I SA/Sz 462/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-04-06
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Nadzieja Karczmarczyk, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta przez przedsiębiorcę, która wymaga remontu i nie może być wykorzystywana do działalności gospodarczej ze względów technicznych, podlega opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związana z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Nieruchomość nabyta przez przedsiębiorcę podlega opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związana z działalnością gospodarczą, chyba że nie może być wykorzystywana do tej działalności ze względów technicznych. Ciężar udowodnienia tych względów technicznych spoczywa na podatniku. Brak udokumentowania tych okoliczności skutkuje opodatkowaniem według wyższej stawki, nawet jeśli nieruchomość wymaga remontu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza P. Z. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok [...]. Skarżący nabył nieruchomość przemysłową, która wymagała remontu i według niego nie mogła być wykorzystywana do działalności gospodarczej. Organy podatkowe uznały, że nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy i zastosowały wyższą stawkę podatku, opierając się na wykazie nieruchomości złożonym przez pełnomocnika, gdyż podatnik nie zaktualizował informacji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak pełnomocnictwa do złożenia deklaracji przez osobę trzecią.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.),, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...]r. o d d a l a skargę
Decyzją z dnia [...]r. Nr[...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 2 i 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. - Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania W. W. od decyzji Burmistrza P.Z. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za [...] rok w kwocie [...] zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...]r. W. W. nabył od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy nieruchomość, w skład której wchodzą budynki i grunty. Przedmiotowa nieruchomość, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, gminy wchodzi w skład kompleksu gruntów, przeznaczonych dla celów przemysłowych.
[...]r. B. S. złożył w imieniu podatnika wykaz nieruchomości, na podstawie którego organ podatkowy wydał decyzję określającą wymiar podatku od nieruchomości za [...] r. Decyzji tej podatnik nie kwestionował.
W dniu [...]r. Burmistrz P. Z. wydał decyzję określającą wymiar podatku od nieruchomości należnego od skarżącego za [...] r. w kwocie [...] zł. Określając wymiar ww. podatku organ podatkowy oparł się na wykazie nieruchomości złożonym w dniu [...] roku, gdyż pomimo wielokrotnych wezwań podatnik nie uaktualnił posiadanych przez organ informacji.
W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji ostatecznej podano, że od decyzji organu pierwszej instancji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie. Zdaniem podatnika, nie posiada on budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, o czym informował organ podatkowy, a nieruchomość, której jest właścicielem nie może być użytkowana ze względów technicznych i podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości zgodnie z art. 1 a ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący podniósł też, że błędne jest stanowisko Burmistrza, iż każdy dokonany przez niego zakup nieruchomości związany jest z działalnością gospodarczą. Podatnik prowadzi bowiem wraz z żoną w gminie B. gospodarstwo rolne i dopiero zamierza w okolicach P. nabyć gospodarstwo rolne, a budynek gorzelni przeznaczyć na magazyn płodów rolnych. Ponadto skarżący podkreślił, że w chwili obecnej wykorzystanie spornej nieruchomości na gorzelnię nie jest możliwe albowiem budynek wymaga generalnego remontu, a studnia głębinowa i oczyszczalnia ścieków, wykorzystywane dawnej w gorzelni, znajdują się na sąsiedniej działce, która nie jest własnością podatnika.
Odnosząc się do powyższych zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało wskazaną na wstępie decyzję ostateczną uznając, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Przywołując treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z treścią tego przepisu grunt, budynek i budowla są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, chyba że nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Tak więc, jeżeli np. stan budynku jest katastrofalny czy też grozi zawaleniem, należy przyjąć, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej z oględzin nieruchomości, zabudowania wymagają remontu jednakże ich stan techniczny nie uniemożliwia prowadzenia tam działalności gospodarczej. Z tego też względu, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzut złego stanu technicznego budynków, uzasadniający, jak podnosi podatnik zwolnienie od podatku od nieruchomości, nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.
Ponadto, organ odwoławczy podkreślił, że przesłanką decydującą o tym, że budynki i grunty posiadane przez skarżącego w gminie P. Z. są związane z działalnością gospodarczą jest to, że ich posiadacz, jest przedsiębiorcą albowiem zgodnie z definicją budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą zawartą w art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wystarczy, że posiadacz budynków i gruntów jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą, aby zaistniał związek z tą działalnością, co przesądza o stawce podatku. Jak ustalono W. W. jest zarejestrowany w prowadzonym przez Urząd Gminy w B. rejestrze działalności gospodarczej, a nadto w pismach kierowanych do organu podatkowego pierwszej instancji wielokrotnie wypowiadał się, że w nabytej nieruchomości, po dokonaniu niezbędnego remontu, zamierza prowadzić działalność gospodarczą.
Mając na uwadze powyższe, Kolegium stwierdziło, że Burmistrz P. Z. prawidłowo zastosował przepisy prawa podatkowego i wymierzył podatek od nieruchomości we właściwej wysokości na podstawie posiadanego wykazu nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, polegające na wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji w oparciu o deklarację złożoną przez osobę trzecią. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż nigdy nie udzielał B. S. pełnomocnictwa do złożenia deklaracji podatku od nieruchomości, o czym wielokrotnie informował Burmistrza P. Z. Jak podkreślił skarżący, B. S. posiadał jedynie pełnomocnictwo do nabycia gorzelni w P. Z., jednak z dokonania tej czynności wywiązał się nieprawidłowo albowiem zakupił bezużyteczną nieruchomość. Tak więc, w wyniku niesolidności pełnomocnika podatnika oraz wobec braku stabilnych przepisów, tzn. braku ustawy o biopaliwach w związku, z którą skarżący zamierzał uruchomić gorzelnię, stał się on właścicielem "rudery, do której Burmistrz P. Z. co roku pragnie pobrać [...]zł podatku". Ponadto skarżący wskazał, że fakt, że budynek w obecnym stanie nie nadaje się do użytku można stwierdzić naocznie, a okoliczność, że od 15 lat prowadzi on działalność gospodarczą nie jest, zdaniem podatnika, wystarczająca podstawą do łączenia z nią zakupionej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Działalność gospodarczą należy tu rozumieć według przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178). Wspomniany krąg podmiotów prowadzących działalność zakreślono szeroko - obejmuje bowiem on nie tylko przedsiębiorców, ale wszystkie podmioty, które prowadzą działalność gospodarczą, choćby nie były przedsiębiorcami.
Od określonej wyżej zasady ustawa ustanawia wyjątki dwojakiego rodzaju. Pierwszy z nich obejmuje budynki mieszkalne i grunty określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, bez względu na sposób ich wykorzystywania. Przedmioty te, znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, nie są dla celów opodatkowania uznawane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Drugi wyjątek, istotny w niniejszej sprawie, to wyłączenie poza zakres przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą gruntów, budynków i budowli, które - choć w posiadaniu przedsiębiorcy - nie są przez niego wykorzystywane do prowadzenia działalności, o ile niemożność takiego ich wykorzystania wynika z przyczyn technicznych. Przy czym, chodzi tu nie o przyczyny techniczne leżące po stronie przedsiębiorcy, ale o te związane z danym przedmiotem opodatkowania, a zatem obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot.
Pojęcie "ze względów technicznych" nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę, należy zatem przyjąć rozumienie wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. Jeżeli zatem stan techniczny np. budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza. Fakt ten powinien wykazać sam podatnik w zmienionej deklaracji lub informacji, dot. podatku od nieruchomości. Art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wymaga decyzji organów nadzoru budowlanego jako podstawy do wykazania, że w budynku nie może być ze względów technicznych prowadzona działalność gospodarcza, jednak z uwagi na to, że nie zawsze "względy techniczne" są widoczne "gołym okiem", pomocna przy rozwiązywaniu tych problemów może być opinia biegłego, który stwierdzi, jaki jest stan budynku lub budowli.
Ciężar udowodnienia, że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, jak już wskazano powyżej, spoczywa - zdaniem składu orzekającego - na stronie skarżącej, albowiem to ona wywodziła z niej skutki prawne w postaci niższego podatowania posiadanej przez siebie nieruchomości.
W ślad za wcześniejszym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć też należy, iż podatnik musi liczyć się z negatywnymi, w sferze prawa podatkowego, skutkami braku udokumentowania zaistniałych okoliczności uzasadniających, jak w rozpoznawanej sprawie, obniżenie opodatkowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 "jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie" (ust. 3), z tym, że "osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11 (nieznajdującego zastosowania w przedmiotowej sprawie), są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3" (ust. 6).
W tym miejscu podkreślić także należy, że stwierdzenie przez właściwy organ braku możliwości użytkowania ze względów technicznych, a w konsekwencji niewykorzystywanie, danej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, nie powoduje zwolnienia z podatku od nieruchomości, a stanowi jedynie wyłączenie ich z kategorii gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, opodatkowanych według najwyższych stawek. Przedmioty te będą zatem podlegać opodatkowaniu według stawek jak dla gruntów i budynków pozostałych, z wyjątkiem budowli, które, jako niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie będą opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości, dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień na mocy przepisów ustawy o podatku od nieruchomości.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że W. W. jest przedsiębiorcą, co potwierdza wpis do prowadzonego przez Urząd Gminy w B. rejestru działalności gospodarczej, dokonany pod numerem 1945.
Bezsporne jest także to, że w dniu [...]r. Z. W. i W. W., działając za pośrednictwem pełnomocnika – B. S. nabyli od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy zabudowaną nieruchomość składającą się z działki gruntu o numerze geodezyjnym [...] o powierzchni użytkowej [...]ha, która to działka zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy P. Z. wchodzi w skład kompleksów gruntów przeznaczonych pod przemysł jako teren istniejącej gorzelni do adaptacji. Nieruchomość ta nadal jest własnością podatnika i jego żony.
Z ustaleń dokonanych przez organy podatkowe wynika, że W. W. nie składał deklaracji na podatek od nieruchomości za [...] r., co uzasadniał faktem prowadzonego remontu budynku gorzelni, który jego zdaniem uniemożliwiał wykorzystywanie tej nieruchomości w działalności gospodarczej. Na tę okoliczność podatnik nie przedstawił żadnych dowodów, a z notatki sporządzonej przez pracownika Urzędu Miasta i Gminy w P. Z. z zewnętrznych oględzin ternu gorzelni w Dz. wynika, że zabudowania istniejącej gorzeli są w średnim stanie, nie stwierdzono śladów prowadzenia remontu lub wykorzystywania nieruchomości na jakąkolwiek działalność.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, które wobec nie wywiązania się przez podatnika z, wynikającego z ustawy, obowiązku złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości na rok podatkowy[...], oparły się na wykazie nieruchomości złożonym w dniu [...]r. i ustaliły na tej podstawie stosowną stawkę podatku, mając na względzie, że W. W. jest przedsiębiorcą.
Podnoszony prze podatnika w skardze fakt nie udzielania B. S. pełnomocnictwa do złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości na [...] r. nie ma znaczenia w niniejszej sprawie skoro podatnik nie kwestionuje prawdziwości zawartych tam danych, a brak reakcji skarżącego na kierowane do niego przez organ podatkowy wezwania w sprawie deklaracji na podatek od nieruchomości za [...] r. i tak skutkowałaby koniecznością podjęcia przez ten organ stosownych działań zmierzających do ustalenia nieruchomości znajdujących się w jego posiadaniu i wymierzenia stosownego podatku. Jednocześnie podkreślić jednak należy, że, wbrew zarzutom skargi, w piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy w P. Z. skarżący wskazał, że udzielił pełnomocnictwa B. S. – Prezesowi Zarządu Przedsiębiorstwa Rolno-Przemysłowego Sp. z o.o. w T. do złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości, dot. gorzelni w Dz.
Jeżeli chodzi o zarzut bezpodstawnego łączenia przez organ odwoławczy zakupionej przez podatnika nieruchomości z prowadzoną działalnością handlową wskazać należy, że nieruchomości znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, z wyjątkami wskazanymi w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowane są wyższą stawką podatkową niezależnie od rodzaju prowadzonej dotychczas przez przedsiębiorcę działalności oraz charakteru czy też przeznaczenia nabytej nieruchomości.
Na zakończenia wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył przepisów art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926) albowiem przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, podejmując wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, skargę jako niezasadną należało oddalić (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło