II SA/Go 935/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi R.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 1 pkt 5, art. 6 pkt4, art. 112, art. 113 ust. 1, art. 119 ust. 1, art. 123, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 130, art. 132 ust. 1-3, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603, ze zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zmianami) orzekł o wywłaszczeniu i przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej, zabudowanej fundamentami budynku, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0.51 ha, stanowiącej własność R.K.. Nieruchomość będąca przedmiotem wywłaszczenia jest przewidziana pod budowę wału przeciwpowodziowego rzeki, ustalając odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w wysokości 31.880,00 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że w prowadzonych rokowaniach ze skarżącym nie wyraził on zgody na zbycie przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej, co stanowiło przesłankę do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Nieruchomość ta w zmienionym w 2000 r. miejscowym planie zagospodarowania została przeznaczona pod budowę wału przeciwpowodziowego. Skarżący został o tej zmianie poinformowany i nie wniósł wówczas żadnych zastrzeżeń. Kwotę odszkodowania ustalono na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, która odpowiada wartości rynkowej nieruchomości gruntowej powiększonej o wartość części składowych tj. fundamentów i drzew znajdujących się na gruncie, który to grunt nie został wyłączony z przeznaczenia rolniczego. Od powyższej decyzji R.K. wniósł odwołanie, za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego M.K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o zmianę tej decyzji poprzez ustalenie odszkodowania za powyższą nieruchomość na rzecz skarżącego, w wysokości 80000,00 zł. Skarżący zarzucił naruszenie art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podnosząc, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne nie wykazało, że wywłaszczenie jest niezbędne dla zamierzonej inwestycji, a jedynie że przeprowadzenie wału przeciwpowodziowego w innym miejscu jest zbyt kosztowne. Jednocześnie skarżący utrzymuje, że działka będąca przedmiotem postępowania nie jest działką zalewową i może być wykorzystana na cele mieszkaniowe i usługowe, co miało już miejsce w przeszłości. Ponadto skarżący zarzucił błędną w jego ocenie zaniżoną wycenę nieruchomości, gdyż nie uwzględnia faktycznej wartości nieruchomości, która w rzeczywistości może być wykorzystywana na cele komercyjne. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu, iż rokowania i korespondencja z R.K. nie doprowadziły do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości. Budowa wału przeciwpowodziowego rzeki stanowi w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o gospodarce nieruchomościami cel publiczny i dlatego wydanie decyzji wywłaszczeniowej stało się niezbędne. Zgodnie z art. 130 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, co w niniejszej sprawie nastąpiło w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, złożył za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego M.K., skarżący R.K. wnosząc uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody w całości bądź stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa, ewentualnie o zmianę tej decyzji poprzez ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, na rzecz skarżącego, w wysokości 80000,00 zł., zarzucając naruszenie art. 112 ust. 3, art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 40 k.p.a. przez nie powiadomienie pełnomocnika skarżącego o przeprowadzonych w sprawie rozprawach administracyjnych. Ponadto strona wniosła o powołanie biegłego na okoliczność, czy inwestycja może przebiegać z pominięciem działki skarżącego oraz celem wyceny przedmiotowej nieruchomości, przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu l instancji, a ponadto podniósł, iż budowa wału przeciwpowodziowego mogłaby mieć inny przebieg, z pominięciem jego działki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ poinformował, iż wysokość odszkodowania ustala się na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Ponadto organ stwierdził, że skarga została wniesiona po terminie. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2006 r. (sygn. akt II SA/Go 935/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika skarżącego - radcy prawnego M.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, odrzucił powyższy wniosek podnosząc, że o decyzji organu II instancji skarżący dowiedział się 21 października 2005 r., a skarga została wysłana za pośrednictwem poczty w dniu 26 października 2005 r., a więc bez uchybienia terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami). Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu, zaskarżonej decyzji nie można bowiem postawić zarzutu, iż została wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 § 1 cytowanej ustawy, podstawą wyrokowania sądu administracyjnego są akta sprawy. Skarżący jako zasadniczą przesłankę zarzutów zawartych w skardze podniósł, że nieruchomość, której jest właścicielem nie jest niezbędna dla realizacji budowy wału przeciwpowodziowego. Zgodnie z dyspozycją art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zmianami) dopuszczalność wywłaszczenia została ograniczona wyłącznie do sytuacji, gdy cele publiczne nie mogą być realizowane w inny sposób niż przez pozbawienie lub ograniczenia praw do nieruchomości. Z uwagi na element ocenny w ustalaniu niezbędności ustawodawca stworzył mechanizmy ograniczające dowolność dokonywania przez wnioskodawcę i organ wywłaszczający ustaleń, co do niezbędności danej nieruchomości dla realizacji celu publicznego. Na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami, takim ograniczeniem jest wymóg przeznaczenia nieruchomości na cele publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i dlatego też można stwierdzić, że już na tym etapie ocenia się niezbędność danej nieruchomości dla wymienionych wyżej celów. Ustawodawca stworzył możliwość podjęcia środków prawnych przez podmioty do tego uprawnione, którymi są między innymi właściciele działek przeznaczonych pod budowę celu publicznego, już na etapie planowania przestrzennego. W rozpatrywanej sprawie przedmiotowa działka została objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. Rady Miejskiej i został przeznaczona pod budowę wału przeciwpowodziowego wzdłuż rzeki, o czym skarżący został poinformowany. Skarżący wiedział również o przysługującej mu możliwości złożenia protestu lub zarzutu na postanowienia powyższego planu, lecz z tej możliwości nie skorzystał. Kwotę odszkodowania, w myśl art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Organ ustalił kwotę na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, który sporządził wycenę dla celu wywłaszczenia nieruchomości pod budowę celu publicznego (art. 130 ust. 2 ustawy). Należy również pamiętać, że zgodnie z art. 132 ust. 3 cyt. ustawy wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty, a waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Podnosząc zarzut błędnej wykładni art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przez błędne ustalenie wysokości odszkodowania, skarżący nie wskazał jakiejkolwiek podstawy ustalenia wyższej wysokości odszkodowania od wyliczeń dokonanych w operacie szacunkowym, które mogłyby stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 75 k.p.a. w znaczeniu środka dowodowego, który pozwoliłby na przekonanie się organu o istnieniu lub nieistnieniu danych faktów względnie prawdziwości lub fałszywości twierdzenia o faktach. Organ administracji publicznej zgodnie z art. 40 k.p.a. jest obowiązany doręczać pisma pełnomocnikowi strony, o którego ustanowieniu został powiadomiony. Jak wynika z akt sprawy skarżący udzielił w dniu [...].03.2004 r. pełnomocnictwo radcy prawnemu M.K. do reprezentowania go w sprawie wywłaszczenia nieruchomości przed Starostwem Powiatowym. W dniu [...].04.2004 r. skarżący upoważnił adwokata J.B. do prowadzenia we wszystkich instancjach sprawy wywłaszczeniowej. Pismem z dnia [...].09.2004 r. Starosta wezwał skarżącego R.K. do jednoznacznego wskazania pełnomocnika, który reprezentowałby go w postępowaniu wywłaszczeniowym, czego skarżący nie uczynił, uczestnicząc sam w prowadzonym postępowaniu, nie będąc tym samym pozbawionym prawa udziału w toczącym się postępowaniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.