II OSK 2018/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2117/05 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2117/05 po rozpoznaniu skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...], Nr [...] o ustaleniu jednorazowej opłaty w kwocie 1.560 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości /działki nr [...] o pow. [...]/ położonej w Z. przy ul. [...] - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że przedmiotowa opłata została ustalona na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wobec ustalenia stawki procentowej równej 30 %, w związku ze zmianą przeznaczenia danego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powodującą wzrost wartości nieruchomości, zaś A. O. sprzedał udziały w przedmiotowej działce /przeznaczonej pod drogę wewnętrzną powstałą w wyniku podziału terenu/ przed upływem 5 lat od ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Właściciel nie poniósł nakładów na przedmiotową działkę, nie ma też na rozstrzygnięcie sprawy wpływu cena jaką uzyskał właściciel w wyniku zbycia działki. Stanowisko to podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które po rozpoznaniu odwołania A. O. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie A. O. podniósł, iż zbył działkę przed wejściem w życie powołanej w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji ustawy, a także pominięto przy rozstrzyganiu art. 37 ust. 5, 6 i 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto sprzedając działkę poniósł straty, gdyż zbył ją po [...] zł za m2, to jest za taką cenę, jaką uzyskał od Gminy za działkę przeznaczoną pod drogę publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna. Postępowanie administracyjne wszczęto z urzędu w dniu 23 kwietnia 2003 r., kiedy to zostało doręczone A. O. pismo powiadamiające o wszczęciu postępowania. W tej dacie obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Nowa ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2004 r. zgodnie z art. 89 weszła w życie w dniu 10 lipca 2003 r. Zgodnie z przepisami przejściowymi nowej ustawy /art. 85 ust. 1/ do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Decyzja organu pierwszej instancji została więc prawidłowo wydana na podstawie art. 36 ust. 3 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Ta sama podstawa prawna obowiązywała przy wydawaniu decyzji organu odwoławczego, a jedynie organ ten wskazał błędnie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten reguluje kwestie związane z wzajemnymi rozliczeniami pomiędzy gminą a właścicielem nieruchomości, w związku ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianą. Istota obowiązku regulowanego cytowanym przepisem sprowadza się do konieczności uiszczenia przez dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego jednorazowej opłaty, w przypadku wystąpienia łącznie dwóch przesłanek: - wzrostu wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, - zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Sąd pierwszej instancji uznał, że słuszne stanowisko zajął organ wydający zaskarżoną decyzję, bowiem obie z wymienionych przesłanek łącznie zaistniały, gdyż zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W., przyjęta uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia [...], nr [...] spowodowała wzrost wartości działki nr [...] będącej drogą wewnętrzną, w której prawie własności skarżący zbył udziały w łącznej wysokości 10/15. Nieruchomość jest położona na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, zaś przed zmianą znajdowała się w obszarze strefy o priorytecie funkcji rolniczych. W postępowaniu prowadzonym w sprawie został powołany rzeczoznawca, który sporządził stosownie do obowiązujących przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /D. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./ oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego /Dz. U. Nr 230, poz. 1924/ operaty szacunkowe, wskazujące na wzrost wartości przedmiotowej działki. Sąd uznał za niezasadny zarzut, iż skarżący zbył udziały w przedmiotowej nieruchomości znacznie poniżej wartości ustalonej w operacie szacunkowym, gdyż "wysokość odszkodowania za grunt stanowiący działkę [...] przejęty pod drogę została ustalona na podstawie ugody zawartej pomiędzy Gminą W. a skarżącym". "Wartość m2 sprzedaży udziałów w działce nr ewid. [...] została natomiast wynegocjowana przez strony i nie ma żadnego przełożenia na wysokość renty planistycznej". Organ orzekający w sprawie słusznie wskazał więc, że cena uzyskana w wyniku sprzedaży nieruchomości nie ma żadnego wpływu na wysokość opłaty ustalanej na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. O., reprezentowany przez adwokata P. M., zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy wobec niedostatecznego jej wyjaśnienia polegającego na nieuwzględnieniu, iż skarżący był zobowiązany do sprzedaży udziału w przedmiotowej nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział geodezyjny działki, - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, wobec nieuwzględnienia nakładów poniesionych przez skarżącego w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mających bezpośredni wpływ na wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że sprzedaż przedmiotowej działki nie spowodowała żadnego przysporzenia, cena sprzedaży była bowiem symboliczna, gdyż skarżący był zobowiązany do zbycia udziałów pod drogę. Na poniesione koszty składają się wydatki związane z podziałem geodezyjnym oraz pracami wykopaliskowymi na działkach powstałych w wyniku podziału. Stosownie do art. 36 ust. 5 ww. ustawy rentę planistyczną pomniejsza się o zwaloryzowaną wartość nakładów poniesionych w okresie pomiędzy zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zbyciem nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości, co zostało pominięte przy orzekaniu w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa" podstawą skargi kasacyjnej może być zarzut naruszenia przepisów postępowania /mających zastosowanie przed sądem administracyjnym/, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie wprawdzie podnosi się zarzut naruszenia przepisów postępowania mający wpływ na wynik sprawy, jednakże nie podano żadnego przepisu prawa procesowego, który według strony miałby być przez Sąd pierwszej instancji naruszony i to w tak poważnym stopniu, że mogło to naruszenie wpłynąć na wynik sprawy. Tym samym zarzut nie mógł być uznany za usprawiedliwiony. Wskazana w skardze kasacyjnej druga jej podstawa, to jest naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, wobec nieuwzględnienia nakładów poniesionych przez skarżącego, wprawdzie pod względem formy odpowiada wymogom art. 174 pkt 1 ppsa, jednakże także nie mogła być uwzględniona. W toku postępowania wprawdzie skarżący podnosił, że poniósł koszty związane z podziałem przedmiotowego terenu na działki, jednakże wydatki z tego tytułu były poniesione w celu umożliwienia zbycia poszczególnych działek na rzecz nowych właścicieli, a nie stanowiły nakładów na poszczególne działki, powodujących wzrost ich wartości. Innych nakładów na przedmiotową działkę po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego, powodujących wzrost jej wartości, na żadnym z etapów postępowania w sprawie skarżący również nie wykazał. Zastosowano więc w zaskarżonym wyroku prawidłową wykładnię stanowiących podstawę orzekania przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji z mocy art. 184 ppsa.