I SA/Wa 266/06

WyrokWSA w Warszawie2006-06-21

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna doręczona osobie zmarłej, która w momencie jej wydania nie była już stroną postępowania, może być uznana za prawidłowo doręczoną i czy jej doręczenie stanowi podstawę do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji administracyjnej osobie zmarłej, która w momencie jej wydania nie była już stroną postępowania, stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Brak doręczenia decyzji następcom prawnym zmarłej strony stanowi przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz naruszenie art. 109 § 1 kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. G. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej złożyła E. G., która zmarła przed wydaniem decyzji przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Decyzja ta, a następnie decyzja Ministra Transportu i Budownictwa, zostały doręczone zmarłej E. G., a nie jej następcom prawnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji oraz przepisów ustawy o gospodarce gruntami.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Transportu i Budownictwa oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...]; 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Minister Transportu i Budownictwa, decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku A. G., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1994 r. wydanej w sprawie uwłaszczenia PP "[...]" w K. działką nr [...] o pow. [...] ha położoną w K. przy ul. [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu i Budownictwa podał, że Wojewoda [...], na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.), decyzją dnia [...] lutego 1994 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpoznaniu wniosku E. G. z dnia 14 maja 1996 r. o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. utrzymaną w mocy przez decyzję z dnia [...] marca 2001 r. stwierdził nieważność decyzji organu wojewódzkiego, i wskazał, że wniosek o zwrot części parceli nr [...], która to parcela weszła w skład działki nr [...], nabytej przez Skarb Państwa w trybie przepisów wywłaszczeniowych, złożony został w piśmie z dnia 16 kwietnia 1992 r., a więc przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej, co winno skutkować zawieszeniem postępowania uwłaszczeniowego, przy czym wskazano na uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2000 r. sygn. akt III ZP 14/99, dotyczącą tej kwestii prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 marca 2003 r. sygn. akt I SA 1242/01 uchylił obie decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, biorąc pod uwagę wiążącą organ administracji ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. Minister Transportu i Budownictwa, ponownie rozpatrując sprawę na wniosek A. G. - jednego ze spadkobierców E. G., stwierdził, że działka nr [...] powstała z działek nr [...], powstałych w wyniku podziału działki nr [...], i stanowiła własność Skarbu Państwa. Ponieważ istniało również prawo zarządu w odniesieniu do jednostki uwłaszczonej, zaistniały przesłanki uwłaszczenia wymienione w art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. Zdaniem organu, skoro Sąd przyjął, iż mimo złożenia wniosku o zwrot nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w trybie przepisów wywłaszczeniowych, przed dniem wydania decyzji uwłaszczeniowej, brak jest przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z tej przyczyny, i nie ma również podstaw do uznania, iż decyzja organu wojewódzkiego jest obarczona wadą naruszenia praw osób trzecich, i tym samym nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ani inne okoliczności wymienione w art. 156 § 1 kpa. Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. G., zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia z dnia 14 stycznia 1997 r. (wydanym przed 1 stycznia 2004 r.) wiąże w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.). Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo, chociaż nie z przyczyn wskazanych w skardze. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku E. G. z dnia 14 maja 1996 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1994 r. w sprawie uwłaszczenia PP "[...]" w K. działką nr [...] o pow. [...] ha położoną w K. przy ul. [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. wydanej w sprawie uwłaszczenia PP "[...]" w K. działką nr [...] o pow. [...] ha położoną w K. przy ul. [...], a Minister Transportu i Budownictwa, decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., po rozpatrzeniu wniosku A. G., o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 r. Z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku znajdującego się w aktach sprawy wynika, że E. G. zmarła dnia 1 czerwca 2003 r., a z decyzji organu z dnia [...] października 2003 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. wynika, że została ona skierowana do nieżyjącej już E. G., a nie do następców prawnych zmarłej strony, co stanowi przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Ponadto, należy zauważyć, że organ naruszył również art. 109 § 1 kpa, z którego wynika, że decyzje doręcza się stronom na piśmie, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło - ponieważ E. G. w dniu wydania tej decyzji już nie żyła. Osoba fizyczna, która jest stroną postępowania administracyjnego, z chwilą śmierci traci ten status. Jej miejsce zajmują następcy prawni, do których jednakże decyzja z dnia [...] października 2003 r. nie została skierowana. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło