II SA/Gl 1035/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.),, Protokolant stażysta Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. S., S. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. z dnia [...] r. o nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 49 ust. 1 i 2, art. 59f ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł dla M. i S. S. w związku z przeprowadzeniem robót budowlanych bez pozwolenia na budowę polegających na zmianie kąta nachylenia i konstrukcji dachu wraz z pokryciem, oraz dobudowaniem dodatkowych przewodów kominowych wentylacyjnych i dymowych w budynku letniskowym usytuowanym na działce nr [...], wchodzącej w skład wspólnej własności ośrodka [...] "[...]" w P. przy ul. [...]. W uzasadnieniu powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2004r. o sygn. akt II S.A./Ka 1566/02 oraz na konieczność zakwalifikowania przeprowadzonych prac zgodnie ze słowniczkiem z art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego. Podkreślono przebieg legalizacji przeprowadzonych robót, których konsekwencją jest naliczenie stosownej opłaty. W zażaleniu na powyższe postanowienie inwestorzy zakwestionowali dopuszczalność bezkrytycznego opierania się na słowniczku pojęć prawa budowlanego i braku interesu Państwa P. w prowadzonym postępowaniu. Podnieśli, że wykonane roboty miały charakter remontu w związku z przeciekaniem dachu. Nie zmieniono stropodachu, a jedynie zdjęto przegniłą papę i nową oparto na dodatkowych deskach ze zmienionym kątem nachylenia. Zmiana kąta nachylenia spowodowana była koniecznością umożliwienia odpływu wody deszczowej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylono postanowienie organu I instancji w części, dotyczącej wysokości opłaty legalizacyjnej i w tym zakresie orzeczono o ustaleniu tej opłaty w kwocie [...] zł; zaś w pozostałym zakresie utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G.. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił konieczność zreformowania wysokości naliczonej opłaty legalizacyjnej gdyż uznał, że uchylenie wcześniejszych decyzji przez Sąd nie przerywa prowadzonego postępowania w związku z tym jest ciągłość rozpatrywanej sprawy. To z kolei uzasadnia przyjęcie mniejszej stawki podstawowej. Ustosunkowując się do zarzutów strony wskazano na wiążący charakter orzeczeń Sądu w świetle art. 153 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodzili się skarżący, którzy w dniu [...] 2005r. wnieśli skargę do Sądu. Zakwestionowali prawidłowość zakwalifikowania naprawy dachu jako `budowy, podkreślili brak interesu po stronie pp. P. uzasadniającego ich status strony. Przedstawili także opinię budowlano – konstrukcyjną na potwierdzenie nieprawdziwości zarzutów wykonania nowych przewodów kominowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002 nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że wyrok z dnia 18 sierpnia 2004r. o sygn. akt II S.A./Ka 1566/02 dotyczył decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. o nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. z dnia [...] r. w przedmiocie nakazania inwestorom wykonania inwentaryzacji powykonawczej budynku letniskowego z uwzględnieniem zmian wprowadzonych w trakcie przeprowadzonego remontu kapitalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolował legalność wydanych rozstrzygnięć w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceniał prawidłowość zastosowanych do nich norm prawnych. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma pierwszorzędne znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy (w związku z postanowieniami art. 135). Oddziaływanie wyroku sądu administracyjnego na ponowne postępowanie administracyjne jednak nie oznacza, że nabiera ono szczególnego charakteru. Rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu organ administracyjny dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie rozstrzygnięcia, jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu. Dlatego też organy obu instancji były zobligowane do prowadzenia postępowania według znowelizowanych przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm./, gdyż jak wskazał Sąd w przywoływanym wyroku z uwagi na zmianę stanu prawnego organy winny uwzględnić nowe (począwszy od 31 maja 2004r.) regulacje prawne. Nowe zaś uwarunkowania dotyczyły zakresu robót, które mieściły się w określeniu "przebudowa". Natomiast jak wynika z treści art. 48 Prawa budowlanego dotyczącego rozbiórki lub legalizacji obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz art. 49b dotyczącego rozbiórki lub legalizacji obiektu budowlanego zrealizowanego bez dokonania stosownego zgłoszenia – przepisy te mogą mieć zastosowanie wyłącznie do budowy. Brak jest możliwości rozszerzenia tych norm na roboty budowlane nie będące budową. Natomiast ustalanie opłaty legalizacyjnej jest dopuszczalne wyłącznie w odniesieniu do sytuacji objętych art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego. Zatem skoro ustawodawca nie przewidział możliwości ustalania opłat legalizacyjnych do innych przypadków, to zachodzi konieczność zastosowania art. 51 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie jak wynika z dokumentów administracyjnych, załączonych opinii oraz wyjaśnień stron Sąd jednoznacznie stwierdził, że wykonane roboty miały charakter przebudowy (remontu) wobec czego należy przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z art. 51 Prawa budowlanego; z nim jednak nie wiąże się ustalanie opłat legalizacyjnych. Odnosząc się do kwestii statusu I. i G. P. w przedmiotowym postępowaniu wskazać należy, że zarówno zażalenie na rozstrzygnięcie organu I instancji jak i skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli M. i S. S., dlatego też brak było przesłanek do badanie przymiotu strony Państwa P.. W poprzednim wyroku Sąd uznał ich interes prawny i przyznał status strony postępowania skoro uwzględnił ich skargę. W niniejszym jednak postępowaniu zarówno stroną żalącą jak i skarżącymi byli Państwo S. zatem badanie ewentualnego naruszenia interesu Państwa P. i kontrola ich statusu pozostała poza ustaleniami Sądu. Wskazane uchybienia wyczerpują przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tj. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaś zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji nakłada na organ obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem wyżej omówionych uwarunkowań. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.