II SA/Gl 943/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi G. K., W. K., E. K., Z. M., E. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C., działając na podstawie art. 104 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 40 i art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej garażu murowanego, usytuowanego na terenie nieruchomości przy Al.[...] w C. na działce A, stanowiącego własność I. i J. J.. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że I. i J. J. nie przedłożyli pozwolenia na budowę przedmiotowego garażu. Przedstawili natomiast odpis z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] r. potwierdzający własność garażu posadowionego na działce nr A. Stwierdzono także, że garaż ten stanowi samowolę budowlaną, został wykonany na początku lat 70-tych, czyli pod rządami prawa budowlanego z 1974r. Analizując więc zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. oraz uznając, że stan techniczny garażu nie spowoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani nie wpłynie na pogorszenie warunków zdrowotnych użytkowników i otoczenia organ nie znalazł podstaw do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Nadto wskazano, że budynki mieszkalne wielorodzinne, zlokalizowane na sąsiedniej do tegoż garażu nieruchomości, zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. nr 121, poz. 1139), nie należą do obiektów do których wymagane są drogi pożarowe, co stanowiło podstawowy zarzut lokatorów tych budynków. Wobec powyższych okoliczności organ I instancji stwierdził, że przedmiotową samowolę należy rozpatrywać w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. i umorzyć prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe. Odwołanie od tej decyzji złożyli G. i W. K., E. K., Z. M., E. M. i J. D. kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Zarzucono naruszenie zasad przepisów postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, naruszenie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., a także przepisów rozporządzeń z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Podkreślono, że wobec posadowienia garaży budynek został pozbawiony możliwości obrony przeciwpożarowej przy użyciu wozów strażackich, gdyż jedynym dojazdem jest brama znajdująca się w środku głównej części budynku o wymiarach 1,90m (a szerokość przejazdu 1,60m) na 2,80m wysokości. Natomiast zgodnie z powoływanym aktem wykonawczym wysokość winna wynosić nie mniej niż 4,20m a szerokość przejazdu 3,60m. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. o nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając jednak, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. przyjął błędne podstawy prawne i niewłaściwe zastosował uzasadnienie swego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 lutego 2002r. o sygn. akt II S.A./Ka 1041/00 podkreślił, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło legalność wybudowanych garaży. O powyższym zaś świadczą m.in. decyzja z dnia [...] r. nr [...] Urzędu Miasta C. wydana na podstawie art. 23 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) o oddaniu gruntu stanowiącego działkę nr A w użytkowanie wieczyste najemcom garażu J. i I. J.. Mając zatem na uwadze wykładnię zawartą w powyższym wyroku Sądu organ odwoławczy przyjął, że osoba figurująca w tejże decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste działki nr A zabudowanej garażem dysponowała pozwoleniem na jego budowę. Zaznaczono także, że przedmiotem prowadzonego postępowania nie było badanie prawidłowości udzielonego pozwolenia lecz wyjaśnienie ewentualnej samowoli. Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodzili się G. K. i W. K., E. K., Z. M. i E. M. powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarzucono, że ze zgromadzonych akt archiwalnych nie wynika aby prowadzone były jakieś postępowania przetargowe, rokowania czy negocjacje, w drodze których wyłonionemu nabywcy użytkowania wieczystego przysługiwałoby pierwszeństwo w otrzymaniu gruntu. Wskazano także, że akt notarialny nie został poprzedzony wydaniem decyzji administracyjnej; sporządzony był w innym już stanie prawnym i nie wspomina się w nim, że garaż został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę. Poza tym podniesiono, że nie zapewniono stronom czynnego udziału w postępowaniu i nie poinformowano o treści zebranego materiału dowodowego, co miało – zdaniem skarżących wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Skargę E. M. Sąd postanowił oddalić z uwagi na brak jego interesu prawnego do jej wniesienia. Skarżący jest bowiem synem współwłaściciela nieruchomości i nie posiada do tej nieruchomości żadnego prawa uzasadniającego jego legitymację. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta powyższymi uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym skarga G. K., W. K., E. K. i Z. M.- zdaniem składu orzekającego - nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim wskazać, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 lutego 2002r. o sygn. akt II S.A./Ka 1041/00 uchylał decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. o nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. o nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Sąd kontrolował legalność wydanych rozstrzygnięć w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceniał prawidłowość zastosowanych do nich norm prawnych. W uzasadnieniu zaś wskazał, że skoro przesłanką zastosowania przepisu art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) było wybudowanie garażu na podstawie pozwolenia na budowę, to wydanie takich decyzji wskazywałoby, że osoby w nich figurujące dysponowały pozwoleniami na budowę. Zaznaczono także, że zastosowanie takiego domniemania nie będzie konieczne, jeżeli okoliczność ta wynika wprost z akt administracyjnych sprawy o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie, prowadzonej w 1989r. przez Wydział Geodezji Urzędu Miejskiego w C.. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma pierwszorzędne znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy (w związku z postanowieniami art. 135). Rozstrzygając zatem sprawę w ponownym postępowaniu organ administracyjny dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie rozstrzygnięcia, jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu. Dlatego też organy obu instancji były zobligowane do prowadzenia postępowania z uwzględnieniem wskazań Sądu zawartych w przywoływanym wyroku. Jak wynika ze zgromadzonych akt administracyjnych w rozpatrywanej sprawie wydana była decyzja z dnia [...] r. nr [...] przez Urząd Miejski w C., na podstawie art. 23 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) o oddaniu gruntu stanowiącego działkę nr Aw użytkowanie wieczyste ówczesnym najemcom garażu I. i J. J.. W uzasadnieniu jej zawarto zapis, że garaż stanowi własność Skarbu Państwa, mimo że został wybudowany z środków własnych najemców. W następstwie tej decyzji zawarty został akt notarialny w dniu [...] r. Rep. A nr [...]– umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste I sprzedaży garażu. Reasumując powyższe uwarunkowania prawne i faktyczne – zdaniem składu orzekającego – przy tak sformułowanej ocenie prawnej w w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 lutego 2002r. o sygn. akt II S.A./Ka 1041/00 brak jest podstaw do uznania, że garaże te są samowolą budowlaną. Okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z dnia [...] r. nr [...] wydanej przez Urząd Miejski w C., na podstawie art. 23 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) o oddaniu gruntu stanowiącego działkę nr A w użytkowanie wieczyste ówczesnym najemcom garażu przesądza status prawny przedmiotowego garażu. Nie ma podstaw więc do oceny jej legalności i tak długo będzie ona wiążąca póki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Podkreślić także należy, że granicami rozpatrywanej sprawy jest legalność budowy garaży i poza te ramy Sąd nie może wykraczać. Natomiast nie wyklucza to możliwości prowadzenia innych postępowań dotyczących garaży np. w oparciu o przepisy ochrony przeciwpożarowej. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.