III SA/Gd 198/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie NSA Anna Orłowska WSA Alina Dominiak Protokolant St. Sekr. Sąd. Beata Kaczmar po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi [...] Klubu Jeździeckiego w G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 1 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 9 sierpnia 2005 r. nr [...] (znak [...]); II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 9 sierpnia 2005 r., powołując jako podstawę prawną art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ustalił opłatę w wysokości 82,91 zł, płatną w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. Jako uzasadnienie ustalenia opłaty organ wskazał analizę dokumentów i opracowanie postanowienia w sprawie określenia konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko inwestycji polegającej na budowie sieci i przyłącza wodociągowego do działki nr [...] w G., w związku z prowadzonym nadzorem zapobiegawczym. Organ wskazał, że decyzję otrzymuje jako strona zobowiązana do jej wykonania [...] Klub Jeździecki w G. [...] Klub Jeździecki w G. w piśmie z dnia 21 grudnia 2005 r. stwierdził, że nie zlecał organowi Inspekcji Sanitarnej żadnego opracowania i nie upoważniał nikogo do dokonania takiej czynności. Niniejsze pismo zostało potraktowane jako odwołanie od powyższej decyzji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 1 lutego 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że inwestor wystąpił do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sieci przyłącza wodociągowego do obiektu Klubu Jeździeckiego, projektowanego na działce nr [...] w G. przy ul. [...]. Elementem procedury ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji jest ustalenie konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Wydział Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2001 r. Prawo ochrony środowiska zwrócił się do Wydziału Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z prośbą o wydanie opinii co do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2005r. odpowiedział na zapytanie Urzędu Miejskiego, wyrażając opinię, że dla przedmiotowej inwestycji nie jest konieczne opracowanie raportu. Organ odwoławczy stwierdził, że wydawanie opinii o konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jest czynnością związaną ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, wymienioną w art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z art. 36 ust. 1 cytowanej ustawy za badania i inne czynności wykonywane przez organy państwowej inspekcji sanitarnej w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłatę ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Czynności zapobiegawcze dotyczą więc wszelkich działań podejmowanych przez organy inspekcji sanitarnej, także wykonywanych na podstawie innych przepisów niż ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W związku z tym za czynności wykonywane na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska winny być pobierane opłaty. Organ II instancji wskazał, że działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają charakter niewątpliwie zapobiegawczy, co wynika wprost z treści art. 47 ustawy – Prawo ochrony środowiska, określającego, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ma na celu ocenę zapobiegania i ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że z przedłożonych dokumentów wynika, iż podmiotem realizującym przedsięwzięcie jest [...] Klub Jeździecki. Jest on tym samym jednostką obowiązaną do przestrzegania wymagań higieniczno-zdrowotnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku [...] Klub Jeździecki w G. stwierdził, że przed złożeniem wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budowy sieci przyłącza wodociągowego ustalił, iż na budowę sieci wodociągowej nie jest wymagane sporządzanie raportu oddziaływania na środowisko. Wystąpienie przez WUAiOZ o wydanie decyzji nastąpiło na skutej niedbalstwa, nieznajomości przepisów prawa i bez upoważnienia inwestora. Dlatego, zdaniem skarżącego, ewentualną opłatą winien zostać obciążony organ, który zwrócił się o wyrażenie opinii. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd stosownie do art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymagała kwestia, czy organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnione są do pobierania opłat, określonych w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za wydanie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego zakresu. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uregulowane zostało w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Zgodnie z art. 51 ust. 3 cytowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia wyrażającego opinię, tj. 7 sierpnia 2005r., organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdza obowiązek sporządzenia raportu i określa jego zakres po zasięgnięciu opinii organu ochrony środowiska oraz organu, o którym mowa w art. 57. Przepis art. 57 ustawy stanowi zaś, że organem właściwym do wydawania opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu w odniesieniu do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Z powyższych przepisów wynika, iż ustanawiają one obowiązek współdziałania organów. Zatem od strony proceduralnej współdziałanie organów reguluje art. 106 k.p.a. Oznacza to, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może stwierdzić obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i określić jego zakresu bez zasięgnięcia opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Wobec tego organ inspekcji sanitarnej uczestniczy w czynnościach już prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zawisłej przed innym organem. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny bierze udział w procesie decyzyjnym, wydając rozstrzygnięcie w formie postanowienia co do sprawy nie mającej bytu samodzielnego, gdyż związana jest ona ze sprawą główną prowadzoną przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zatem państwowy powiatowy inspektor sanitarny jest organem współuczestniczącym jako organ opiniujący. Jak wynika z powyższego kompetencje inspektora sanitarnego do współdziałania przy stwierdzeniu obowiązku sporządzenia raportu wynikają z ustawy Prawo ochrony środowiska. Wobec tego skoro wydanie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko następuje w ramach, ustanowionego przepisami prawa materialnego, współdziałania organów administracji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, regulującego pobieranie opłaty za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie działa w takim przypadku jako organ prowadzący postępowanie w odrębnej, samodzielnej sprawie administracyjnej, a jedynie zajmuje stanowisko, wymagane przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska. Kompetencja organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej do wydania przedmiotowej opinii wynika z art. 57 ust. 1 Prawa o ochronie środowiska, a nie z art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wobec tego wyrażenie przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, w oparciu o art. 57 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie stanowi czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, z przeprowadzeniem której wiąże się pobranie opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Uwzględniając powyższą argumentacje należało stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na mocy art. 145 §1 pk1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzje nie może być wykonana. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 p.p.s.a.