityki społecznej państwa oraz ogólne zasady świadczenia tej pomocy. Przepisy te determinują sposób i zakres udzielania pomocy określonej w dalszych rozdziałach ustawy o pomocy społecznej, które stanowią szczegółową podstawę przyznawania określonych w ustawie świadczeń, w tym również zasiłku okresowego. W każdym bądź razie sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z tych względów jako pozbawiony doniosłości prawnej przedstawia się zarzut skarżącego podnoszący, iż zasiłek w przyznanej wysokości będący jego jedynym dochodem , jest świadczeniem oczywiście niewystarczającym oraz nie zaspakaja niezbędnych minimalnych potrzeb życiowych, a tym samym nie spełnia równocześnie celu pomocy społecznej i nie umożliwia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka . Nie należy bowiem do obowiązków organu administracji ustalenie, jakie podstawowe potrzeby życiowe można zaspokoić za kwotę przyznanego świadczenia, albowiem pomoc społeczna, w tym również przyznanie zasiłku okresowego, ma charakter jedynie uzupełniający i nie zaspakajający całkowicie potrzeb jej beneficjentów, którzy powinni wykorzystywać własne środki i możliwości. W związku z tym zarzuty skargi nakierowane na naruszenie przez organy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 3, art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej nie mogą odnieść zamierzonego skutku prawnego .
Jako bezzasadny przedstawia się również zarzut naruszenia art. 108 ustawy o pomocy społecznej, podnoszący nie zawarcie ze stroną kontraktu socjalnego przed wydaniem decyzji, bowiem przepisy regulujące przyznawanie zasiłku okresowego nie nakładają na organ obowiązku zawarcia przedmiotowego kontraktu ani tym bardziej nie uzależniają przyznania świadczenia od jego zawarcia.
Natomiast ma rację skarżący kiedy zarzuca organom obu instancji uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 §1 k.p.a poprzez nie pouczenie strony o przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i prawie wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Przy czym bez znaczenie dla respektowania przez organ II instancji ogólnej zasady postępowania administracyjnego , ustanowionej w art.10 §1 k.p.a pozostaje fakt nie przeprowadzenia w sprawie na etapie postępowania odwoławczego żadnych nowych dowodów .Strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów przed wydaniem decyzji na każdym etapie postępowania administracyjnego bez względu na to , czy i w jakim zakresie organ administracji przejawiał inicjatywę w zakresie postępowania dowodowego. Również uczestnictwo strony w szczególnej formie postępowania dowodowego , jaką stanowi wywiad środowiskowy nie zwalnia organu z obowiązku umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania materiałów. Błędnie zatem wywodzi organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę jakoby nie było potrzeby wzywania strony do zapoznania się z materiałami sprawy , bo na tym etapie postępowania nie gromadzono nowych okoliczności i dowodów . To niewątpliwe uchybienie przepisom postępowania w zakresie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy , gdyż strona nie wykazała zarówno w postępowaniu odwoławczym jak i sądowo-administracyjnym, że z powodu powyższego uchybienia nie zaoferowała nowych okoliczności lub dowodów w sprawie, co skarżący potwierdził stosownym oświadczeniem złożonym na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym .
Zgodzić się jednak należy ze skarżącym kiedy twierdzi , że organ nie wskazał wszystkich przesłanek, którymi kierował się przy ustalaniu wysokość świadczenia.
O ile w zakresie ustalenia sytuacji materialnej i życiowej skarżącego organy orzekające postępowały zgodnie z art. 7 oraz 77 kpa, gdyż z akt administracyjnych wynika, że przed wydaniem decyzji I instancji przeprowadzono ze stroną w dniu [...] r. -zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymogiem- aktualizację wywiadu środowiskowego, a zawartych w nim ustaleń skarżący nie kwestionował i skutecznie ich nie podważył w toku postępowania sądowo-administracyjnego.
Jednakże w realiach rozpatrywanej sprawy nie można pomijać tego ,że potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględniane również w kontekście możliwości organu pomocy społecznej, o czym stanowi przepis art. 3 ust.4 ustawy o pomocy społecznej. Uznaniowy charakter zasiłku okresowego jako zależnego od finansowych środków organu pomocy społecznej potwierdził także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20.11.2001 SK 15/01 (OTK 2001/8/252) . Do tej istotnej – z punktu widzenia wysokości świadczenia pieniężnego jakim jest zasiłek okresowy – kwestii organ I instancji w ogóle nie odniósł się . Natomiast organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się wprawdzie na ograniczone środki finansowe , lecz w ślad za tym twierdzeniem nie przytoczył żadnych danych ilościowych , potwierdzających wskazaną okoliczność. Również materiał aktowy badanej sprawy nie pozwala na wyciągnięcie wniosków zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. W związku z tym zawarte w decyzji ostatecznej stwierdzenie ,że "żądanie przyznania zasiłku okresowego w maksymalnej [...] zł miesięcznie, nie leży w możliwościach finansowych organu, który w sytuacji ograniczonych środków finansowych uwzględniać musi podstawowe potrzeby życiowe znacznej liczby podopiecznych, w tym rodzin z dziećmi i ludzi w podeszłym wieku" ma ogólnikowy charakter i wymyka się spod kontroli Sądu. Brak jest bowiem w materiale aktowym i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konkretnych danych dotyczących ilości środków finansowych, jakimi dysponował Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. oraz wskazujących na liczbę beneficjentów z pomocy społecznej i wysokość przyznawanych im świadczeń pieniężnych, w tym wysokość zasiłków okresowych. Możliwości płatnicze organu pomocy społecznej powinny bowiem jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym oraz być przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Powinny z nich jasno wynikać przesłanki nie przyznania świadczenia w maksymalnej wysokości. W związku z tym pod adresem organów orzekających w sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia art.7 i art.77 kpa w zakresie o jakim mowa wyżej. Niezależnie od tego organy obu instancji nie czyniąc zadość obowiązkom wynikającym z powołanych przepisów naruszyły także art. 107 § 3 kpa, określający wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Stwierdzenie powyższego uprawniało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uznania , że w postępowaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało go na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wyeliminowania obu z obrotu prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło