II SA/Sz 41/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. i S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. i S. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego po stwierdzeniu, iż na działce nr [...] w [...], J. i S. K. wybudowali w [...] r. bez wymaganego pozwolenia [...] wyposażony w [...], wydał na podstawie art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229, z późn. zm.), w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz.2016 decyzję z dnia 12 lipca 2005r. nakazującą. J. i S. K. rozbiórkę [...]. Od powyższej decyzji J. i S. K. złożyli odwołanie wnosząc o jej uchylenie i nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie w trybie przepisów prawa budowlanego z 1974r.. W uzasadnieniu odwołania skarżący podnoszą, iż w [...] r. wybudowali [...] typu [...] dla celów [...]. Obecnie działka na której stoi przedmiotowy [...] znajduje się na terenie, który zgodnie z warunkami zabudowy wydanymi w dniu [...], jest przeznaczony pod zabudowę [...], na co wskazuje wydana im decyzja Burmistrza Gminy o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki z dnia [...]. Ponadto przedmiotowy [...] został wybudowany zgodnie z obowiązującymi w okresie jego realizacji warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać obiekty realizowane na działkach pracowniczych oraz innymi przepisami techniczno - budowlanymi. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1Kpa, art. 37 ust. 1pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zadaniem organu odwoławczego argumenty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Jak wynika z informacji Burmistrza w piśmie z dnia [...], znak[...], teren na którym znajduje się działka nr [...] w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] z dnia [...]. Rady Miejskiej w [...] opublikowaną w Dz. Urz. W.R.N. w Szczecinie Nr 1,poz.9 z 1983r., jest oznaczony symbolem B III-RP - teren użytków rolnych. W świetle powyższych ustaleń, przedmiotowy [...], jako obiekt [...] wybudowany został niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i na terenie, który nie był przeznaczony pod zabudowę tego rodzaju. W takim przypadku zastosowanie ma przepis - art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 ust 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, który stanowi, iż obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, podlega przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Zatem INB w [...] zgodnie z prawem wydał zaskarżoną decyzję nakazującą rozbiórkę tego obiektu. Prośba skarżących zawarta w odwołaniu o zalegalizowanie samowoli na podstawie wydanych w dniu [...] warunków zabudowy dla działki nr [...] zezwalających na zabudowę [...], nie może zostać uwzględniona, gdyż wydanie ww. warunków nie zmienia istotnych dla sprawy okoliczności, tj. faktu wybudowania w roku [...] obiektu [...], niezgodnie z planem zagospodarowania, obowiązującym w czasie jego wybudowania. Powyższą decyzję ostateczną J. i S. K. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , zarzucając, iż wydana ona została z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 11 KPA w związku z art. 29 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu bez dokładnego wyjaśnienia czy wybudowany obiekt wymaga pozwolenia na budowę oraz bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności - bez wzywania strony do złożenia wyjaśnień, podczas gdy zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane budowa niektórych obiektów nie wymaga pozwolenia na budowę, a także art.37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawa budowlanego przez nieuwzględnienie faktu, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest przeznaczony pod zabudowę tego rodzaju. Podnieśli także zarzut naruszenia przez organ art.2 i 32 Konstytucji RP, które to przepisy gwarantują urzeczywistnienie zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa poprzez wydanie nakazu rozbiórki, która w świetle obecnie obowiązującego prawa nie jest bezwzględnie konieczna. Skarżący uważają także, iż decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z uchybieniem terminu - winna być wydana do dnia [...], a została wydana [...]. Podnosząc powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania W uzasadnieniu skargi przytoczyli argumentacją zawartą w odwołaniu, wskazując, iż początkowo nie byli właścicielami terenu, a był on dzierżawiony od pracodawcy i miał charakter działki [...]. Skarżący w umowie dzierżawy (§ 3 pkt 2) mieli pozwolenie na wybudowanie domku [...]. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, budowa niektórych obiektów, w tym między innymi [...] na działkach [...], nie wymaga pozwolenia na budowę. Trudno było przewidzieć, nawet przy dołożeniu należytej staranności, że zgoda wyrażona przez zarządcę terenu czyli Przedsiębiorstwo [...] może nie zostać uznana przez administrację budowlaną, zwłaszcza że domek został zinwentaryzowany przez uprawnionego geodetę i figuruje na mapie zasadniczej gminy [...] obręb [...] działka [...] oraz skarżący płacą od niego podatek do gminy. Skarżący podnoszą, że jeśli Przedsiębiorstwo [...] nieprawidłowo dało pozwolenie na postawienie obiektu - skutków wadliwej decyzji nie powinien ponosić obywatel czyli skarżący. W decyzji nakazu rozbiórki wydanej przez Organ I instancji i utrzymanej w mocy przez Organ II instancji nie uwzględniono faktu, że w dniu wszczęcia postępowania skarżący posiadali ostateczną decyzję o warunkach zabudowy, co w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym zmieniło przeznaczenie terenu na [...] i co wskazuje, iż skarżący sami wcześniej podjęli staranie o uregulowanie stanu prawnego. Nakaz rozbiórki - który jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalną szkodę, w sytuacji gdy nie do końca jasny jest stan faktyczny sprawy - narusza względy społeczne i gospodarcze. Rozbiórka [...] niczemu nie służy, a przekracza możliwości finansowe skarżących, którzy są emerytami. Nie jest też w interesie Gminy, która utraci podatek, który regularnie płacą. Skarżący uważają, że nakazanie rozbiórki winno służyć określonym celom, a celem tym nie powinno być wyłącznie karanie obywatela. Przedstawiony stan faktyczny wskazuje, że rozbiórka będzie niejako "sztuką dla sztuki" - co nie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, które zobowiązuje do rozważenia możliwości legalizacji wzniesionego obiektu i dopiero, gdy taka legalizacja nie byłaby możliwa - do orzeczenia nakazu rozbiórki. Wydanie nakazu rozbiórki - które w świetle aktualnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane nie jest bezwzględnie konieczne - narusza zasady państwa prawa, a także zasadę zaufania obywateli do obowiązującego prawa. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 – dalej: Ppsa/. W świetle powyższego przepisu skargę uznać należało za uzasadnioną. Trafny jest w szczególności zarzut naruszenia przez organ art. 37 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. stanowiącego prawną podstawę rozstrzygnięcia. Określona w tym przepisie przesłanka, iż wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju winna zachodzić w dacie wszczęcia postępowania dotyczącego samowoli budowlanej popełnionej przed [...]. Brak jest podstaw do interpretacji tego przepisu przyjętej przez organ, iż decyduje przeznaczenie terenu w dacie budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia, w sytuacji, gdy w dacie wszczęcia postępowania w sprawie takiej budowy plan ten już nie obowiązywał. W rozpatrywanej sprawie skarżący w dacie wszczęcia postępowania w sprawie samowolnej budowy [...] dysponowali już stateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stwierdzającą, iż na terenie tym dopuszczalna jest zabudowa[...]. W rubryce "funkcja zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] obręb [...], na której posadowiony jest sporny obiekt zapisano: "Funkcja zabudowy i zagospodarowania terenu: tereny [...]. Teren zagospodarowany w formie indywidualnych działek [...], na którym lokalizowana jest zabudowa [...] o zróżnicowanej formie architektonicznej. Planowana zabudowa nie zmieni obecnej funkcji terenu. Ustala się zakaz wprowadzenia wszelkich funkcji usługowych". Decyzja ta jednoznacznie więc wskazuje, iż na terenie tym dopuszczalna jest obecnie zabudowa tego rodzaju. Nie zostaje zatem spełniona wskazana w art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy prawo budowlane z 1974r. przesłanka, iż będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany znajduje się na terenie nie przeznaczonym pod tego typu zabudowę. Wprawdzie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażono również pogląd przeciwny, jednakże skład orzekający w niniejszej sprawie poglądu tego nie podziela, a opowiada się za stanowiskiem zaprezentowanym wyżej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję, wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji uchylił. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 151 ppsa zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.