VI SA/Wa 720/06
WyrokWSA w Warszawie2006-07-19
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Halina Emilia Święcicka, Andrzej Kuna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie transportu drogowego bez prawidłowo wypełnionej karty opłaty drogowej, która nie pozwala na jednoznaczne ustalenie okresu jej ważności, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak pełnego wpisu godzin na karcie opłaty drogowej uniemożliwia ustalenie okresu jej ważności, co oznacza, że nie może ona stanowić dowodu uiszczenia opłaty. Niewypełnienie rubryki godzin pozwala na przedłużenie terminu ważności karty dobowej, co jest sprzeczne z jej przeznaczeniem. W związku z tym, organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, nakładając karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podczas kontroli drogowej okazało się, że dobową kartę opłaty drogowej wypełniono nieprawidłowo, brakowało wpisu godzin, co uniemożliwiało ustalenie okresu jej ważności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę.
VI SA/Wa 720/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] listopada 2005 roku nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000.00 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Rozstrzygnięcia obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego rzeczy przez przedsiębiorcę M. S. bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] października 2005 roku kierowca/przedsiębiorca M. S. okazał do kontroli dobową kartę opłaty drogowej wypełnioną na pojazd o nr rej. [...] od dnia [...] października 2005 roku do dnia [...] października 2005 roku. W polu przeznaczonym na godziny wpisano 2, puste pole, minuty 00. W polu "ważna do" godzin nie wpisano, minut 00.
W trakcie trwania kontroli kierowca usiłował dokończyć wypełnianie karty opłaty. Oświadczył, iż pozostawił puste pole godzinowe albowiem nie mógł przewidzieć godziny opuszczenia przejścia granicznego. Został zatrzymany do kontroli w trakcie poszukiwania parkingu, na którym miał realizować odpoczynek dobowy i na którym miał uzupełnić brakujący wpis.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy obowiązani są uiszczać opłaty za przejazd po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty, która podlega wypełnieniu. Prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie opłaty. Kwestię trybu i sposobu wypełnienia kart reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych w § 4 ust. 1 i § 5 ust. 2, 3 i 4.
Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca obowiązany jest mieć przy sobie, między innymi, dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym podlega karze, o czym stanowi art. 92 ust. 1 ustawy. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść załącznika lp.1.4.1. do ustawy, który karą w wysokości 3000.00 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w przedmiotowym stanie faktycznym, zaszły przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej. Na okazanej podczas kontroli karcie opłaty nie można określić terminu jej ważności z powodu braku pełnego wpisu godzin jej ważności. Okazana do kontroli karta nie mogła więc stanowić dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. W sprawie nie zachodzi też przesłanka do zastosowania w sprawie kwalifikacji przewidzianej w lp. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym albowiem dotyczy ona wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kratą opłaty. Tymczasem przedmiotowa karta w ogóle nie posiadała wpisu w rubryce godzin, w związku z czym nie można stwierdzić, w jakim okresie karta była ważna.
Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym także znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu, skoro go wykonuje. To na nim spoczywa obowiązek weryfikacji wypełnienia karty opłaty tak, co do prawdziwości, jak i kompletności danych podlegających wpisowi.
M. S. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 roku wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie art. 87 ust. 1 i art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym i lp. 1.4.1. załącznika do ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż nie uiścił wymaganej przepisami prawa opłaty,
2. naruszenie § 5 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych polegające na błędnym jego zastosowaniu, podczas gdy w istocie jest on sprzeczny z załącznikiem do ustawy, który rozróżnia nieprawidłowe wypełnienie karty od nieuiszczenia opłaty w ogóle. W zaistniałej sytuacji winien mieć zastosowanie załącznik do ustawy pod pozycją lp.1.4.4.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu faktycznego i prawnego z daty podjęcia tych aktów lub czynności, nie zaś według kryteriów słusznościowych czy celowościowych.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga jako niezasadna podlega oddaleniu albowiem decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 roku odpowiada prawu i wbrew twierdzeniom skarżącego nie narusza prawa materialnego.
Przede wszystkim podnieść należy, że ustalony przez organ stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Skarżący wykonywał transport drogowy po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty. Okazana do kontroli dobowa karta opłaty drogowej była nieważna. Nie zawierała wszystkich wymaganych wpisów. Na jej podstawie nie można było ustalić na jaki okres została wypełniona, a więc czy była wypełniona celem użycia wyłącznie dla potrzeb realizowanego przedmiotowego przewozu określonym pojazdem w ściśle określonym przedziale czasowym. Nie mogła więc stanowić dowodu uiszczenia opłaty.
Z zestawienia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych wynika, że ustawodawca przewiduje sytuację, gdy uznaje się, że opłata jest uiszczona na podstawie dokumentu, jakim jest karta nieprawidłowo wypełniona.
Ustawodawca nie daje definicji nieprawidłowego wypełnienia karty, ani nie wskazuje, jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem tj. nieuiszczeniem opłaty. W ocenie Sądu należy kierować się wskazówką, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie lub wydłużenie terminu ważności karty /dla innego pojazdu, w innym dniu itd./ uchybienie należy traktować łagodniej i karać wg uregulowań p.1.4.4. załącznika do ustawy.
W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, taka sytuacja nie zaistniała. Brak pełnego wpisu godzin nie pozwala zidentyfikować karty dobowej w zakresie czasokresu jej ważności. Wypełniona przez skarżącego karta nie mogła stanowić dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Tylko karta wypełniona w sposób niebudzacy wątpliwości, co do terminu jej ważności stanowi dowód uiszczenia opłaty. Niewypełnienie rubryki godzin pozwala na przedłużenie terminu ważności karty dobowej.
Tłumaczenia skarżącego w zakresie powodów pełnego niewypełnienia karty są mało przekonywujące. Mógł on wypełnić kartę opuszczając przejście graniczne. Odkładanie wypełnienia do czasu zatrzymania się na parkingu pozwala na przedłużenie okresu ważności karty nawet o kilka godzin, co jest sprzeczne z bytem karty dobowej.
Posumowywując, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Główny Inspektor Transportu Drogowego zastosował właściwe prawo materialne. Wskazał i przytoczył obowiązujące przepisy dotyczące obowiązku uiszczania opłat drogowych za przejazd po drogach krajowych. Ustalony stan faktyczny odniósł do normy prawa materialnego. Organy trafnie przytoczyły jako podstawy materialnoprawne decyzji nakładającej karę pieniężną przepisy art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 oraz § 2 ust. 2 § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Zarzut naruszenia prawa materialnego jest więc niezasadny.
Mając powyższe na uwadze i z braku uzasadnionych podstaw skargę jako niezasadną należało oddalić z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło