III SA/Łd 60/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Centrum Edukacyjnego A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dokonanie zmian we wpisie do ewidencji stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] oznaczonym Nr [...] i znakiem [...] [...] Kurator Oświaty wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 31 pkt 5 lit a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 273, poz.2703 ze zm.) oraz art. 11 b ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz.U. Nr 12, poz.96 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Centrum Edukacyjnego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dokonanie zmian we wpisie do ewidencji, dotyczącego przekształcenia dotychczasowych szkół ponadpodstawowych - Zaocznych Techników Zawodowych dla Dorosłych Centrum Edukacyjnego "A" w szkołę ponadgimnazjalną. Decyzjami z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. wykreślił z prowadzonej ewidencji wpis dotyczący Centrum Edukacyjnego "A" – spółki z o.o. w Ł. prowadzącej Zaoczne Technika Zawodowe dla Dorosłych kształcące w zawodzie technik ekonomista, technik elektronik i technik mechanik. Wniosek o wykreślenie złożył [...] Kurator Oświaty z uwagi na stwierdzenie w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkół jest sprzeczna z przepisami art. 2c w zw. z art. 11b ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego ( Dz. U. Nr 12, poz. 96 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 lit a-f ustawy o systemie oświaty. Szkoły te jako dotychczasowe niepubliczne szkoły ponadpodstawowe nie zostały bowiem przekształcone w szkoły ponadgimnazjalne od 1 września 2004r. , a warunkiem takiego przekształcenia było złożenie wniosku o dokonanie zmian we wpisach do ewidencji nie później niż do dnia 31 maja 2004 r. W dniu 5 października 2005r. do Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. wpłynęło pismo Centrum Edukacyjnego "A" oznaczone Nr [...] następującej treści: "W związku z art. 2b ust.2 ustawy wprowadzającej reformę ustroju szkolnego prosimy o przekształcenie z dniem 01.09.2006 r. na mocy art. 11b ust.2 i 4 powyższej ustawy naszego Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w Ł. przy ul. A 117 w Zaoczne Technikum Uzupełniające dla Dorosłych w Ł. przy ul. A 117 z zachowaniem uprawnień szkoły publicznej.". Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Prezydent Miasta Ł. wskazując jako podstawę prawną art. 11b ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1999r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz.U. Nr 12, poz.96 ze zm.), art. 58, 59 i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dokonanie zmian we wpisie do ewidencji dotyczącego przekształcenia przedmiotowych szkół w szkołę ponadgimnazjalną. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że wyznaczony w art. 11 b ust. 2 w związku z art. 2c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego termin do złożenia wniosku o przekształcenie dotychczasowego technikum dla dorosłych w szkołę ponadgimnazjalną dla dorosłych upłynął w dniu 31 maja 2004 r. Równocześnie organ stwierdził, że wniosek nie czyni zadość warunkom formalnym zawartym w art. 58 k.p.a. wymaganym do przywrócenia terminu. Wnioskodawca nie wykazał, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a przede wszystkim nie udowodnił, iż prośbę o przywrócenie terminu wniósł w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Zażalenie na to postanowienie złożyło Centrum Edukacyjne "A", zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego określonych w art. art. 6, 7, 8 i 13 K.p.a. W ocenie wnoszącego odwołanie terminem granicznym do złożenia wniosku o przekształcenie prowadzonej przez niego szkoły jest 31 maja 2006 r. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia [...] Kurator Oświaty wydał wskazane na wstępie postanowienie. W jego uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż z literalnej wykładni przepisu art. 11 b ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1999r. - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego wynika jednoznacznie, że osoby prawne i fizyczne prowadzące dotychczasowe niepubliczne szkoły ponadpodstawowe były zobligowane do ich przekształcenia w terminach określonych w art. 2c cytowanej ustawy. W przypadku techników dla dorosłych w terminie określonym w art. 2c ust. 4 ustawy tj. z dniem 1 września 2004r. Ponadto osoby prowadzące dotychczasowe szkoły dla dorosłych, w tym technika dla dorosłych, były zobowiązane do złożenia wniosku o dokonanie zmian we wpisach do ewidencji w sprawie przekształcenia ww. szkół w szkoły ponadgimnazjalne w terminie do 31 maja 2004r. Organ II instancji uznał za nieuzasadnione twierdzenie zawarte w zażaleniu, że szkoła niepubliczna dla dorosłych starego ustroju szkolnego posiadająca uprawnienia szkoły publicznej może zostać przekształcona w szkołę ponadgimnazjalną w terminie do 1 września 2006 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdził, że nie mają one żadnego związku z przedmiotową sprawą. W uzasadnieniu postanowienia organu I instancji prawidłowo wykazano, że wniosek nie czyni zadość warunkom formalnym zawartym w art. 58 K.p.a. Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i nie udowodnił, że prośbę o przywrócenie terminu wniósł w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ II instancji ocenił, że przedstawiona przez skarżącego interpretacja przepisów wprowadzających reformę ustroju szkolnego, zgodnie z którą szkoły ponadpodstawowe dla dorosłych mogą być przekształcane w szkoły ponadgimnazjalne tj. szkoły nowego ustroju szkolnego w terminie do 1 września 2006r., nie może stanowić przesłanki do przyjęcia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedstawione wyżej postanowienie [...] Kuratora Oświaty wniosło Centrum Edukacyjne "A" wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o przywrócenia terminu dotyczącego przekształcenia dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej Zaocznego Technikum dla Dorosłych w szkołę ponadgimnazjalną Zaoczne Technikum Uzupełniające dla Dorosłych, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. W uzasadnieniu skarżąca Spółka podniosła, iż mając na uwadze dobro słuchaczy i dążąc do ugody pismem z dnia 5 października 2005r. wystąpiła do Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. o przekształcenie Zaocznego Technikum dla Dorosłych w szkołę ponadgimnazjalną - Zaoczne Technikum Uzupełniające dla Dorosłych. Skarżąca spółka zarzuciła, iż rozpatrujące sprawę organy obu instancji nie kierowały się dobrem społecznym, mimo że likwidacja szkoły dotyczy 385 uczniów, którzy zostaną pozbawieni możliwości dalszej nauki. Działania organów naruszają zdaniem skarżącej art. art. 6 do 11 i 13 K.p.a. Opierając się na treści art. 2b ustawy z dnia 8 stycznia 1999r. – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. Nr 12, poz. 96 ze zm.) Spółka stwierdziła, iż przekształcenie prowadzonej przez Spółkę szkoły powinno nastąpić do 1 września 2006r. Z tą datą bowiem w ponadpodstawowych szkołach dla dorosłych zaprzestaje się naboru do pierwszej klasy. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. skarżący wyjaśnił, że nie składał żadnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przekształcenie szkoły. W dniu 5 października złożył tylko wniosek o przekształcenie szkoły ( treść wniosku w uzasadnieniu przytoczona została w całości). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Przy czym w myśl art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonego aktu ocenia, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy (p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skargę w niniejszej sprawie należało uwzględnić, ale z innych przyczyn niż te , które zostały podniesione przez stronę skarżącą. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów obu instancji była kwestia przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przekształcenie Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w szkołę ponadgimnazjalną. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych i oświadczenia złożonego na rozprawie przez Prezesa Zarządu Spółki S. B. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przekształcenie szkoły nie był składany. Oznacza to, że Prezydent Miasta Ł. "z urzędu" odmówił stronie skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przekształcenie szkoły, Działanie takie jest działaniem bez podstawy prawnej i wypełnia przesłanki z art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego zna instytucję przywrócenia terminu jako instytucję procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestników postępowania. Zgodnie z art. 58 par. 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W art. 58 par 1 i 2 k.p.a. określone zostały więc 4 przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, przy czym podstawową jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Instytucja przywrócenia terminu uregulowana w k.p.a. jest bowiem oparta na zasadzie skargowości. Brak natomiast podstawy prawnej do rozstrzygania w przedmiocie przywrócenia terminu, jeżeli zainteresowany takiego wniosku nie zgłosił. Ponadto instytucji tej nie można stosować do terminów materialnoprawnych, ma bowiem wyłącznie zastosowanie do terminów procesowych i to terminów dokonania czynności procesowych ( patrz B. Adamiak, J. Borkowski. "Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz" - Wydanie 3 z 2000 r. str. 290- 291). W przedmiotowej sprawie organy obu instancji rozważały tymczasem kwestię przywrócenia terminu z art. 11 b ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 8 stycznia 1999 r. – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego ( Dz. U. Nr 12, poz.96 ze zm.), a więc terminu prawa materialnego. Z powyższych względów Sąd uznał, że postanowienie Prezydenta Miasta Ł. wydane zostało bez podstawy prawnej zaś postanowienie [...] Kuratora Oświaty utrzymując w mocy takie postanowienie rażąco narusza prawo i na podstawie art. 145 par 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. stwierdził nieważność obu postanowień. Orzekanie w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd uznał w tej sprawie za bezprzedmiotowe.