II SA/Po 833/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr/ Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st.sekr. sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006r. przy udziale ze skargi R. T. i M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. o numerze sprawy [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...],-zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska Dnia [...]r. Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] wydaną w sprawie [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-biurowo-handlowego o powierzchni sprzedaży poniżej [...] m2 z [...] kondygnacjami podziemnymi (w tym parking podziemny) w granicach nieruchomości, przewidzianej do realizacji na działkach numer [...], [...], położonych w P. przy ulicy [...]. Dnia [...]r. do Urzędu Miasta w P. wpłynął wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego warunków zabudowy działek nr [...], [...] u zbiegu ulic [...]. Wniosek ten podpisały R. T. , M. D., stwierdzając jednocześnie, że działają w imieniu i z upoważnienia współwłaścicieli – mieszkańców. W uzasadnieniu wywiodły, że nie brały jako strona udziału w Postępowaniu dotyczącym zabudowy działki nr [...], [...]. Wiadomość o decyzji dotyczącej projektowanego budynku powzięły dopiero [...]r. w momencie zapoznania się z pismem dotyczącym działki nr [...], graniczącej z ich budynkiem przy ulicy [...]. Zdaniem wnoszących wzniesienie budynku [...]-kondygnacyjnego o wysokości [...] metrów w wąskiej ulicy [...] przysłoni światło i słońce w mieszkaniach położonych od ulicy [...], od strony wschodnio-południowej, co naruszy interesy mieszkańców zmuszając do palenia światła w ciągu dnia, założenia żaluzji, a nadto obniża wartość nieruchomości. Bryła budynku usługowo-handlowego na działce nr [..], [...] stanowić będzie dominantę architektoniczną w okolicy zabytkowego zespołu kaplic i Szpitala dziecięcego oraz okolicznych budynków ul. [...], tworząc dysonans w śródmiejskiej zabudowie. Dnia [...]r. R. T. nadesłała pismo, w którym wyszczególniła z imienia i nazwiska współwłaścicieli nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...]. Dnia [...]r. Prezydent Miasta P. decyzją wydaną w sprawie [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wywiódł, że zarzuty z wniosku z dnia [...]r. nie wykazały, by w wyniku skarżonej decyzji został naruszony interes prawny wnioskujących w sposób powodujący, że powinni być traktowani jako strona, tym bardziej że są współwłaścicielami nieruchomości położonej po drugiej stronie ulicy [...] i nieruchomość ta nie sąsiaduje z działkami objętymi decyzją o warunkach zabudowy. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu, wnioskujący mają jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Powoływanie się na groźbę zaciemnienia przez planowany obiekt powierzchni przy ulicy [...] nie jest poparte żadnym przepisem prawa materialnego z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Organ stwierdził, że kwestia ta może zostać rozstrzygnięta dopiero na etapie sporządzania projektu budowlanego, w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Oddziaływanie nowoprojektowanego budynku na zabudowę sąsiednią zostało określone w ustawie z dnia 07 lipca 1997r. Prawo budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji złożyły M. D., R. T., określając że złożyły je z upoważnienia współwłaścicieli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzja z dnia [...]r, w sprawie [...], utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Zgodziło się z argumentacją organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję złożyły R. T., M. D. Wniosły o jej uchylenie i o uwzględnienie wniosku o wznowienie. Skarżące określiły, że skarga jest ich oraz innych współwłaścicieli, nie określiły ich jednak z imienia i nazwiska. W uzasadnieniu skargi wywiedziono, iż planowany budynek [...]kondygnacyjny w sposób zdecydowany pogorszy warunki mieszkaniowe w budynku przy ulicy [...]. Pozbawi słońca, co sprawi zaciemnienie mieszkań. Nadto zachodzi obawa, co do stabilności budynku, gdy podziemne kondygnacje będą wymagały głębokich wykopów. Planowana zabudowa nie jest dostosowana do historycznej zabudowy ulicy [...]. Nie sposób, zdaniem skarżących, zgodzić się na odmówienie im praw strony, tylko ze względu na brak połączenia działek obu nieruchomości. Stoi temu na przeszkodzie art. 144 kc i art. 28 kpa. Nadto zaś działki te są oddzielone od siebie jedynie wąską ulicą. Interes prawny należy rozumieć szeroko, przepisy dotyczące postępowania w sprawie warunków zabudowy nie przewidują żadnych ograniczeń podmiotowych dla uczestników tego postępowania. Dnia [...]r. Sąd zwrócił się do R. T., M. D., aby podały w terminie 7 dni, czy skargę oprócz nich wnoszą także inne osoby, wezwano by ewentualni inni skarżący podpisali skargę. Dnia [...]r. T. T., M. D. w odpowiedzi na wezwanie poinformowały, że pozostali współwłaściciele, mieszkańcy budynku przy ulicy [...] popierają skargę. Do pisma dołączono pełnomocnictwo do działania w niniejszej sprawie, jakie R. T. złożyli: M. W., I. J., I. O., K. S., M. D., M. H., R. H., Z. H., S. M., D. S., K. H., L. Z., J. Ł., J. W., D. T., L. T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało do tej pory prezentowaną argumentację. Uczestnik "d." Sp. [...]. w P. wniosła o oddalenie skargi. Na rozprawie dnia 21 czerwca 2006r. skarżące podtrzymały skargę. Skarżąca R. T. wniosła o zasądzenie na jej rzecz poniesionych kosztów w wysokości [...],-zł. Złożyły się nań: - opłata sądowa – [...],-zł, - znaczki skarbowe – [...],-zł, - kserokopie dokumentów – [...],-zł, - maszynopisanie – [...],-zł, - przegląd techniczny – [...],-zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia może nastąpić na wniosek strony. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną, co w postępowaniu zwykłym. Według art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W kodeksie postępowania administracyjnego nie zostało określone, jakie wymogi musi spełniać podanie o wznowienie. Stosować należy zatem przepis art. 63 §1 kpa, regulujący formę "podanie". Rozważając kwestię wymogów formalnych podania o wznowienie postępowania należy mieć na względzie rozwiązania przyjęte w art. 145 § 1 kpa. Żądanie wznowienia postępowania może oprzeć się tylko na jednej z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które winno się zakończyć wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 2 kpa). Postanowienie o wznowieniu postępowania zapada, gdy nie zachodzą warunki wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Powyższe postanowienie dopiero otwiera postępowanie w sprawie (art. 149 § 2 kpa). Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie elementem postępowania przeprowadzonym po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 kpa. Postanowienie o wznowieniu postępowania wywiera jedynie skutki procesowe. Zgodnie z art. 149 § 3 kpa odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania możliwe jest tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 lub art. 145a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Przyczyny podmiotowe, to złożenie wniosku przez osoby nie będące stroną, złożenie go przez osoby nieposiadający zdolności do czynności prawnych bez udziału przedstawiciela ustawowego. Przyczyny przedmiotowe występują wówczas, gdy sprawa nie była rozstrzygnięta w formie decyzji lub zaskarżalnego postanowienia , gdy decyzja nie była ostateczna, gdy podnoszono inne zarzuty niż w art. 145 i 145a. Powodem tym nie może być brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalne. Przesłanką odmowy wznowienia postępowania nie może być negatywny wynik ustaleń, co do przyczyn wznowienia. Może być żądanie wznowienia z przyczyny innej niż wymienione enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa. Odmowa wznowienia występuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych. Do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania może dojść również wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku przyczynowego pomiędzy podstawą wznowienia, a treścią decyzji. Innymi słowy, o ile da się ten związek wykluczyć. Jeśli są zatem jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia, potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana podstawa występuje. W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta P. odmówił wznowienia postępowania wywodząc, że wnioskujący mają interes faktyczny, a nie prawny. Podkreślił, że stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy są wnioskodawca (przyszły inwestor) oraz właściciele nieruchomości sąsiednich, którzy powołując się na przepis prawa wykażą interes prawny do udziału w postępowaniu. Wywiódł, że zarzuty zawarte we wniosku nie wykazały, by w wyniku wydania decyzji został naruszony interes prawny wnioskujących w sposób powodujący, że powinni oni być traktowani jako strony. Z powyższą argumentacją zgodziło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. W ocenie Sądu stanowisko organów obydwu instancji pozostaje w sprzeczności z postanowieniami art. 28 kpa, który statuuje definicję strony. Przepis ten nie wymaga dla uzyskania statusu strony naruszenia interesu prawnego. Jak bowiem wywiedziono wyżej stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub prawa dotyczy postępowanie, albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.W przedmiotowej sprawie zatem rozważania odnieść należało do definicji strony zawartej w tym artykule. Tak decyzja organu I, jak i II instancji rozważań takich nie zawiera. Ponadto, jak wywiedziono wyżej, tylko oczywisty brak przymiotu strony może na tym etapie prowadzić do odmowy wznowienia postępowania. Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. W istocie bowiem, wbrew stanowisku organów, interesem prawnym w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy legitymują się nie tylko właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących ze sobą. Przymiot taki mogą posiadać także właściciele innych nieruchomości, o ile postępowanie dotyczyć będzie ich interesu. W niniejszej sprawie z uwagi na bliskość nieruchomości nie można jednoznacznie, na tym etapie, przesądzić braku interesu prawnego po stronie wnoszących. Poczynić w tym celu należałoby szczegółowe ustalenia, co możliwe jest dopiero w postępowaniu, jeżeli toczy się w wyniku wznowienia. Zdaniem Sądu działania organów obydwu instancji naruszały przepisy art. 149 § 2, 7 kpa, 8 § 1 kpa, 107 § 3 kpa. Powyżej opisane naruszenia wyczerpują znamiona art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002e. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz.U. 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Stąd orzec należało jak w pkt I sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ poczyni prawidłowe rozważania w zakresie podstaw wznowienia, poprzedzając je ustaleniami, co do oddziaływania inwestycji na prawa i obowiązki żądających wznowienia. Powyższych czynności organ dokona w wyniku uprzedniego wznowienia postępowania. Jak w pkt II orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a Jak w pkt III rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska MarK