II SA/Kr 2049/02
WyrokWSA w Krakowie2006-06-20
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Elżbieta Kremer, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo żądać zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości, jeśli decyzja o przyznaniu dodatku została uchylona w wyniku wznowienia postępowania z powodu podania nieprawdziwych danych we wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo żądać zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek został przyznany na podstawie nieprawdziwych danych zawartych we wniosku. W takim przypadku należności te podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Spełnienie przesłanek do wznowienia postępowania i uchylenia pierwotnej decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uzasadnia zastosowanie sankcji zwrotu w podwójnej wysokości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku J. S. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który został przyznany decyzją z 1998 r. Następnie organ I instancji, po uzyskaniu informacji o nieprawdziwych danych we wniosku, wznowił postępowanie i uchylił decyzję o przyznaniu dodatku, orzekając o odmowie jego przyznania. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ I instancji wydał decyzję o naliczeniu J. S. zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku w podwójnej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J. S. złożył skargę do sądu, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 7 czerwca 2002 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 9, art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1271/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. orzekającej o naliczeniu J. S. zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego do opłat czynszowych za mieszkanie w O. przy ul. [...] w wysokości [...] zł.
Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi:
J. S. kilkakrotnie składał wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego do opłat czynszowych ponoszonych za mieszkanie położone w O. przy ul. [...]. Z przedkładanych kolejno wniosków wynikało, że spełnione są ustawowe przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego, stąd też organ I instancji wydawał kolejne decyzje o przyznaniu tego dodatku. Między innymi po rozpoznaniu wniosku J. S. z dnia [...] sierpnia 1998 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego została wydana w dniu [...] sierpnia 1998 r. decyzja nr [...] o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie na okres 6 miesięcy tj. od 1 września 1998 r. do 28 lutego 1999 r.
Po uzyskaniu przez organ I instancji informacji, że J. S. nie zamieszkuje w lokalu położonym w O. przy ul. [...], natomiast lokal ten jest od dłuższego czasu przedmiotem najmu na rzecz różnych najemców organ I instancji, z uwagi że informacje te nie były mu znane w chwili wydawania decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, rozpoczął procedurę wznawiania postępowań w sprawach zakończonych decyzjami przyznającymi dodatki mieszkaniowe. W wyniku wznawiania kolejnych postępowań wydawane były decyzje w których organ uchylał decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego i orzekał o odmowie przyznania dodatku.
Postanowieniem z dnia [...] października 2000r. nr [...] organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie o dodatek mieszkaniowy przyznany J. S. decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...] w wysokości [...] zł miesięcznie na okres 6 miesięcy tj. od 1 września 1998 r. do 28 lutego 1999 r.
Po wznowieniu postępowania organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W wyniku tego postępowania organ I instancji tj. Burmistrz Miasta i Gminy O. wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2001 r. nr [...], którą uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 1998r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie za okres od 1 września 1998r. do 28 lutego 1999r. i orzekł o odmowie przyznania dodatku.
Od decyzji tej złożył odwołanie J. S., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2001 r. nie została złożona skarga, aczkolwiek skarżący podnosi, że decyzja ta została wysłana na jego dotychczasowy adres tj. O. ul. [...], podczas gdy po otrzymaniu decyzji organu I instancji zawiadomił organ I instancji o zmianie adresu na O. ul. M. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze podaje, że decyzja z dnia [...] października 2001 r. została doręczona ze skutkiem prawnym w dniu 15 listopada 2001 r. pod dotychczasowy adres strony figurujący w aktach sprawy. W toku postępowania strona nie zawiadamiała Kolegium o zmianie adresu.
Z kolei od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 stycznia 2002 r. nr [...] wydanej w analogicznej sytuacji jak wyżej, a tylko dotyczącej innego okresu czasu, skarga została złożona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie tej skargę oddalił, wyrok jest prawomocny /sygn. akt II SA/Kr 807/02/.
Po utrzymaniu w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2001. nr [...] decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2001 r. orzekającej o uchyleniu decyzji z dnia [...] sierpnia 1998r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 września 1998 r. do 28 lutego 1999 r. i odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego, organ I instancji podjął kroki mające na celu ustalenie wysokości i zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego, co jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy O. na podstawie art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. Nr 71, poz. 734/ postanowił naliczyć J. S. zwrot nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego do opłat czynszowych za mieszkanie w O. w przy ul. [...] w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2001 r., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2001 r. orzekającą o uchyleniu decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego i o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, oraz na treść przepisu art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych "jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te, wraz z odsetkami podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji..." Jak wskazał organ I instancji z akt sprawy wynika, że wnioskodawca pobierał dodatek mieszkaniowy w okresie od 1 września 1998 r. do 28 lutego 1999 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, co stanowi kwotę [...] zł. Jak wynika z powołanego art. 7 ust. 9 ustawy wypłacona kwota podlega zwrotowi w podwójnej wysokości tj. [...] zł.
Od decyzji tej złożył odwołanie J. S., wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach przez błędną jego wykładnię tj. przyjęcie, iż strona utraciła tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Odwołujący się wskazuje, iż posiada tytuł prawny do lokalu i nie został go pozbawiony w czasie pobierania dodatku. Odwołujący się ponadto podnosi, że krzywdzące i nieprawdziwe są wnioski, iż uzyskiwał jakieś korzyści z podnajmu lokalu, a ponadto sam w pełnej wysokości ponosił koszty utrzymania mieszkania. Zdaniem skarżącego postępowanie powinno być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. ustalenia czy spełnione były warunki do przyznania dodatku mieszkaniowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania decyzja z dnia 7 czerwca 2002 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że decyzja organu i instancji wydana została w oparciu o art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, "...jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości...". W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z powyżej wskazaną sytuacją. Organ I instancji dokonał prawidłowego i zgodnego z obowiązującego przepisami wyliczenia odnośnie zwrotu nienależnie pobranych kwot. Kolegium wskazuje, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest jedynie stwierdzenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku na podstawie wcześniej już stwierdzonych okoliczności tj. określonych w zakończonym postępowaniu wznowieniowym.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 czerwca 2002 r. nr [...] złożył J. S. W skardze zarzucił błędną wykładnię przepisów tj. art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, polegającą na przyjęciu, że na skarżącym ciąży obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego. Nadto skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i do tej daty postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ do kognicji sądów administracyjnych należy kontrola działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę badał, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji.
Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734/, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2002 r., jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości.
Analogicznej treści obowiązek wynikał z art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych /tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787/, która w zakresie regulacji problematyki dodatków mieszkaniowych obowiązywała do dnia 31 grudnia 2001 r.
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot z tytułu dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości dotyczy zarówno tych przypadków w których dodatek został przyznany, a nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do jego przyznania, wówczas przedmiotem zwrotu jest cała kwota dodatku w podwójnej wysokości jak i przypadków w których dodatek co do zasady mógł być przyznany, ale kwota dodatku została zawyżona, wówczas przedmiotem zwrotu jest różnica pomiędzy przyznanym pierwotnie dodatkiem, a należnym dodatkiem w podwójnej wysokości.
Przepis ten zawiera sankcję w postaci obowiązku zwrotu otrzymanego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości przez osoby, które dodatek otrzymały na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku. Fakt, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych musi być stwierdzony w wyniku wznowienia postępowania. Zatem warunkiem zastosowania tego przepisu jest uprzednie wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o przyznaniu dodatku mieszkaniowego.
W przedmiotowej sprawie postanowieniem organu I instancji z dnia [...] października 2000 r. zostało wznowione postępowanie w sprawie o dodatek mieszkaniowy przyznany J. S. decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r. na okres od 1 września 1998 r. do 28 lutego 1999 r. w kwocie [...] zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. wydaną w wyniku wznowienia postępowania organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego i odmówił przyznania dodatku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2001 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Tym samym spełnione zostały ustawowe przesłanki zwrotu wypłaconego dodatku w podwójnej wysokości.
Jak stanowi przepis art. 7 ust. 9 zd. drugie ustawy należność obejmująca podwójną wysokość nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Ustawodawca wskazał zatem tryb dochodzenia powyższych należności uregulowany w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / tekst jednolity z dnia 1 lipca 2002 r. Dz. U. Nr 24, poz. 151 z późn. zm./, wyłączając tym samym drogę postępowania cywilnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło