I SA/Bd 378/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-07-19

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania jest legalne, jeśli organ nie wykazał w sposób wystarczający, że doręczenie decyzji pierwszej instancji było skuteczne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający skuteczności doręczenia decyzji pierwszej instancji. Brak jest dowodów na prawidłowość doręczenia przez pracownika urzędu lub inną upoważnioną osobę, a zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera wymaganych oświadczeń. Nieskuteczne doręczenie oznacza, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Skarżący zarzucił wadliwe doręczenie decyzji pierwszej instancji, kwestionując podpis żony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz brak informacji o doręczycielu i jego oświadczeniu o podjęciu się oddania pisma adresatowi. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na zbliżający się termin przedawnienia jako przyczynę doręczenia przez pracownika urzędu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i określono, że nie może być ono wykonane w całości. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2006r. sprawy ze skargi Zygmunta C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Syg akt I SA/Bd 378/06 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z [...] 2006r Dyrektor Izby Celnej w T. stwierdził, że Zygmunt C. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2005r z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] 2005r organ pierwszej instancji określił prawidłową kwotę podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie decyzji z [...] 2000r, uznającej zgłoszenie celne z dnia [...] 2000r za nieprawidłowe. Decyzję tę odebrano 21 grudnia 2005r, co potwierdza podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, zawierającej przedmiotową decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. Od tej decyzji Zygmunt C. wniósł odwołanie, nadając je w urzędzie pocztowym 05 stycznia 2006r, co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt.1 ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji wobec czego ustawowy termin upłynął z dniem 04 stycznia 2006r. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Celnej w całości zarzucając naruszenie przepisów procesowych, art. 144 i 149 ordynacji podatkowej mające wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że sporna decyzja organu pierwszej instancji wydana została 21 grudnia 2005r i w tym samym dniu została doręczona a podpis na pokwitowaniu, jak wskazuje to organ, złożony został przez żonę skarżącego. Sugeruje to, zdaniem skarżącego, że decyzja została odebrana w siedzibie urzędu celnego. Tymczasem żona skarżącego w dniu 21.12.2005r nie była w urzędzie celnym. Skarżący zarzucił, iż z treści znajdującej się w aktach zwrotki nie można ustalić w jaki sposób pismo zostało doręczone. Z pewnością nie było to doręczenie przez pocztę, ponieważ brak jest na nim stempli pocztowych. Nie można przyjąć, że zostało doręczone przez pracownika urzędu, ponieważ na dokumencie brak informacji ze wskazaniem imienia i nazwiska doręczającego; nie można także przyjąć, że iż pismo zostało dostarczone przez osobę uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów ponieważ brak jest na zwrotce takiej informacji. Wszelka korespondencja do tej pory przesyłana była za pomocą poczty. Wobec powyższych argumentów skarżący uznał, że decyzja została doręczona wadliwie. Niezależnie od tych zarzutów, skarżący podniósł, że na podstawie art. 149 ordynacji podatkowej w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, o ile osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Skarżący powołał się na wyrok w sprawie I S.A./Wr 1117/00, z którego wynika, iż na pokwitowaniu powinno znajdować się oświadczenie odbierającego, czy podejmuje się oddania pisma adresatowi. Tymczasem na poświadczeniu odbioru brak jest jakichkolwiek adnotacji, że żona skarżącego zgodziła się przekazać jemu przesyłkę; widniejąca na pokwitowaniu odbioru data nie została wpisana przez żonę skarżącego. Wskazane wyżej braki, zdaniem skarżącego, nie pozwalają domniemywać prawdziwości doręczenia decyzji, która została zaskarżona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że w sprawie, zgodnie z art. 144 ordynacji podatkowej, organ posłużył się formą doręczenia decyzji przez pracownika urzędu, zamiast zwykle stosowaną przesyłką pocztową, co wynikało ze zbliżającego się terminu przedawnienia możliwości dokonania wymiaru podatku. Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał także, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż jeśli na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest adnotacji doręczyciela, że dana osoba zgodziła się oddać przesyłkę adresatowi, to nie można przyjąć, że doręczenia dokonano prawidłowo; jeżeli jednak w postępowaniu zostanie wykazane, że domownik oddał pismo osobie, do której było adresowane, brak adnotacji o podjęciu się oddania pisma nie wywołuje żadnych skutków albowiem potwierdzeniem oddania pisma jest dokonanie czynności. Uwzględniając to stanowisko organ podniósł, że skarżący otrzymał decyzję albowiem 29 grudnia 2005r udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentowania go w postępowaniu odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie wydane zostało bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Bezsporną okolicznością w sprawie jest fakt, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dniu [...] 2005r oraz to, że odwołanie nadane zostało w dniu 05 stycznia 2006r. Kwestią sporną pozostają okoliczności, w jakich doszło do dokonania doręczenia przedmiotowej decyzji stronie. Znajdujące się na k.65 zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki dla Zygmunta C.o, przy zastosowaniu druku używanego przez pocztę, nie zawiera informacji o doręczycielu; nie zawiera też – przy założeniu, że podpis złożyła żona skarżącego – jej oświadczenia co do tego, że podjęła się ona doręczenia przesyłki. Zgodnie z art. 144 ordynacji podatkowej, który znajduje zastosowanie w związku z art. 72 ust.1 prawa celnego, organ celny doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. Jest to katalog zamknięty a organ dokonując doręczenia przez jeden ze wskazanych podmiotów (szczególnie wówczas, gdy istotą rozstrzygnięcia jest kwestia doręczenia), powołując się na tę okoliczność powinien wykazać, że doręczenia dokonał pracownik organu bądź inna upoważniona osoba albowiem nie ma sporu, że nie dokonano tego za pośrednictwem poczty. Wprawdzie organ dołączył notatkę służbową sporządzoną już po wniesieniu skargi i dołączoną do akt administracyjnych, że do dokonania spornego doręczenia zobowiązany został pracownik Urzędu Celnego w T., Andrzej B., tym niemniej okoliczność ta nie została zawarta w zaskarżonym postanowieniu, czego efektem jest stanowisko skargi, że doręczenia nie mógł dokonać podmiot wymieniony w art. 144 ordynacji podatkowej. Z akt sprawy do momentu wniesienia skargi nie wynikało, w jaki sposób dokonano doręczenia. Dodatkowo skarżący kwestionuje okoliczność, że odbioru przesyłki dokonała jego żona. Sąd nie może prowadzić samodzielnie postępowania dowodowego, by wyjaśnić te rozbieżności. Niewątpliwie ustalenie, że czynności doręczenia dokonano z uchybieniem art. 144 lub art. 149 ordynacji podatkowej skutkowałoby uznaniem, że decyzja nie została skutecznie dokonana, a wobec tego termin do wniesienia odwołania nie zacząłby biec. Nie byłoby wówczas zasadne składanie wniosku o przywrócenie terminu albowiem nie można przywrócić terminu, którego bieg w ogóle się nie rozpoczął. Jednocześnie podstawą prawną uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd jest art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. braki w postępowaniu zmierzającym do ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Sąd tym samym nie przesądza, że w sprawie nie ma podstaw do wydania rozstrzygnięcia o treści, jak w zaskarżonym postanowieniu a jedynie wskazuje, że organ nie wykazał i nie uzasadnił w sposób wystarczający, że dokonał skutecznie doręczenia, na które się powołuje. Ponownie rozstrzygając sprawę organ winien ustalić jednoznacznie czy Irena C. kwestionuje, że podpisała się na dowodzie doręczenia w dniu 21 grudnia 2005r i czy miało to miejsce w jej miejscu zamieszkania. W skardze skarżący okoliczność tę opisał wymijająco kładąc akcent na okoliczność, że w tym dniu żona nie była w urzędzie celnym, która to okoliczność nie jest istotna w sprawie. Mimo, że skarżący stwierdził, że do skargi dołącza oświadczenie żony w tym przedmiocie – skarga nie posiadała żadnego załącznika. Zakres kwestionowanych okoliczności wyznaczy zakres postępowania dowodowego na okoliczność, czy i który z pracowników organu dokonał spornego doręczenia. Na podstawie art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości i na podstawie art. 200 tej ustawy zasądził od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącego kwotę 340zł (100zł uiszczonego wpisu i 240zł wynagrodzenia pełnomocnika) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło