II FSK 1549/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-18
Skład orzekający: Edyta Anyżewska, Andrzej Grzelak, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przy ustalaniu stanu faktycznego, w szczególności co do dowodu własności nieruchomości, może stanowić podstawę skargi kasacyjnej opartej na zarzucie naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego nie może być uwzględniona, jeśli skarżący w istocie kwestionuje sposób ustalenia stanu faktycznego i dowody przyjęte przez sąd pierwszej instancji, nie wskazując jednocześnie naruszonych przepisów postępowania. Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie może z urzędu badać innych wadliwości postępowania, chyba że zachodzi nieważność.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. była najemcą lokalu użytkowego w budynku komunalnym i została zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za 2004 r. Kwestionowała ten obowiązek, twierdząc, że dowody własności nieruchomości (wypis z księgi wieczystej) nie zostały przeprowadzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę, uznając, że dane z ewidencji gruntów wskazują Miasto P. jako właściciela, a umowa najmu została zawarta z tym właścicielem. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędne ustalenie własności nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), Sędziowie NSA Andrzej Grzelak, del. WSA Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Honorata Klósek, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Po 1370/05 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 września 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Po 1370/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 września 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 27 stycznia 2004 r. ustalającą skarżącej podatek od nieruchomości za rok 2004.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie, że K. S. na podstawie umowy zawartej z Miastem P. tytułem najmu posiada lokal użytkowy w budynku komunalnym w P. przy ul. [...].
Według organu odwoławczego te okoliczności skutkują zastosowaniem art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a/ ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.).
W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie.
Skarżąca przyznała, że jest najemcą przedmiotowego lokalu użytkowego. Jej zdaniem byłaby zobowiązana do zapłaty podatku, gdyby nieruchomość, w której wynajmuje sporny lokal stanowiła własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Dowodem wskazującym prawo własności jest wypis z księgi wieczystej, a takiego dowodu nie przeprowadzono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w roku 2004 (Dz.U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1683) podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządowej, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości.
W niniejszej sprawie niesporne jest to, że skarżąca posiada na podstawie umowy najmu zawartej z Miastem P. część obiektu budowlanego w postaci lokalu użytkowego. Oprócz wyżej wymienionej przesłanki do uznania skarżącej za podatnika podatku od nieruchomości konieczne jest by wynajmowana przez skarżącą część obiektu budowlanego stanowiła własność m.in. jednostki samorządowej i by umowa była zawarta z tym właścicielem.
Z ewidencji gruntów dołączonej do akt podatkowych wynika, że właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w P. jest Miasto P.
Jako władających wskazano użytkowników wieczystych. Nie zmienia to jednak tego, że prawo własności przysługuje Miastu P.
Skarżąca zawarła umowę najmu lokalu z Miastem P., które jest właścicielem nieruchomości, w tym części obiektu budowlanego.
Przy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wymiar podatku odbywa się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Wynika to z treści art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.).
Zarówno dane składające się na zakres przedmiotowy jak i podmiotowy ewidencji powinny być podstawą wymierzenia podatku od nieruchomości.
Dane wynikające z ewidencji nie korzystają z domniemania prawdziwości, tak jak wpisy do księgi wieczystej. Jeżeli istnieją niezgodności pomiędzy treścią ewidencji a rzeczywistym stanem faktycznym lub prawnym powinny być podjęte albo z urzędu albo na wniosek czynności organu prowadzącego ewidencję (a nie organu podatkowego) działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian.
Organa podatkowe nie są zobowiązane do podejmowania z urzędu działań mających na celu ustalenie, czy zapis w ewidencji gruntów odpowiada stanowi rzeczywistemu. Podatnik kwestionując co do zasady obowiązek podatkowy winien udokumentować ten stan rzeczy w postępowaniu podatkowym.
W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że Miasto P. nie jest właścicielem przedmiotu opodatkowania. W odwołaniu skarżąca wskazywała zarzuty, które nie mogły być uwzględnione, gdyż opierały się na stanie prawnym, który nie obowiązywał już w 2004 roku. Do poprzedniego stanu prawnego (przed 1 stycznia 2003 r.) miała zastosowanie uchwała NSA z 25 czerwca 2001 r., na którą powoływała się skarżąca.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – dalej p.p.s.a.
K. S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a/ ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że zostało należycie wykazane, iż nieruchomość, w której znajduje się lokal stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego, gdy tymczasem dowodu takiego akta sprawy nie zawierają.
Z uwagi na powyższe wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 września 2005 r. i decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 27 stycznia 2004 r.,
2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych.
Według skarżącej decyzja podatkowa w podatku od nieruchomości powinna powoływać się na wpis własności w księdze wieczystej, urządzonej dla danej nieruchomości, a w razie jej braku przedstawiać tytuł własności jednostki samorządowej do nieruchomości.
Stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest wg skarżącej zdumiewające i z tego powodu, że w analogicznej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Po 1225/04 zajął stanowisko biegunowo odmienne do rozstrzygnięcia, które jest przedmiotem skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W skardze kasacyjnej jako jej podstawę wskazano na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a/ ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), który stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne, które są posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem.
Stosownie do art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może polegać na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu.
Tymczasem skarżąca nie powołuje się na żadną z tych postaci naruszenia wskazanego przepisu, lecz zarzuca, iż ustalenie co do tego, że jednostka samorządu terytorialnego jest właścicielem obiektu budowlanego, którego część – w postaci lokalu użytkowego – posiada skarżąca, zostało oparte na niemiarodajnym dowodzie – wypisie z ewidencji gruntów a nie na wyciągu z księgi wieczystej.
W istocie więc skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazuje na naruszenia przepisów postępowania przy ustalaniu stanu faktycznego, nie wskazując przy tym ani właściwych przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani przepisów postępowania podatkowego, których naruszenia nie dostrzegł Sąd I instancji.
Tego rodzaju skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona.
Stosownie do art. 176 p.p.s.a. uzasadnienie stanowi integralną część skargi kasacyjnej i musi się ono odnosić do wskazanej podstawy zaskarżenia, co w nin. sprawie nie miało miejsca. Sąd kasacyjny nie ma uprawnień do stwierdzenia z urzędu dostrzeżonych wadliwości zaskarżonego wyroku, bowiem stosownie do art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzi nieważność postępowania, co w nin. sprawie nie miało miejsca.
Z tej przyczyny skarga kasacyjna na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Jedynie na marginesie NSA zauważa, że dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatku, w tym od nieruchomości, zgodnie z powołanym w zaskarżonym wyroku art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło