II OZ 626/06
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-06-21
Skład orzekający: Krystyna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności i tworzy wspólne gospodarstwo domowe z innymi osobami, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli jej dochody przewyższają bieżące wydatki?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego, uwzględniając dochody jego i członków rodziny, a także posiadane oszczędności. Skoro dochody skarżącego przewyższają jego wydatki, a może on przeznaczyć część oszczędności na pokrycie kosztów, nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych). Sąd I instancji uznał, że skarżący, tworząc wspólne gospodarstwo domowe z rodziną i posiadając oszczędności, jest w stanie ponieść koszty postępowania. Skarżący argumentował, że oszczędności są jego dorobkiem życiowym i zabezpieczeniem na wypadek zdarzeń losowych, a jego sytuacja zdrowotna jest trudna.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 marca 2006r. sygn. akt II SA/Op 453/05 w zakresie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 30 września 2005r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: - oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 marca 2006r., sygn. akt II SA/Op 453/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek skarżącego A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem, synową oraz dwoma pełnoletnimi wnukami, a łączny dochód rodziny skarżącego wynosi miesięcznie 4.773 zł brutto. Bieżące wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą miesięcznie średnio 303,71 zł. Skarżący jest współwłaścicielem ½ domu oraz posiada oszczędności w kwocie 11.000 zł.
W związku z powyższym Sąd uznał, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący podnosząc, że oczekuje na zabieg chirurgiczny na sercu, jest w podeszłym wieku, natomiast zgromadzone oszczędności to dorobek całego życia i zabezpieczenie na wypadek losowych zdarzeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
W odniesieniu do zarzutów zażalenia stwierdzić należy, że Sąd I instancji zbadał wnikliwie sytuację majątkową skarżącego i biorąc po uwagę jego dochody wraz z dochodami pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym członkami rodziny, zasadnie doszedł do przekonania, że poniesienie kosztów postępowania sądowego, nie przekracza jego możliwości finansowych. Skarżący dysponuje bowiem dochodem przewyższającym jego wydatki. Niezależnie od powyższego może on przeznaczyć część swoich oszczędności na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło